อรรถกถาชาดกทั้งหมด ๕๔๗ เรื่อง
   1. ลำดับที่ : อ่าน อรรถกถาชาดก เรียงตามลำดับชาดก
   2. เล่ม/ข้อที่ : อ่าน อรรถกถาชาดก จากเลขที่เล่ม และเลขที่ข้อ
เลขที่เล่ม     เลขที่ข้อ
หมวดแนะนำ ชาดก
จาก พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ และ ๒๘
พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๙ และ ๒๐ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑ และ ๒.
ลำดับ   เรื่อง ชาดก อรรถกถา    
๗๑.ฉัททันตชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา [๑][๒]
 

พระพุทธเจ้าผู้ปราศจากความกระวนกระวาย ความเศร้าโศก และกิเลสดุจลูกศร ตรัสรู้ยิ่งด้วยพระองค์เองแล้ว ได้ตรัสฉัททันตชาดกนี้ อันเป็นของเก่า ไม่รู้จักสิ้นสูญ ซึ่งพระองค์ท่องเที่ยวไปตลอดกาลนาน เป็นบุรพจรรยาทั้งสูงทั้งต่ำ ว่า
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คราวครั้งนั้น เรายังเป็นพญาช้างฉัททันต์ อยู่ที่สระฉัททันต์นั้น. เธอทั้งหลายจงทรงจำชาดกไว้ ด้วยประการฉะนี้แล.

 
๗๒.อุทยชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

วัยล่วงไปรวดเร็วยิ่งนัก ขณะก็เช่นนั้นเหมือนกัน. ความตั้งอยู่ยั่งยืนไม่มี สัตว์ทั้งหลายย่อมจุติไปแน่แท้. สรีระไม่ยั่งยืน ย่อมเสื่อมถอย.
พื้นแผ่นดินทั้งหมดเต็มไปด้วยทรัพย์ ถ้าจะพึงเป็นของของพระราชา แต่เพียงพระองค์เดียว ไม่มีผู้อื่นครอบครอง. ถึงกระนั้น ผู้ที่ยังไม่ปราศจากความกำหนัด ก็ต้องทิ้งสมบัตินั้นไป.
ดูก่อนพระนางอุทัยภัทรา เธอจงอย่าประมาท จงประพฤติธรรมเถิด.

 
๗๓.กุสชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา [๑][๒][๓]
 

จริงอยู่ บัณฑิตครั้งโบราณทั้งหลาย แม้จะเป็นผู้มีเดช ย่อมต้องเสื่อมไปได้ เพราะเป็นผู้มีจิตคิดรักใคร่ในมาตุคาม และเป็นผู้หมดเดช ถึงความพินาศย่อยยับเพราะมาตุคาม.

 
๗๔.ขันติวาทิชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

สมณะผู้สมบูรณ์ด้วยขันติ ได้มีมาในอดีตกาลแล้ว พระเจ้ากาสีรับสั่งให้ตัดมือ เท้า หู และจมูกของสมณะผู้ตั้งอยู่ในขันติ.
พระเจ้ากาสีหมกไหม้อยู่ในนรก ได้เสวยวิบากอันเผ็ดร้อนของกรรมที่หยาบช้านั้น.

 
๗๕.ติตติรชาดกที่ ๙.พระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

ดูกรปักษี ถ้าใจของท่านไม่น้อมไปเพื่อกรรมอันเป็นบาป บาปย่อมไม่แปดเปื้อนท่านผู้บริสุทธิ์ ไม่ขวนขวายกระทำบาปกรรม.
ถ้าใจของท่านไม่คิดประทุษร้าย กรรมที่นายพรานอาศัยท่านกระทำแล้วก็ไม่ติดท่าน บาปย่อมไม่แปดเปื้อนท่านผู้บริสุทธิ์ มีความขวนขวายน้อย.

 
๗๖.มหาสุทัสสนชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา พระสูตร
 

สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความเกิดขึ้น และเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป ความที่สังขารเหล่านั้นสงบระงับเป็นสุข.

