ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๕. ฉัตตวรรค
๘. ผลกทายกเถราปทาน (๑๔๘)

               ๑๔๘. อรรถกถาผลกทายกเถราปทาน               
               อปทานของท่านพระผลกทานยกเถระมีคำเริ่มต้นว่า ยานกาโร ปุเร อาสึ ดังนี้.
               พระเถระแม้นี้ก็ได้เคยบำเพ็ญกุศลมาแล้วในพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ ได้สั่งสมบุญมาแล้วในหลายอัตภาพ.
               ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าสิทธัตถะ ท่านได้เกิดในตระกูลช่างไม้ เลื่อมใสในพระรัตนตรัย ได้กระทำแผ่นกระดานด้วยไม้จันทน์ ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว.
               พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงกระทำอนุโมทนาแก่เขาแล้ว.
               ด้วยบุญกรรมนั้น เขาจึงได้ท่องเที่ยวไปในเทวโลกและมนุษยโลกเป็นผู้มีความสุขเอิบอิ่มใจในกาลทั้งปวง ได้เสวยสมบัติในโลกทั้งสองแล้ว.
               ในพุทธุปบาทกาลนี้ เขาได้เกิดในเรือนอันมีสกุล บรรลุนิติภาวะแล้วได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระศาสดาแล้ว เกิดความเลื่อมใสจึงบวชแล้ว พากเพียรพยายามอยู่ไม่นานนักก็ได้บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ๔ แล้วระลึกถึงบุพกรรมของตนได้ เกิดความโสมนัสใจ เมื่อจะประกาศถึงเรื่องราวที่ตนเคยได้ประพฤติมาแล้วในกาลก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า ยานกาโร ปุเร อาสึ ดังนี้.
               บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยานกาโร มีวิเคราะห์ว่า
               ชื่อว่ายาน เพราะเป็นเครื่องทำให้ถึงยังสถานที่ที่ตนปรารถนาแล้วได้,
               ชื่อว่ายานกาโร เพราะย่อมกระทำซึ่งยานนั้น.
               อธิบายว่า เราได้กระทำยานในสมัยที่ได้พบเห็นพระพุทธเจ้าในเมือง.
               บทว่า จนฺทนํ ผลกํ กตฺวา มีวิเคราะห์ว่า
               ชื่อว่าจันทนะ เพราะย่อมให้เกิดความสุข คือระงับเสียได้ซึ่งความเร่าร้อน.
               อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าจันทนะ เพราะเป็นเครื่องทำให้สวยงาม คือเป็นเครื่องชโลมร่างกายเพื่ออบให้มีกลิ่นหอมฟุ้ง, กระทำแผ่นกระดานด้วยไม้จันทน์นั้น.
               บทว่า โลกพนฺธุโน มีวิเคราะห์ว่า
               ชื่อว่าโลกพันธุ เพราะทรงเป็นเผ่าพันธุ์ คือทรงเป็นญาติของชาวโลกทั้งสิ้น.
               อธิบายว่า เราได้ถวายแด่พระศาสดาผู้ทรงเป็นเผ่าพันธุ์ของชาวโลกพระองค์นั้นแล้ว.
               คำที่เหลือมีเนื้อความพอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวแล.
               จบอรรถกถาผลกทายกเถราปทาน               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๕. ฉัตตวรรค ๘. ผลกทายกเถราปทาน (๑๔๘) จบ.
อ่านอรรถกถา 32 / 1อ่านอรรถกถา 32 / 149อรรถกถา เล่มที่ 32 ข้อ 150อ่านอรรถกถา 32 / 151อ่านอรรถกถา 32 / 412
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=32&A=4191&Z=4205
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๑๓  มิถุนายน  พ.ศ.  ๒๕๕๐
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :