ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา ปุคคลบัญญัติปกรณ์
บุคคลบัญญัติ ทสกนิทเทส

               อรรถกถาทสกนิทเทส               
               อธิบายบุคคล ๑๐ จำพวก               
               คำว่า "อิธ" ได้แก่ ในกามาวจรภูมิ.
               ก็พระอริยบุคคลทั้งหลายมีสัตตักขัตตุปรมบุคคลเป็นต้น ที่อยู่ในกามาวจรภูมิ ท่านย่อมสำเร็จในกามาวจรภูมินี้นั่นแหละ หมายความว่า การบรรลุพระอรหัตก็ดี การบรรลุอนุปาทิเสสนิพพานก็ดี ย่อมมีในอัตภาพที่ท่านเกิดอยู่ในกามาวจรภูมินั่นเทียว.
               บทว่า "อิธ วิหาย" อธิบายว่า พระอนาคามีบุคคล ท่านละอัตภาพในกามาวจรภูมินี้แล้ว จึงสำเร็จเป็นพระอรหันต์ในอัตภาพ ณ ชั้นสุทธาวาสภูมิ.
               ก็พระอนาคามี ๕ ประเภทมีอันตราปรินิพพายีเป็นต้น ท่านบรรลุอนาคามิผลในกามภูมินี้ ครั้นจุติจากกามภูมิแล้วก็บังเกิดขึ้นในสุทธาวาสภูมิ จึงบรรลุพระอรหัต และอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ. เพราะเหตุนั้น พระองค์จึงตรัสว่า "อิเมสํปญฺจนฺนํ วิหาย นิฏฺฐา" เป็นต้น ซึ่งแปลว่า พระอนาคามี ๕ จำพวกเหล่านี้ ละอัตภาพในกามมาวจรภูมินนี้แล้ว จึงจะสำเร็จพระอรหัตในสุทธาวาสภูมิแล.
               อธิบายบุคคล ๑๐ จำพวก จบเท่าเพียงนี้.               

               นิคมคาถา               
                         ก็ด้วยคำมีประมาณเท่านี้ พระศาสดาผู้หาบุคคลในโลกเปรียบมิได้
               ทรงแสดงแล้วซึ่งคัมภีร์ปุคคลปัญญัติใดแล โดยมิได้ย่อนัก ในที่อยู่แห่ง
               เทวดาชาวไตรทส.
                         ข้าพเจ้าถืออรรถกถาแห่งคัมภีร์นั้น ที่ท่านแต่งย่อไว้ด้วยภาษาชาว
               เกาะสิงหล และอรรถกถาอันมีที่มาทั้งหลายโดยไม่เหลือ.
                         เนื้อความใดๆ ที่ท่านจำแนกไว้ดีแล้วไม่กระจัดกระจายมีอยู่ในคัมภีร์
               ใดๆ ข้าพเจ้าละข้อความที่พิศดารเกินไปแล้ว จึงถือเอาเนื้อความนั้นจาก
               คัมภีร์นั้นๆ.
                         ก็คำใด ที่ข้าพเจ้ากล่าวไว้แล้วในปกรณ์วิสุทธิมรรค ข้าพเจ้ามิได้
               นำมากล่าวไว้ในที่นี้อีก และได้แต่งคัมภีร์อรรถกถาปุคคลปัญญัตินี้ไว้
               โดยข้อความที่ไม่ย่อ และไม่พิศดารเกินไป.
                         ได้แต่งไว้โดยแบบแผนมีประมาณ ๗ ภาณวาร เพื่อความตั้งมั่น
               แห่งพระสัทธรรมตลอดกาลนาน.
                         อนึ่ง กุศลใดที่ข้าพเจ้าบรรลุแล้ว ด้วยเดชะกุศลผลบุญนั้น
               ขอให้สัตว์ทั้งหลายจงแลดูพระสัทธรรมอันสุขุมลึกซึ้ง
               อันเป็นศิริมงคลด้วยธรรมจักษุอันบริสุทธิ์เทอญ.

               จบอรรถกถาแห่งปุคคลปัญญัติปกรณ์.               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา ปุคคลบัญญัติปกรณ์ บุคคลบัญญัติ ทสกนิทเทส จบ.
อ่านอรรถกถา 36.2 / 1อ่านอรรถกถา 36.2 / 151อรรถกถา เล่มที่ 36.2 ข้อ 152
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=36&A=4921&Z=4943
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๓  เมษายน  พ.ศ.  ๒๕๕๗
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com