ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๘. กุมุทวรรค
๒. นิสเสณีทายกเถราปทาน (๑๗๒)

               ๑๗๒. อรรถกถานิสเสณิทายกเถราปทาน๑-               
____________________________
๑- บาลีว่า นิสเสณีทายกเถราปทาน.

               อปทานของท่านพระนิสเสณิทายกเถระมีคำเริ่มต้นว่า โกณฺฑญฺญสฺส ภควโต ดังนี้.
               แม้พระเถระรูปนี้ก็ได้เคยบำเพ็ญกุศลมาแล้วในพระชินวรพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ ทุกๆ ภพนั้นจะสั่งสมแต่บุญอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานเป็นประจำเสมอมาหลายชาติ.
               ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าโกณฑัญญะ ท่านได้เกิดในตระกูลช่างไม้ มีศรัทธาเลื่อมใส ได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว มีใจเลื่อมใส สร้างบันไดทำด้วยไม้แก่นเพื่อสำหรับขึ้นไปยังปราสาท ที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ช่วยกันยกพาดไว้.
               พระผู้มีพระภาคเจ้าได้เสด็จขึ้นไปยังปราสาท ในขณะที่เขากำลังมองเห็นอยู่นั่นแหละ เพื่อเป็นเครื่องเจริญปสาทะแก่เขา.
               เขามีความเลื่อมใสยิ่งนัก ด้วยปีติโสมนัสอันนั้นนั่นแหละ กระทำกาละแล้วได้ไปเกิดในเทวโลก เสวยทิพยสมบัติในเทวโลกนั้น เมื่อจะเกิดในหมู่มนุษย์ก็ได้เกิดในตระกูลอันสูงส่ง เพราะผลที่ได้สร้างบันได ได้เสวยความสุขในมนุษย์แล้ว.
               ในพุทธุปบาทกาลนี้ เขาได้เกิดในตระกูลแห่งหนึ่ง ได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระศาสดาแล้วเกิดศรัทธาบวชแล้ว ไม่นานนักก็ได้เป็นพระอรหันต์.
               ท่านระลึกถึงบุพกรรมของตนได้เกิดความโสมนัสใจ เมื่อจะประกาศถึงเรื่องราวที่ตนเคยได้ประพฤติมาแล้วในกาลก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า โกณฺฑญฺญสฺส ภควโต ดังนี้.
               บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โกณฺฑญฺญสฺส มีวิเคราะห์ว่า
               ชื่อว่าโกณฑะ เพราะเป็นผู้คลอดจากครรภ์แล้วเป็นไป ได้แก่ลามกสัตว์.
               ชื่อว่าโกณฑัญญะ เพราะเป็นผู้อื่นจากคนที่ต่ำช้าเลวทรามคือโกณฑะ.
               อธิบายว่า ไม่เป็นผู้ลามก แต่เป็นบุรุษผู้สูงสุด.
               อีกอย่างหนึ่ง โกณฑัญญะนั้นเป็นชื่อโดยโคตร เพราะในบรรดาโคตรของพราหมณ์ทั้งหลาย พระองค์ประสูติในโกณฑัญโคตร.
               คำที่เหลือมีเนื้อความปรากฏชัดแล้วแล.
               จบอรรถกถานิสเสณิทายกเถราปทาน               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑๘. กุมุทวรรค ๒. นิสเสณีทายกเถราปทาน (๑๗๒) จบ.
อ่านอรรถกถา 32 / 1อ่านอรรถกถา 32 / 173อรรถกถา เล่มที่ 32 ข้อ 174อ่านอรรถกถา 32 / 175อ่านอรรถกถา 32 / 412
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=32&A=4561&Z=4571
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๑๓  มิถุนายน  พ.ศ.  ๒๕๕๐
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :