ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบดั้งเดิม  
อรรถกถาเล่มที่ ๕ ภาษาบาลีอักษรไทย ที.อ. (สุมงฺคล.๒)

      [๒๘๕] วิสฺสฏฺโฐติ สุมุตฺโต อปลิพุทฺโธ. วิญฺเญยฺโยติ อตถวิญฺญาปโน.
มญฺชูติ มธุโร มุทุ. สวนีโยติ โสตพฺพยุตฺโต กณฺณสุโข. พินฺทูติ เอกฆโน.
อวิสารีติ สุวิสโท อวิปฺปกิณฺโณ. คมฺภีโรติ นาภิมูลโต ปฏฺฐาย คมฺภีรสมุฏฺฐิโต,
น ชิวฺหาทนฺตโอฏฺฐตาลุมตฺตปฺปหารสมุฏฺฐิโต. เอวํ สมุฏฺฐิโต หิ อมธุโร จ โหติ,
น จ ทูรํ สาเวติ. นินฺนาทีติ มหาเมฆคชฺชิตมุทิงฺคสทฺโท ๑- วิย นินฺนาทยุตฺโต.
อปิเจตฺถ ปจฺฉิมํ ปจฺฉิมํ ปทํ ปุริมสฺส ปุริมสฺส อตฺโถเยวาติ เวทิตพฺพํ. ๒-
ยถาปริสนฺติ ยตฺตกา ปริสา, ตตฺตกเมว วิญฺญาเปติ. อนฺโตปริสายเมวสฺส สทฺโท
สมฺปริวตฺตติ, น พหิทฺธา วิธาวติ.
      เย หิ เกจีติ อาทิ พหุชนหิตาย ปฏิปนฺนภาวทสฺสนตฺถํ วทติ. สรณํ คตาติ
น ยถา วา ตถา วา สรณํ คเต สนฺธาย วทติ. นิพฺเพมติกคหิตสรเณ ปน สนฺธาย
วทติ. คนฺธพฺพกายํ ปริปูเรนฺตีติ คนฺธพฺพเทวคณํ ปริปูเรนฺติ. อิติ อมฺหากํ สตฺถุ
โลเก อุปฺปนฺนกาลโต ปฏฺฐาย ฉ เทวโลกาทีสุ ปิฏฺฐํ โกฏฺเฏตฺวา ปูริตนาฬิ
วิย สรวนนฬวนํ วิย จ นิรนฺตรา ๓- ชาตา มาริสาติ ๓- อาห.
                         ภาวิตอิทฺธิปาทวณฺณนา
      [๒๘๖] ยาว สุปญฺญตฺตาปิเม ๔- เตน ภควตาติ เตน มยฺหํ สตฺถารา
ภควตา ยาว สุปญฺญตฺตา ยาว สุกถิตา. อิทฺธิปาทาติ เอตฺถ อิชฺฌนฏฺเฐน
อิทฺธิ, ปติฏฺฐานฏฺเฐน ปาทาติ เวทิตพฺพา. อิทฺธิพหุลีกตายาติ ๕- อิทฺธิปโหนกตาย.
อิทฺธิวิเสวิตายาติ ๖- อิทฺธิวิเสสภาวาย, ๖- ปุนปฺปุนํ เสวนวเสน ๗-
จิณฺณวสิตายาติ วุตฺตํ โหติ. อิทฺธิวิกุพฺพนตายาติ อิทฺธิวิกุพฺพนภาวาย,
นานปฺปการโต กตฺวา ทสฺสนตฺถาย. ฉนฺทสมาธิ ปธานสงฺขารสมนฺนาคตนฺติ อาทีสุ
ฉนฺทเหตุโก ฉนฺทาธิโก วา สมาธิ ฉนฺทสมาธิ, กตฺตุกมฺยตาฉนฺทมธิปตึ กริตฺวา
ปฏิลทฺธสมาธิสฺเสตํ อธิวจนํ. ปธานภูตา สงฺขารา ปธานสงฺขารา, จตุกิจฺจสาธกสฺส
สมฺมปฺธานวิริยสฺเสตํ อธิวจนํ. สมนฺนาคตนฺติ ฉนฺทสมาธินา จ ปธานสงฺขาเรหิ ๘-@เชิงอรรถ:  ฉ.ม.,อิ. มหาเมฆมุทิงฺคสทฺโท   ฉ.ม.,อิ. เวทิตพฺโพ  ๓-๓ ฉ.ม.,อิ. นิรนฺตรํ
@  ชาตปริสาติ    ฉ.ม.,อิ. สุปญฺญตฺตา จิเม   ฉ.ม.,อิ. อิทฺธิปหุตายาติ
@๖-๖ ฉ.ม.,อิ. อิทฺธิวิสวิตายาติ อิทฺธิวิปชฺชนภาวาย   ฉ.ม.,อิ. อาเสวนวเสน
@ ฉ.ม.,อิ. ปธาน สงฺขาเรน
อุเปตํ. อิทฺธิปาทนฺติ นิปฺผตฺติปริยาเยน วา อิชฺฌนฏฺเฐน, อิชฺฌนฺติ เอตาย
สตฺตา อิทฺธา วุทฺธา อุกฺกํสคตา โหนฺตีติ อิมินา วา ปริยาเยน อิทฺธีติ สงฺขฺยํ
คตานํ อภิญฺญาจิตฺตสมฺปยุตฺตานํ ฉนฺทสมาธิปธานสงฺขารานํ อธิฏฺฐานฏฺเฐน ปาทภูตํ ๑-
เสสจิตฺตเจตสิกราสินฺติ อตฺโถ. วุตฺตํ เหตํ "อิทฺธิปาโทติ โย ตถาภูตสฺส
เวทนากฺขนฺโธ ฯเปฯ วิญฺญาณกฺขนฺโธ"ติ. ๒- อิมินา นเยน เสสปเทสุปิ อตฺโถ
เวทิตพฺโพ. ยเถว หิ ฉนฺทํ อธิปตึ กริตฺวา ปฏิลทฺธสมาธิ ฉนฺทสมาธีติ วุตฺโต,
เอวํ วิริยํ, จิตฺตํ, วีมํสํ อธิปตึ กริตฺวา ปฏิลทฺธสมาธิ วีมํสาสมาธีติ วุจฺจติ.
      อปิจ อุปจารชฺฌานํ ปาโท, ปฐมชฺฌานํ อิทฺธิ. สอุปจารํ ปฐมชฺฌานํ
ปาโท, ทุติยชฺฌานํ อิทฺธีติ เอวํ ปุพฺพภาเค ปาโท, อปรภาเค อิทฺธีติ เอวเมตฺถ
อตฺโถ เวทิตพฺโพ. วิตฺถาเรน ปน อิทฺธิปาทกถา วิสุทฺธิมคฺเค จ วิภงฺคฏฺฐกถายํ
จ วุตฺตา.
      เกจิ ปน "นิปฺผนฺนา อิทฺธิ. อนิปฺผนฺโน อิทฺธิปาโท"ติ วทนฺติ,
เตสํ วาทมทฺทนตฺถาย อภิธมฺเม อุตฺตรจูฬิกวาโร นาม อาคโต:- ๓- "จตฺตาโร
อิทฺธิปาทา ฉนฺทิทฺธิปาโท, วิริยิทฺธิปาโท, จิตฺติทฺธิปาโท, วีมํสิทฺธิปาโท. ตตฺถ
กตโม ฉนฺทิทฺธิปาโท. อิธ ภิกฺขุ ยสฺมึ สมเย โลกุตฺตรํ ฌานํ ภาเวติ นิยฺยานิกํ
อปจยคามึ ทิฏฺฐิคตานํ ปหานาย ปฐมาย ภูมิยา ปตฺติยา, วิวจฺเจว กาเมหิ
ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ทุกฺขาปฏิปทํ ๔- ทนฺธาภิญฺญํ. โย ตสฺมึ สมเย
ฉนฺโท ฉนฺทีกตา กตฺตุกมฺยตา กุสโล ธมฺมจฺฉนฺโท, อยํ วุจฺจติ ฉนฺทิทฺธิปาโท,
อวเสสา ธมฺมา ฉนฺทิทฺธิปาทสมฺปยุตฺตา"ติ. ๕- อิเม ปน โลกุตฺตรวเสเนว อาคตา.
ตตฺถ รฏฺฐปาลตฺเถโร ฉนฺทํ ธุรํ กตฺวา โลกุตฺตรธมฺมํ นิพฺพตฺเตสิ. โสณตฺเถโร
วิริยํ ธุรํ กตฺวา, สมฺภูตตฺเถโร จิตฺตํ ธุรํ กตฺวา, อายสฺมา โมฆราชา วีมํสํ
ธุรํ กตฺวาติ.
      ตตฺถ ยถา จตูสุ อมจฺจปุตฺเตสุ ฐานนฺตรํ ปตฺเถตฺวา ราชานํ
อุปนิสฺสาย วิหรนฺเตสุ เอโก อุปฏฺฐาเน ฉนฺทชาโต รญฺโญ อชฺฌาสยญฺจ
รุจิญฺจ ญตฺวา ทิวา จ รตฺโต จ อุปฏฺฐหนฺโต ราชานํ อาราเธตฺวา ฐานนฺตรํ
ปาปุณิ. ยถา โส, เอวํ ฉนฺทธุเรน โลกุตฺตรธมฺมนิพฺพตฺตโก เวทิตพฺโพ.
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม. ปาทภูโต   อภิ. วิ. ๓๕/๔๓๔/๒๖๑ ฉนฺทิทฺธิปาท   ฉ.ม. อาภโต
@ ฉ.ม. ทุกขปฏิปทํ   อภิ. วิ. ๓๕/๔๕๗/๒๖๙ วีมํสิทฺธิปาท
      เอโก ปน "ทิวเส ทิวเส อุปฏฺฐาตุํ โก สกฺโกติ, อุปฺปนฺเน กิจฺเจ
ปรกฺกเมน อาราเธสฺสามี"ติ กุปฺปิเต ปจฺจนฺเต รญฺญา ปหิโต ปรกฺกเมน
สตฺตุมทฺทนํ กตฺวา ฐานนฺตรํ ปาปุณิ. ยถา โส, เอวํ วิริยธุเรน
โลกุตฺตรธมฺมนิพฺพตฺตโก เวทิตพฺโพ.
      เอโก "ทิวเส ทิวเส อุปฏฺฐานํปิ อุเรน สตฺติสรปฏิจฺฉนฺนมฺปิ ภาโรเยว,
มนฺตวเสน ๑- อาราเธสฺสามี"ติ เขตฺตวิชฺชาย ๒- กตปริจยตฺตา มนฺตสํวิธาเนน
ราชานํ อาราเธตฺวา ฐานนฺตรํ ปาปุณิ. ๓- ยถา โส, เอวํ จิตฺตธุเรน
โลกุตฺตรธมฺมนิพฺพตฺตโก เวทิตพฺโพ.
      อปโร "กึ อิเมหิ อุปฏฺฐานาทีหิ, ราชาโน นาม ชาติสมฺปนฺนสฺส
ฐานนฺตรํ เทนฺติ, ตาทิสสฺส เทนฺโต มยฺหํ ทสฺสตี"ติ ชาติสมฺปทเมว ๔- นิสฺสาย
ฐานนฺตรํ ปาปุณิ. ยถา โส, เอวํ สุปริสุทฺธํ วีมํสํ นิสฺสาย วีมํสาธุเรน ๕-
โลกุตฺตรธมฺมนิพฺพตฺตโก เวทิตพฺโพ.
      อเนกวิหิตนฺติ อเนกวิธํ. อิทฺธิวิธนฺติ อิทฺธิโกฏฺฐาสํ.
                        ติวิธโอกาสาธิคมวณฺณนา
      [๒๘๘] สุขสฺสาธิคมายาติ ฌานสุขสฺส มคฺคสุขสฺส พลสุขสฺส จ
อธิคมาย. สํสฏฺโฐติ สมฺปยุตฺตจิตฺโต. อริยธมฺมนฺติ อริเยน ภควตา พุทฺเธน
เทสิตํ ธมฺมํ. สุณาตีติ สตฺถุ สมฺมุขา ภิกฺขุภิกฺขุนีอาทีหิ วา เทสิยมานา สุณาติ.
โยนิโส มนสิกโรตีติ อุปายโต ปถโต การณโต อนิจฺจนฺติ อาทิวเสน มนสิกโรติ.
"โยนิโสมนสิกาโร นาม อุปายมนสิกาโร ปถมนสิกาโร, อนิจฺเจ อนิจฺจนฺติ
อสุเภ อสุภนฺติ ทุกฺเข ทุกฺขนฺติ อนตฺตนิ อนตฺตาติ สจฺจานุโลมิเกน วา จิตฺตสฺส
อาวชฺชนา อนฺวาวชฺชนา ๖- อาโภโค สมนฺนาหาโร มนสิกาโร, อยํ วุจฺจติ
โยนิโส มนสิกาโร"ติ เอวํวุตฺตโยนิโสมนสิกาเรน ๗- กมฺมํ อารภตีติ อตฺโถ.
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม.,อิ. มนฺตพเลน    ฉ.ม. ขตฺตวิชฺชาย    ฉ.ม. ปาปุณาติ
@ ฉ.ม.,อิ. ชาติสมฺปตฺติเมว         ฉ.ม.,อิ. วีมํสธุเรน
@ ฉ.ม.,อิ. อาวฏฺฏนา อนฺวาวฏฺฏนา   ฉ.ม.,อิ. เอวํ วุตฺเต โยนิโสมนสิกาเร
อสํสฏฺโฐติ วตฺถุกาเมหิปิ กิเลสกาเมหิปิ อสํสฏฺโฐ วิหรติ. อุปฺปชฺชติ สุขนฺติ
อุปฺปชฺชติ ปฐมชฺฌานสุขํ. สุขา ภิยฺโย โสมนสฺสนฺติ สมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส
ฌานสุขปจฺจยา อปราปรํ โสมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ. ปมุทาติ ตุฏฺฐาการโต ทุพฺพลปีติ.
ปาโมชฺชนฺติ พลวปีติโสมนสฺสํ ๑- ปฐโม โอกาสาธิคโมติ ปฐมชฺฌานํ ปญฺจ
นีวรณานิ วิกฺขมฺเภตฺวา อตฺตโน โอกาสํ คเหตฺวา ติฏฺฐติ, ตสฺมา "ปฐโม
โอกาสาธิคโม"ติ วุตฺตํ.
      โอฬาริกาติ เอตฺถ กายวจีสงฺขารา ตาว โอฬาริกา โหนฺตุ, จิตฺตสงฺขารา
กถํ โอฬาริกาติ. อปฺปหีนตฺตา. กายสงฺขารา หิ จตุตฺถชฺฌาเนน ปหียนฺติ,
วจีสงฺขารา ทุติยชฺฌาเนน, จิตฺตสงฺขารา นิโรธสมาปตฺติยา. อิติ กายวจีสงฺขาเรสุ
ปหีเนสุปิ เต ติฏฺฐนฺติเยวาติ ปหีเน อุปาทาย อปฺปหีนตฺตา โอฬาริกา นาม
ชาตา. สุขนฺติ นิโรธา วุฏฺฐหนฺตสฺส อุปฺปนฺนํ จตุตฺถชฺฌานิกผลสมาปตฺติสุขํ.
สุขา ภิยฺโย โสนมสฺสนฺติ ผลสมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส อปราปรํ โสนมสฺสํ,
ทุติโย โอกาสาธิคโมติ จตุตฺถชฺฌานํ สุขทุกฺขํ วิกฺขมฺเภตฺวา อตฺตโน โอกาสํ
คเหตฺวา ติฏฺฐติ, ตสฺมา "ทุติโย โอกาสาธิคโม"ติ วุตฺตํ. ทุติยตติยชฺฌานานิ
ปเนตฺถ จตุตฺเถ คหิเต คหิตาเนว โหนฺตีติ วิสุํ น วุตฺตานีติ.
