ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ENGLISH letter
Atthakatha Book 12 : PALI ROMAN Saṃ.A. (sārattha.2)

                        2. Sanidānasuttavaṇṇanā
    [96] Dutiye sanidānanti bhāvanapuṃsakametaṃ, sanidāno sappaccayo hutvā
uppajjatīti attho. Kāmadhātuṃ bhikkhave paṭiccāti ettha kāmavitakkopi kāmadhātu
kāmāvacaradhammāpi, visesato sabbākusalampi. Yathāha:-
         "tattha katamā kāmadhātu? kāmapaṭisaṃyutto takko vitakko saṅkappo
    appanā byappanā cetaso abhiniropanā micchāsaṅkappo, ayaṃ
    vuccati kāmadhātu. Heṭṭhato avīcinirayaṃ pariyantaṃ karitvā uparito
@Footnote: 1 cha.Ma., i. pattabbāti
         Paranimmitavasavattīdeve anto karitvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā
         ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā rūpā vedanā saññā saṅkhārā
         viññāṇaṃ, ayaṃ vuccati kāmadhātu. Sabbepi akusalā dhammā kāmadhātū"ti. 1-
    Ettha sabbasaṅgāhikā asambhinnāti dve kathā honti. Kathaṃ 1- kāmadhātuggahaṇena
hi byāpādadhātuvihiṃsādhātuyo gahitāva hontīti ayaṃ sabbasaṅgāhikā. Tāsaṃ pana dvinnaṃ
dhātūnaṃ visuṃ āgatattā sesadhammā kāmadhātūti ayaṃ asambhinnakathā. Ayamidha gahetabbā.
Imaṃ kāmadhātuṃ ārammaṇavasena vā sampayogavasena vā paṭicca kāmasaññā nāma uppajjati.
Kāmasaññaṃ paṭiccāti kāmasaññaṃ pana sampayogavasena vā upanissayavasena vā paṭicca
kāmasaṅkappo nāma uppajjati. Iminā nayena sabbapadesu attho veditabbo. Tīhi
ṭhānehīti tīhi kāraṇehi. Micchā paṭipajjatīti ayāthāvapaṭipadaṃ aniyyānikapaṭipadaṃ
paṭipajjati.
    Byāpādadhātuṃ bhikkhaveti ettha byāpādavitakkopi byāpādadhātu byāpādopi.
Yathāha:-
              "tattha katamā byāpādadhātu? byāpādapaṭisaṃyutto takko vitakko
         .pe. Ayaṃ vuccati byāpādadhātu. Dasasu āghātavatthūsu cittassa
         āghāto paṭivirodho kopo pakopo .pe. Anattamanatā cittassa,
         ayaṃ vuccati byāpādadhātū"ti. 1-
    Imaṃ byāpādadhātuṃ sahajātapaccayādivasena paṭicca byāpādasaññā nāma
uppajjati. Sesaṃ purimanayeneva veditabbaṃ.
    Vihiṃsādhātuṃ bhikkhaveti ettha vihiṃsāvitakkopi vihiṃsādhātu vihiṃsāpi. Yathāha:-
              "tattha katamā vihiṃsādhātu? vihiṃsāpaṭisaṃyutto takṭo vitakko .pe.
         Ayaṃ vuccati vihiṃsādhātu. Idhekacco pāṇinā vā leḍḍunā vā
@Footnote: 1 abhi.vi 35/182/100-1
         Daṇḍena vā satthena vā rajjuyā vā aññataraññatarena vā satte
         viheṭheti. Yā evarūpā heṭhanā viheṭhanā hiṃsanā vihiṃsanā rosanā
         parūpaghāto. Ayaṃ vuccati vihiṃsādhātū"ti. 1-
Imaṃ vihiṃsādhātuṃ sahajātapaccayādivasena paṭicca vihiṃsāsaññā nāma uppajjati.
Sesamidhāpi purimanayeneva veditabbaṃ.
    Tiṇadāyeti tiṇagahane araññe. Anayabyasananti avuḍḍhiṃ vināsaṃ.
Evameva khoti ettha sukkhatiṇadāyo viya ārammaṇaṃ daṭṭhabbaṃ, tiṇukkā viya
akusalasaññā, tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā viya ime sattā. Yathā sukkhatiṇadāye
