ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบไทย  
อรรถกถาเล่มที่ ๓๒ ภาษาบาลีอักษรไทย เถร.อ.๑ (ปรมตฺถที.๑)

                            ๙. นวมวคฺค
                   ๒๑๘. ๑. สมิติคุตฺตตฺเถรคาถาวณฺณนา
      ยํ มยา ปกตํ ปาปนฺติ อายสฺมโต สมิติคุตฺตตฺเถรสฺส คาถา. กา
อุปฺปตฺติ?
      โสปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว ปุญฺานิ อุปจินนฺโต
วิปสฺสิสฺส ภควโต กาเล กุลเคเห นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺุตํ ปตฺโต ภควนฺตํ ปสฺสิตฺวา
ปสนฺนจิตฺโต ชาติสุมนปุปฺเผหิ ปูชํ อกาสิ. โส เตน ปุญฺกมฺเมน ยตฺถ ยตฺถ
ภเว นิพฺพตฺติ, ตตฺถ ตตฺถ กุลรูปปริวารสมฺปทาย อญฺเ สตฺเต อภิภวิตฺวา อฏฺาสิ.
เอกสฺมึ ปน อตฺตภาเว อญฺตรํ ปจฺเจกพุทฺธํ ปิณฺฑาย จรนฺตํ ทิสฺวา "อยํ
มุณฺฑโก กุฏฺี มญฺเ, เตนายํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา วิจรตี"ติ นิฏฺุภิตฺวา ปกฺกามิ.
โส เตน กมฺเมน พหุํ กาลํ นิรเย ปจฺจิตฺวา กสฺสปสฺส ภควโต กาเล มนุสฺสโลเก ๑-
นิพฺพตฺโต ปริพฺพาชกปพฺพชฺชํ อุปคโต เอกํ สีลาจารสมฺปนฺนํ อุปาสกํ ทิสฺวา
โทสนฺตโร หุตฺวา "กุฏฺโรคี ภเวยฺยาสี"ติ อกฺโกสิ, นฺหานติตฺเถ จ มนุสฺเสหิ
ปิตานิ นฺหานจุณฺณานิ ทูเสสิ. โส เตน กมฺเมน ปุน นิรเย นิพฺพตฺติตฺวา
พหูนิ วสฺสานิ ทุกฺขํ อนุภวิตฺวา อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถิยํ อญฺตรสฺส
พฺราหฺมณสฺส ปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ, สมิติคุตฺโตติสฺส นามํ อโหสิ. โส วยปฺปตฺโต
สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปฏิลทฺธสทฺโธ ปพฺพชิตฺวา สุวิสุทฺธสีโล หุตฺวา วิหรติ.
ตสฺส ปุริมกมฺมนิสฺสนฺเทน กุฏฺโรโค อุปฺปชฺชิ, เตน ตสฺส สรีราวยวา เยภุยฺเยน
ฉินฺนภินฺนา หุตฺวา ปคฺฆรนฺติ. โส คิลานสาลายํ วสติ. อเถกทิวสํ ธมฺมเสนาปติ
คิลานปุจฺฉํ คนฺตฺวา ตตฺถ ตตฺถ คิลาเน ภิกฺขู ปุจฺฉนฺโต ตํ ภิกฺขุํ ทิสฺวา "อาวุโส
ยาวตา ขนฺธปฺปวตฺติ นาม, สพฺพํ ทุกฺขเมว เวทนา. ขนฺเธสุ ปน อสนฺเตสุเยว
@เชิงอรรถ:  สี. มนุสฺสโยนิยํ
ทุกฺขนฺ"ติ เวทนานุปสฺสนากมฺมฏฺานํ กเถตฺวา อคมาสิ. โส เถรสฺส โอวาเท
ตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา ฉฬภิญฺา สจฺฉากาสิ. เตน วุตฺตํ อปทาเน ๑- :-
          "ชายนฺตสฺส วิปสฺสิสฺส        อาโลโก วิปุโล อหุ
           ปวี จ ปกมฺปิตฺถ          สสาครา สปพฺพตา.
           เนมิตฺตา จ วิยากํสุ        พุทฺโธ โลเก ภวิสฺสติ
           อคฺโค จ สพฺพสตฺตานํ       ชนตํ อุทฺธริสฺสติ.
           เนมิตฺตานํ สุณิตฺวาน        ชาติปูชมกาสหํ
           เอทิสา ปูชนา นตฺถิ        ยาทิสา ชาติปูชนา.
           สงฺขริตฺวาน กุสลํ          สกํ จิตฺตํ ปสาทยึ
           ชาติปูชํ กริตฺวาน          ตตฺถ กาลงฺกโต อหํ.
           ยํ ยํ โยนุปปชฺชามิ         เทวตฺตํ อถ มานุสํ
           สพฺเพ สตฺเต อภิโภมิ       ชาติปูชายิทํ ผลํ.
           ธาติโย ๒- มํ อุปฏฺเนฺติ    มม จิตฺตวสานุคา
           น ตา ๓- สกฺโกนฺติ โกเปตุํ  ชาติปูชายิทํ ผลํ.
           เอกนวุติโต กปฺเป         ยํ ปูชมกรึ ตทา
           ทุคฺคตึ นาภิชานามิ         ชาติปูชายิทํ ผลํ.
           สุปาริจริยา นาม          จตุตฺตึส ชนาธิปา
           อิโต ตติยกปฺปมฺหิ ๔-       จกฺกวตฺตี มหพฺพลา.
           กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ  กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ.
      ฉฬภิญฺโ ปน หุตฺวา ปหีนกิเลสปจฺจเวกฺขณมุเขน ๕- เอตรหิ อนุภุยฺยมานโรค-
วเสน ปุริมชาตีสุ อตฺตนา กตํ ปาปกมฺมํ อนุสฺสริตฺวา ตสฺส อิทานิ สพฺพโส
@เชิงอรรถ:  ขุ.อป. ๓๒/๘๒/๒๑๐ ชาติปูชกตฺเถราปทาน      สี.นาริโย    ม. น เต
@ ก. กปฺปิยกปฺปมฺหิ       ฉ.ม. ปหีนกิเลสปจฺจเวกฺขเณน
ปหีนภาวํ วิภาเวนฺโต:-
     [๘๑] "ยํ มยา ปกตํ ปาปํ         ปุพฺเพ อญฺาสุ ชาติสุ
           อิเธว ตํ เวทนียํ          วตฺถุ อญฺ น วิชฺชตี"ติ
คาถํ อภาสิ.
      ตตฺถ ปาปนฺติ อกุสลํ กมฺมํ. ตํ หิ ลามกฏฺเน ปาปนฺติ วุจฺจติ. ปุพฺเพติ
ปุรา. อญฺาสุ ชาติสูติ อิโต อญฺาสุ ชาตีสุ, อญฺเสุ อตฺตภาเวสุ. อยํ เหตฺถ
อตฺโถ:- ยทิปิ มยา อิมสฺมึ อตฺตภาเว น ตาทิสํ ปาปํ กตํ อตฺถิ, อิทานิ
ปน ตสฺส สมฺภโวเยว นตฺถิ. ยํ ปน อิโต อญฺาสุ ชาตีสุ กตํ อตฺถิ, อิเธว
ตํ เวทนียํ, ตํ หิ อิเธว อิมสฺมึเยว อตฺตภาเว เวทยิตพฺพํ อนุภวิตพฺพํ ผลํ,
กสฺมา? วตฺถุ อญฺ น วิชฺชตีติ ตสฺส กมฺมสฺส วิปจฺจโนกาโส อญฺโ
ขนฺธปฺปพนฺโธ นตฺถิ, อิเม ปน ขนฺธา สพฺพโส อุปาทานานํ ปหีนตฺตา อนุปาทาโน
วิย ชาตเวโท จริมกจิตฺตนิโรเธน อปฺปฏิสนฺธิกา นิรุชฺฌนฺตีติ อญฺ พฺยากาสิ.
                   สมิติคุตฺตตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺิตา.
                          -------------


             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๒ หน้า ๒๗๓-๒๗๕. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=6082&modeTY=1              The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=6082&modeTY=1              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=218              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5449              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5662              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5662              สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖ http://84000.org/tipitaka/read/?index_26

อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบไทย

บันทึก ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]