ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ENGLISH letter
Atthakatha Book 11 : PALI ROMAN Saṃ.A. (sārattha.1)

                       5. Ujjhānasaññisuttavaṇṇanā
       [35] Pañcame ujjhānasaññikāti ujjhānasaññīdevaloko nāma pāṭiyekko
natthi, imā pana devatā tathāgatassa catupaccayaparibhogaṃ nissāya ujjhāyamānā āgatā.
Tāsaṃ kira evaṃ ahosi:- "samaṇo gotamo bhikkhūnaṃ paṃsukūlacīvarapiṇḍiyāloparukkhamūla-
senāsanapūtimuttabhesajjehi santosasseva pariyantakāritaṃ vaṇṇeti, sayaṃ
cinapaṭadukulakhomādīni 2- paṇītacīvarāni dhāreti, rājārahaṃ uttamabhojanaṃ bhuñjati,
devavimānakappāya gandhakuṭiyā varasayane sayati, sappinavanītādīni bhesajjāni paṭisevati,
divasaṃ mahājanassa dhammaṃ deseti, vacanamassa aññato 3- gacchati, kiriyaṃ aññato"ti
ujjhāyamānā āgamiṃsu. Tena tāsaṃ dhammasaṅgāhakattherehi "ujjhānasaññikā"ti
nāmaṃ gahitaṃ.
       Aññathā santanti aññenākārena bhūtaṃ. Nikaccāti nikatiyā vañcanāya,
vañcetvāti 4- attho. Kitavassevāti kitavo vuccati sākuṇiko. So hi agumbe
vasamāno sākhāpaṇṇādipaṭicchādanena gumbavaṇṇaṃ dassetvā upagate moratittirādayo
sakuṇe māretvā dārabharaṇaṃ karoti. Iti tassa kitavassa imāya vañcanāya evaṃ
vañcetvā sakuṇamaṃsabhojanaṃ viya kuhakassāpi paṃsukūlena attānaṃ paṭicchādetvā
kathāchekatāya mahājanaṃ vañcetvā khādamānassa vicarato. Bhuttaṃ theyyena tassa
tanti sabbopi tassa catupaccayaparibhogo theyyena paribhutto nāma hotīti devatā
bhagavantaṃ sandhāya vadati. Parijānanti paṇḍitāti ayaṃ kārako vā akārako vāti
@Footnote: 1-1 cha.Ma. saṅgātigā  2 cha.Ma., i. pattuṇdukūlakhomādīni  3 Ma. amuto
@4 cha.Ma. vañcetvā vāti.
Paṇḍitā jānanti. Iti tā devatā "tathāgatāpi mayameva paṇḍitā"ti maññamānā
evamāhaṃsu.
       Atha bhagavā na yidantiādimāha. Tattha yāyaṃ paṭipadā daḷhāti ayaṃ
dhammānudhammapaṭipadā hi thiRā. Yāya paṭipadāya dhīrā paṇḍitā ārammaṇūpanijjhānena
lakkhaṇūpanijjhānena cāti dvīhi jhānehi jhāyino mārabandhanā pamuccanti, taṃ 1-
paṭipadaṃ bhāsitamattena vā savanamattena vā okkamituṃ paṭipajjituṃ na sakkāti
attho. Na ve dhīrā pakubbantīti dhīrā paṇḍitā viditvā lokapariyāyaṃ
saṅkhāralokassa udayabbayaṃ ñatvā catusaccadhammaṃ ca aññāya kilesanibbānena
nibbutā loke visattikaṃ tiṇṇā evaṃ na kubbanti, mayaṃ evarūpāni na
kathemāti 2- attho.
      Paṭhaviyaṃ patiṭṭhahitvāti "ayuttaṃ amhehi kataṃ, akārakameva mayaṃ
kārakavādena samudācarimhā"ti lajjamānā mahābrahmā 3- viya bhagavati gāravaṃ
paccupaṭṭhapetvā  aggikkhandhaṃ viya  bhagavantaṃ durāsadaṃ katvā namassamānā 4- ākāsato
otaritvā bhūmiyaṃ ṭhatvāti attho. Accayoti aparādho. No bhante accagamāti
amhe atikkamma abhibhavitvā pavatto. Apasādetabbanti 5- ghaṭayitabbaṃ. Tā kira
devatā bhagavantaṃ kāyena vācāyāti dvīhipi ghaṭayiṃsu. Tathāgataṃ avanditvā ākāse
patiṭṭhamānā kāyena ghaṭayiṃsu, kitavo cammaṃ 6- āharitvā nānappakāraṃ asabbhivādaṃ 7-
vadamānā vācāya ghaṭayiṃsu. Tasmā apasādetabbaṃ 8- amaññimhāti āhaṃsu.
Paṭiggaṇhātūti khamatu. Āyatiṃ saṃvarāyāti anāgate saṃvaraṇatthāya, 9- puna evarūpassa
aparādhassa dosassa khalitassa 10- akaraṇatthāya.
       Sitaṃ pātvākāsīti aggadante dassento pahaṭṭhākāraṃ dassesi. Kasmā?
Tā kira devatā na sabhāvena khamāpenti, lokiyamahājanañca sadevake loke
aggapuggalaṃ tathāgatañca ekasadisaṃ karonti. Atha bhagavā "parato kathāya uppannāya
buddhabalaṃ dīpetvā pacchā gamissāmī"ti sitaṃ pātvākāsi. Bhiyyoso mattāyāti
@Footnote: 1 Ma. tañca   2 ka. na kathentīti   3 cha.Ma., i. mahābrahmāni   4 cha.Ma. passamānā
@5 cha.Ma. āsādetabbanti  6 cha.Ma. kitavopamaṃ  7 Sī. asabbhavācaṃ.  8 cha.Ma. āsādetabbaṃ
@9 Ma. saṃvaratthāya   10 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati
Atirekappamāṇena. Imaṃ gāthaṃ abhāsīti kuppito esa amhākanti maññamānā
abhāsi.
        Na paṭiggaṇhātīti na khamati nādhivāseti. Kopantaroti abbhantare
uppannakodho. 1- Dosagarūti dosaṃ garuṃ katvā ādāya viharanto. Sa veraṃ
paṭimuccatīti so evarūpo gaṇḍikaṃ paṭimuccanto viya taṃ veraṃ attani paṭimuccati
ṭhapeti, na paṭinissajjatīti attho. Accayo ce na vijjethāti sace accāyikakammaṃ
na bhaveyya. No cīdha apahataṃ siyāti yadi aparādho nāma na bhaveyya. Kenīdha
kusalo siyāti yadi verāni na sammeyyuṃ, kena kāraṇena kusalo bhaveyya.
        Kassaccayāti gāthāya 2- kassa atikkamo natthi, kassa aparādho natthi, ko
sammohaṃ nāpajjati, ko niccameva paṇḍito nāmāti attho. Imaṃ kira gāthaṃ
bhaṇāpanatthaṃ bhagavato sitapātukammaṃ. Tasmā idāni devatānaṃ buddhabalaṃ dīpetvā
khamissāmīti tathāgatassa buddhassātiādimāha. Tattha tathāgatassāti tathā āgatoti
tathāgatotievamādīhi kāraṇehi tathāgatassa. Buddhassāti catunnaṃ saccānaṃ
buddhattādīhi kāraṇehi vimokkhantikapaṇṇattivasena evaṃ laddhanāmassa. Accayaṃ
desayantīnanti yaṃ vuttaṃ tumehahi "accayaṃ desayantīnaṃ .pe. Sa veraṃ paṭimuccatī"ti,
taṃ sādhu vuttaṃ, ahaṃ pana taṃ veraṃ nābhinandāmi na patthayāmīti attho.
Paṭiggaṇhāmi voccayanti tumhākaṃ aparādhaṃ khamāmīti. Pañcamaṃ.



             The Pali Atthakatha in Roman Book 11 page 63-65. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=11&A=1656              อรรถกถาบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=11&A=1656              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=15&i=106              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=15&A=687              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=15&A=603              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=15&A=603              Contents of The Tipitaka Volume 15 http://84000.org/tipitaka/read/?index_15

first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ENGLISH letter

บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com