ṭhapitaṃ tiṇukkaṃ khippaṃ vāyamitvā anibbāpentassa te pāṇā anayabyasanaṃ
pāpuṇanti, evameva ye samaṇā vā brāhmaṇā vā uppannaṃ akusalasaññaṃ
vikkhambhanatadaṅgasamucchedappahānehi nappajahanti, te dukkhaṃ viharanti.
    Visamagatanti rāgavisamādīhi anugataṃ akusalasaññaṃ. Na khippameva pajahatīti
vikkhambhanādivasena sīghaṃ na pajahati. Na vīnodetīti na nīharati. Na byantīkarotīti
bhaṅgamattampi anavasesanto 2- na vigatantaṃ karoti. Na anabhāvaṃ gametīti na anuabhāvaṃ
gameti. Evaṃ sabbapadesu nakāro āharitabbo. Pāṭikaṅkhāti pāṭikaṅkhitabbā
icchitabbā.
    Nekkhammadhātuṃ bhikkhaveti ettha nekkhammavitakkopi nekkhammadhātu sabbepi
kusalā dhammā. Yathāha:-
         "tattha katamā nekkhammadhātu? nekkhammapaṭisaṃyutto takko
    vitakko .pe. Sammāsaṅkappo, ayaṃ vuccati nekkhammadhātū"ti. 1-
    Idhāpi duvidhā kathā. Nekkhammadhātuggahaṇena hi itarāpi dve dhātuyo
gahaṇaṃ gacchanti kusaladhammapariyāpannattā, ayaṃ sabbasaṅgāhikā. Tā pana dhātuyo
@Footnote: 1 abhi.vi. 35/182/101       2 cha.Ma., i. anavasesento
Visuṃ dīpetabbāti tā ṭhapetvā sesasabbakusalā nekkhammadhātūti ayaṃ asambhinnā.
Imaṃ nekkhammadhātuṃ sahajātādipaccayavasena paṭicca nekkhammasaññā nāma uppajjati,
saññādīni paṭicca vitakkādayo yathānurūpaṃ.
    Abyāpādadhātuṃ bhikkhaveti ettha abyāpādavitakkopi abyāpādadhātu
abyāpādopi. Yathāha:-
         "tattha katamā abyāpādadhātu? abyāpādapaṭisaṃyutto takko .pe.
      Ayaṃ vuccati abyāpādadhātu. Yā sattesu metti mettāyanā mettāyitattaṃ
      mettācetovimutti, ayaṃ vuccati abyāpādadhātū"ti. 1-
    Imaṃ abyāpādadhātuṃ paṭicca vuttanayeneva abyāpādasaññā nāma uppajjati.
    Avihiṃsādhātuṃ bhikkhaveti etthāpi avihiṃsāvitakkopi avihiṃsādhātu karuṇāpi.
Yathāha:-
         "tattha katamā avihiṃsādhātu? avihiṃsāpaṭisaṃyutto takko .pe.
      Ayaṃ vuccati avihiṃsādhātu. Yā sattesu karuṇā karuṇāyanā karuṇāyitattaṃ
      karuṇācetovimutti, ayaṃ vuccati avihiṃsādhātū"ti. 1-
    Imaṃ avihiṃsādhātuṃ paṭicca vuttanayeneva avihiṃsāsaññā nāma uppajjati.
Sesaṃ sabbattha vuttānusāreneva veditabbaṃ. Dutiyaṃ.



             The Pali Atthakatha in Roman Book 12 page 152-155. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=12&A=3409              อรรถกถาบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=12&A=3409              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=16&i=355              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=16&A=3981              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=16&A=3653              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=16&A=3653              Contents of The Tipitaka Volume 16 http://84000.org/tipitaka/read/?index_16

first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ENGLISH letter

บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com