      อิทํ กุสลนฺติ อาทีสุ. กุสลํ นาม ทส กุสลกมฺมปถา. อกุสลนฺติ
ทสอกุสลกมฺมปถา. สาวชฺชทุกาทโยปิ เอเตสํเยว วเสน เวทิตพฺพา. สพฺพญฺเจว
ปเนตํ กณฺหญฺจ สุกฺกญฺจ สปฺปฏิภาคํ จาติ กณฺหสุกฺกสปฺปฏิภาคํ. นิพฺพานเมว
เจกํ ๒- อปฺปฏิภาคํ. อวิชฺชา ปหียตีติ วฏฺฏปฏิจฺฉาทิกา อวิชฺชา ปหียติ. วิชฺชา
อุปฺปชฺชตีติ อรหตฺตมคฺควิชฺชา อุปฺปชฺชติ. สุขนฺติ อรหตฺตมคฺคสุขญฺเจว
ผลสุขญฺจ. สุขา ภิยฺโย โสมนสฺสนฺติ ผลสมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส อปราปรํ
โสมนสฺสํ. ตติโย โอกาสาธิคโมติ อรหตฺตมคฺโค สพฺพกิเลเส วิกฺขมฺเภตฺวา
อตฺตโน โอกาสํ คเหตฺวา ติฏฺฐติ, ตสฺมา "ตติโย โอกาสาธิคโม"ติ วุตฺโต.
เสสา มคฺคา ปน ตสฺมึ คหิเต อนฺโตคธาเอวาติ วิสุํ น วุตฺตา.
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม., อิ. พลวตรํ ปีติโสมนสฺสํ   ฉ.ม., อิ. เหตํ
      อิเม ปน ตโย โอกาสาธิคมา อฏฺฐตึสารมฺมณวเสน วิตฺถาเรตฺวา
กเถตพฺพา. กถํ? สพฺพานิ อารมฺมณานิ วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺตนเยเนว อุปจารวเสน
จ อปฺปนาวเสน จ ววตฺถเปตฺวา จตุวีสติยา ฐาเนสุ ปฐมชฺฌานํ "ปฐโม
โอกาสาธิคโม"ติ กเถตพฺพํ. เตรสสุ ฐาเนสุ ทุติยตติยชฺฌานานิ, ปณฺณรสสุ
ฐาเนสุ จตุตฺถชฺฌานญฺจ นิโรธสมาปตฺตึ ปาเปตฺวา "ทุติโย โอกาสาธิคโม"ติ
กเถตพฺพํ. ทส อุปจารชฺฌานานิ ปน มคฺคสฺส ปทฏฺฐานภูตานิ ตติยํ โอกาสาธิคมํ
ภชนฺติ. อปิจ ตีสุ สิกฺขาสุ อธิสีลสิกฺขา ปฐมํ โอกาสาธิคมํ ภชติ, อธิจิตฺตสิกฺขา
ทุติยํ, อธิปญฺญาสิกฺขา ตติยนฺติ เอวํ สิกฺขาวเสนปิ กเถตพฺพํ. สามญฺญผเลปิ
จูฬสีลโต ยาว ปฐมชฺฌานา ปฐโม โอกาสาธิคโม, ทุติยชฺฌานโต ยาว
เนวสญฺญานาสญฺญายตนา ทุติโย, วิปสฺสนาโต ๑- ยาว อรหตฺตา ตติโย
โอกาสาธิคโมติ เอวํ สามญฺญผลสุตฺตนฺตวเสนปิ กเถตพฺโพ ๒- ตีสุ ปน ปิฏเกสุ
วินยปิฏกํ ปฐมํ โอกาสาธิคมํ ภชติ, สุตฺตนฺตปิฏกํ ทุติยํ, อภิธมฺมปิฏกํ ตติยนฺติ
เอวํ ปิฏกวเสนปิ กเถตพฺพํ.
      ปุพฺเพ กิร มหาเถรา วสฺสูปนายิกาย อิมเมว สุตฺตํ ปฏฺฐเปนฺติ.