 
๗๗.ราโชวาทชาดกที่ ๑.พระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

พระเจ้าพาราณสีทรงชำนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ ทรงชำนะคนไม่ดีด้วยความดี ทรงชำนะคนตระหนี่ด้วยการให้ ทรงชำนะคนพูดเหลาะแหละด้วยคำสัตย์ พระราชาพระองค์นี้ เป็นเช่นนี้
ดูกรนายสารถี ท่านจงหลีกทางถวายพระราชาของเราเถิด.

 
๗๘.ราโชวาทชาดกที่ ๔.พระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

ถ้าเมื่อโคทั้งหลายว่ายข้ามแม่น้ำไป โคหัวหน้าฝูงว่ายข้ามตรง เมื่อมีโคผู้นำฝูงว่ายข้ามตรงอย่างนั้น โคทั้งหมดก็ย่อมว่ายข้ามตรงไปตามกัน.
ในหมู่มนุษย์ทั้งหลายก็เหมือนกัน ผู้ใดได้รับสมมติแต่งตั้งให้เป็นใหญ่ ถ้าผู้นั้นประพฤติเป็นธรรม ประชาชนนอกนี้ก็ย่อมประพฤติเป็นธรรมไปตามโดยแท้.
ถ้าพระราชา ผู้เป็นใหญ่ตั้งอยู่ในธรรม รัฐก็ย่อมอยู่เป็นสุขทั่วกัน.

 
๗๙.อินทริยชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

ความขยันของคฤหบดีผู้อยู่ครองเรือน ดีชั้นหนึ่ง
การแบ่งปันโภคทรัพย์ให้แก่สมณพราหมณ์ผู้ตั้งอยู่ในธรรม แล้วบริโภคด้วยตนเอง ดีชั้นสอง
เมื่อได้ประโยชน์ ไม่ระเริงใจด้วยความมัวเมา ดีชั้นสาม
เมื่อเวลาเสื่อมประโยชน์ ไม่มีความลำบากใจ ดีชั้นสี่.

 
๘๐.อาทิตตชาดกพระไตรปิฎกอรรถกถา 
 

เมื่อเรือนถูกไฟไหม้ บุคคลผู้เป็นเจ้าของ ขนเอาสิ่งของอันใดออกได้ สิ่งของอันนั้น ย่อมเป็นประโยชน์แก่เจ้าของนั้น แต่ของที่ถูกไฟไหม้ ย่อมไม่เป็นประโยชน์แก่เขา.
โลกถูกชราและมรณะเผาแล้วอย่างนี้ บุคคลพึงนำออกเสียด้วยการให้ทาน ทานที่ให้แล้วจะน้อยก็ตามมากก็ตาม ชื่อว่าเป็นอันนำออกดีแล้ว.
การเลือกทักขิณาทานและพระทักขิไณยบุคคลแล้ว จึงให้ทาน พระสุคตทรงสรรเสริญ.
ทานที่บุคคลถวายในพระทักขิไณยบุคคล มีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ซึ่งมีอยู่ในสัตว์โลกนี้ ย่อมมีผลมาก เหมือนพืชที่หว่านลงในนาดี ฉะนั้น.
ทาน ท่านผู้รู้สรรเสริญโดยส่วนมากก็จริง แต่ว่า บทแห่งธรรมแล ประเสริฐกว่าทาน เพราะว่า สัตบุรุษทั้งหลายในครั้งก่อน หรือว่าก่อนกว่านั้นอีก ผู้มีปัญญา เจริญสมถวิปัสสนา แล้วได้บรรลุนิพพาน นั่นเทียว.

 

หมวดแนะนำ ชาดก [๑-๑๐] [๑๑-๒๐] [๒๑-๓๐] [๓๑-๔๐] [๔๑-๕๐] [๕๑-๖๐] [๖๑-๗๐] [๗๑-๘๐] [๘๑-๙๐] [๙๑-๑๐๐] [๑๐๑-๑๐๘]
อรรถกถาชาดก  ทั้งหมด ๕๔๗ เรื่อง
- -- --- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด พระไตรปิฎก.
บันทึก  ๒๒  ตุลาคม  พ.ศ.  ๒๕๔๖ 

 
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