ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา สังยุตตนิกาย สคาถวรรค โกสลสังยุตต์ ตติยวรรคที่ ๓
อัยยิกาสูตรที่ ๒

               อรรถกถาอัยยิกาสูตรที่ ๒               
               พึงทราบวินิจฉัยในอัยยิกาสูตรที่ ๒ ต่อไป :-
               บทว่า ชิณฺณา ได้แก่ แก่เพราะชรา.
               บทว่า วุฑฺฒา ได้แก่ เจริญโดยวัย.
               บทว่า มหลฺลิกา ได้แก่ แก่เฒ่าโดยชาติ.
               บทว่า อทฺธคตา ได้แก่ ล่วงกาลไกล คือกาลนาน.
               บทว่า วโยอนุปฺปตฺตา ได้แก่ ถึงปัจฉิมวัย.
               บทว่า ปิย มนาปา ความว่า ได้ยินว่า เมื่อพระชนนีของพระราชาทิวงคตแล้ว พระราชาก็ทรงสถาปนาพระอัยยิกาไว้ในตำแหน่งพระชนนี แล้วทรงทะนุบำรุง ด้วยเหตุนั้น ท้าวเธอจึงทรงมีความรักแรงกล้าในพระอัยยิกา เพราะฉะนั้น จึงตรัสอย่างนี้.
               บทว่า หตฺถิรตเนน ความว่า ช้างมีค่าแสนหนึ่ง ประดับด้วยเครื่องประดับมีค่าแสนหนึ่ง ชื่อว่า หัตถิรัตนะ. แม้ในอัสสรัตนะก็นัยนี้เหมือนกัน. แม้บ้านส่วย ก็คือหมู่บ้านที่มีรายได้เกิดขึ้นแสนหนึ่งนั่นเอง.
               บทว่า สพฺพานิ ตานิ เภทนธมฺมานิ ความว่า บรรดาภาชนะของช่างหม้อเหล่านั้น ภาชนะบางอันที่ช่างหม้อกำลังทำอยู่นั่นแหละ ย่อมแตกได้. บางอันทำเสร็จแล้ว เอาออกจากแป้นหมุนก็แตก. บางอันเอาออกแล้วพอวางลงที่พื้นก็แตก. บางอันอยู่ได้เกินไปกว่านั้นก็แตก.
               แม้ในสัตว์ทั้งหลายก็อย่างนั้นเหมือนกัน บางคนเมื่อมารดาตายทั้งกลม ไม่ทันออกจากท้องมารดาก็ตาย บางคนพอคลอดก็ตาย บางคนอยู่ได้เกินไปกว่านั้นก็ตาย.
               เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอย่างนี้.

               จบอรรถกถาอัยยิกาสูตรที่ ๒               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา สังยุตตนิกาย สคาถวรรค โกสลสังยุตต์ ตติยวรรคที่ ๓ อัยยิกาสูตรที่ ๒ จบ.
อ่านอรรถกถา 15 / 1อ่านอรรถกถา 15 / 393อรรถกถา เล่มที่ 15 ข้อ 399อ่านอรรถกถา 15 / 402อ่านอรรถกถา 15 / 956
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=15&A=3087&Z=3123
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๒๘  กันยายน  พ.ศ.  ๒๕๔๙
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :