ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ ปัญจาลวรรคที่ ๕
๑. ปัญจาลสูตร

               ปัญจาลวรรควรรณาที่ ๕               
               อรรถกถาปัญจาลสูตรที่ ๑               
               ปัญจาลวรรคที่ ๕ ปัญจาลสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้.
               บทว่า อุทายี ได้แก่ พระเถระชื่อกาฬุทายี.
               บทว่า อวิทา แปลว่า ได้รู้แล้ว. บทว่า ภูริเมธโส แปลว่ามีปัญญามาก.
               บทว่า โย ฌานมนุพุชฺฌิ พุทฺโธ คือ พระพุทธเจ้าพระองค์ใดได้ตรัสรู้ฌาน.
               บทว่า ปฏิลีนนิสโภ ได้แก่ หลีกเร้นอยู่ผู้เดียว และเป็นผู้ประเสริฐสูงสุด.
               บทว่า มุนิ ได้แก่ พระพุทธมุนี.
               บทว่า ปริยาเยน คือ โดยเหตุอันหนึ่ง.
               ปฐมฌาน ชื่อว่าบรรลุตามโอกาสโดยเพียงไม่มีความคับแคบทางกามเท่านั้น ไม่ทั่วไปทั้งหมด.
               บทว่า ตตฺรปตฺถิ สมฺพาโธ ได้แก่ แม้เมื่อยังมีปฐมฌานนั้นอยู่ ความคับแคบ คือความบีบคั้นก็ยังมีอยู่นั่นเอง.
               บาลีว่า ตตฺถปตฺถิ ดังนี้ก็มี.
               บทว่า กิญฺจ ตตฺถ สมฺพาโธ ได้แก่ ก็ในฌานนั้น ชื่อว่าคับแคบอย่างไร.
               บทว่า อยเมตฺถ สมฺพาโธ ได้แก่ ความที่วิตกและวิจารยังไม่ดับไปนี้
               ชื่อว่าเป็นความคับแคบ คือบีบคั้นอยู่เสมอ.
               พึงทราบเนื้อความในวาระทั้งหมดโดยอุบายนี้.
               บทว่า นิปฺปริยาเยน คือ ไม่ใช่โดยอาการเดียว.
               อธิบายว่า โดยแท้จริง ชื่อว่าความสิ้นอาสวะ ชื่อว่าเป็นการบรรลุตามโอกาสเดียวด้วยประการทั้งปวง เพราะละความคับแคบทั้งหมดได้.

               จบอรรถกถาปัญจาลสูตรที่ ๑               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต ปัณณาสก์ ปัญจาลวรรคที่ ๕ ๑. ปัญจาลสูตร จบ.
อ่านอรรถกถา 23 / 1อ่านอรรถกถา 23 / 245อรรถกถา เล่มที่ 23 ข้อ 246อ่านอรรถกถา 23 / 247อ่านอรรถกถา 23 / 281
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=23&A=9544&Z=9603
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๘  กุมภาพันธ์  พ.ศ.  ๒๕๕๐
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :