ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ  พระวินัยปิฎก  พระสุตตันตปิฎก  พระอภิธรรมปิฎก  ค้นพระไตรปิฎก  ชาดก  หนังสือธรรมะ 
 
อรรถกถา มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑
อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ สหชาตวาร

               อรรถกถาสหชาตวาระ               
               พึงทราบวินิจฉัยในสหชาตวาระ ต่อไป :-
               คำว่า กุสลํ ธมฺมํ สหชาโต เกิดร่วมกับกุศลธรรม คือ เพราะอาศัยกุศลธรรม จึงเกิดร่วมกันกับกุศลธรรมนั้น คำที่เหลือในสหชาตวาระนี้ พึงทราบตามนัยที่กล่าวไว้แล้วในปฏิจจวาระ.
               ก็ในอวสานแห่งปฏิจจวาระ ท่านกล่าวคำนี้ไว้ว่า อรรถแห่งสหชาตศัพท์ ชื่อว่าเป็นอรรถแห่งปฏิจฺศัพท์ อรรถแห่งปฏิจฺศัพท์ ชื่อว่าเป็นอรรถแห่งสหชาตศัพท์ ดังนี้ เพื่อแสดงว่าวาระทั้งสองนี้ ว่าโดยเนื้อความแล้ว ไม่มีข้อแตกต่างกัน.
               จริงอยู่ โดยใจความแล้ว วาระทั้งสองนี้ไม่มีข้อแตกต่างกันเลย ถึงอย่างนั้นท่านก็กล่าวไว้เพื่อกำหนดความหมายของกันและกัน.
               จริงอยู่ ในคำว่า จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อาศัยจักขุและรูปเป็นต้น ท่านกล่าวไว้ว่า ปัจจยุบบันธรรมย่อมเกิดเพราะอาศัยจักขุและรูป (จักขุปสาทกับรูปารมณ์) แม้ที่ไม่ได้เกิดพร้อมกัน.
               ก็อุปาทายรูป แม้ที่เกิดพร้อมกันก็หาเป็นปัจจัยแก่มหาภูตรูปได้ไม่ วาระทั้งสองนี้ ท่านกล่าวไว้เพื่อกำหนดความเป็นสหชาตะโดยปฏิจจวาระ และภาวะที่ปัจจัยซึ่งท่านกล่าวว่า ปฏิจฺจ เป็นสหชาตะ โดยสหชาตวาระ.
               อีกอย่างหนึ่ง วาระทั้งสองนี้ ท่านกล่าวไว้ด้วยอำนาจเทศนาวิลาสะ ตามอัธยาศัยของเหล่าสัตว์ผู้จะหยั่งรู้โดยประการนั้น และด้วยอำนาจความรู้แตกฉานในนิรุตติปฏิสัมภิทา.

               จบอรรถกถาสหชาตวาระ.               
               -----------------------------------------------------               

.. อรรถกถา มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ อนุโลมติกปัฏฐาน กุสลัตติกะ สหชาตวาร จบ.
อ่านอรรถกถา 40 / 1อ่านอรรถกถา 40 / 192อรรถกถา เล่มที่ 40 ข้อ 236อ่านอรรถกถา 40 / 246อ่านอรรถกถา 40 / 1767
อ่าน เนื้อความในพระไตรปิฎก
http://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=40&A=2810&Z=2946
- -- ---- ----------------------------------------------------------------------------
ดาวน์โหลด โปรแกรมพระไตรปิฎก
บันทึก  ๑๙  เมษายน  พ.ศ.  ๒๕๕๗
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :