ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต
ทุติยวรรค ทุจริตสูตร

               อรรถกถาทุจริตสูตร               
               ในทุจริตสูตรที่ ๕ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-
               การประพฤติชั่ว หรือการประพฤติสิ่งเลวร้าย ชื่อว่าทุจริต. การประพฤติชั่วด้วยกาย หรือการประพฤติชั่วที่เป็นไปแล้วทางกาย ชื่อว่ากายทุจริต.
               แม้ในบททั้งหลายที่เหลือก็มีนัยนี้เหมือนกัน.
               ก็ทุจริตเหล่านี้ ควรจะกล่าวตามบัญญัติบ้าง กล่าวตามกรรมบถบ้าง.
               บรรดาทั้งสองอย่างนั้น จะกล่าวตามบัญญัติก่อน การละเมิดสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้ทางกายทวาร เป็นกายทุจริต. การละเมิดสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้แล้วทางวจีทวาร เป็นวจีทุจริต. การละเมิดสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้ทั้ง ๒ ทางเป็นมโนทุจริต. นี้แลคือการกล่าวตามบัญญัติ.
               ส่วนเจตนา ๓ มีปาณาติบาตเป็นต้นที่เกิดขึ้นทั้งทางกายทวาร ทั้งทางวจีทวาร ชื่อว่าเป็นกายทุจริต. เจตนาทั้ง ๔ มีมุสาวาทเป็นต้นก็เช่นนั้น (ที่เกิดในทางกายทวารและวจีทวาร) ชื่อว่าเป็นวจีทุจริต. ธรรมที่ประกอบด้วยเจตนา ๓ อย่างคือ อภิชฌา พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ ชื่อว่าเป็นมโนทุจริต. นี้แลคือการกล่าวตามกรรมบถ.
               พึงทราบวินิจฉัยในคาถาทั้งหลายต่อไปนี้
               บาปธรรมที่ถึงกรรมบถนั่นแหละ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้โดยความเป็นกายทุจริตเป็นต้น เพราะฉะนั้น เพื่อจะทรงสงเคราะห์เอาบาปธรรมอย่างอื่นนั้นเข้าด้วยพระองค์จึงตรัสว่า ยญฺจญฺญํ โทสสณฺหิตํ ดังนี้.
               บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โทสสณฺหิตํ ได้แก่ ประกอบด้วยกิเลสมีราคะเป็นต้น.
               คำที่เหลือเข้าใจได้ง่ายทั้งนั้น.

               จบอรรถกถาทุจริตสูตรที่ ๕               
               ---------------------------------               

.. อรรถกถา ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ ติกนิบาต ทุติยวรรค ทุจริตสูตร จบ.
อ่านอรรถกถา 25 / 1อ่านอรรถกถา 25 / 241อรรถกถา เล่มที่ 25 ข้อ 242อ่านอรรถกถา 25 / 243อ่านอรรถกถา 25 / 440
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=25&A=5647&Z=5660
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๓๑  มีนาคม  พ.ศ.  ๒๕๔๙
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com