กึการณา? ตีณิ ปิฏกานิ วิภชิตฺวา กเถตุํ ลภิสฺสามาติ. เตปิฏเกน หิ สโมธาเนตฺวา
กเถนฺตสฺส ทุกฺกถิตนฺติ เกนจิ ๓- น สกฺกา วตฺตุํ. เตปิฏกํ วิภชิตฺวา ๔- กถิตเมว
อิทํ สุตฺตํ สุกถิตํ โหตีติ.
                         จตุสติปฏฺฐานวณฺณนา
      [๒๘๙] กุสลสฺสาธิคมายาติ มคฺคกุสลสฺส เจว ผลกุสลสฺส จ
อธิคมตฺถาย. อุภยํปิ เหตํ อนวชฺชฏฺเฐน เขมฏฺเฐน วา กุสลเมว. ตตฺถ สมฺมา
สมาธิยตีติ ตสฺมึ อชฺฌตฺตกาเย สมฺมา สมาหิโต เอกคฺคจิตฺโต โหติ. พหิทฺธา
ปรกาเย ญาณทสฺสนํ อภินิพฺพตฺเตตีติ อตฺตโน กายโต ปรสฺส กายาภิมุขํ ญาณํ
เปเสติ. เอส นโย สพฺพตฺถ. สพฺพตฺเถว จ สติมาติ ปเทน กายาทิปริคฺคาหิกา
@เชิงอรรถ:  อิ. วิปสฺสนโต   ฉ.ม., อิ. กเถตพฺพํ
@ ฉ.ม., อิ. เกนจิ น ทิสฺสติ   ฉ.ม., อิ. ภชาเปตฺวา
สติ. โลเกติ ๑- ปเทน ปริคฺคหิตกายาทโยว จตฺตาโร เจเต สติปฏฺฐานา
โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสกา กถิตาติ เวทิตพฺพา.
                       สตฺตสมาธิปริกฺขารวณฺณนา
      [๒๙๐] สมาธิปริกฺขาราติ เอตฺถ ตโย ปริกฺขารา. "รโถ สีลปริกฺขาโร ๒-
ฌานกฺโข จกฺกวีริโย"ติ ๓- หิ เอตฺถ อลงฺกาโร ปริกฺขาโร นาม. "สตฺตหิ
นครปริกฺขาเรหิ สุปริกฺขิตฺตํ ๔- โหตี"ติ ๕- เอตฺถ ปริวาโร ปริกฺขาโร นาม.
"คิลานปจจยชีวิตปริกฺขาโร"ติ ๖- เอตฺถ สมฺภาโร ปริกฺขาโร นาม. อิธ ปน
ปริวารปริกฺขารวเสน "สตฺต สมาธิปริกฺขารา"ติ วุตฺตํ. ปริกฺขตาติ ปริวาริกา. ๗-
อยํ วุจฺจติ โภ อริโย สมฺมาสมาธีติ อยํ สตฺตหิ รตเนหิ ปริวุโต จกฺกวตฺตี
วิย สตฺตหิ องฺเคหิ ปริวุโต "อริโย สมฺมาสมาธี"ติ วุจฺจติ. สอุปนิโส อิติปีติ
สอุปนิสฺสโย อิติปิ วุจฺจติ, สปริวาโรเยวาติ วุตฺตํ โหติ. สมฺมาทิฏฺฐิสฺสาติ
สมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส. สมฺมาสงฺกปฺโป ปโหตีติ สมฺมาสงฺกปฺโป ปวตฺตติ. เอส
นโย สพฺพปเทสุ. อยํ ปนตฺโถ มคฺควเสนปิ ผลวเสนปิ เวทิตพฺโพ. กถํ?
มคฺคสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส มคฺคสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ ฯเปฯ มคฺคญาเณ ฐิตสฺส
มคฺควิมุตฺติ ปโหติ. ตถา ผลสมฺมาทิฏฺฐิยํ ฐิตสฺส ผลสมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ
ฯเปฯ ผลสมฺมาญาเณ ฐิตสฺส ผลวิมุตฺติ ปโหตีติ.
      สฺวากฺขาโตติ อาทีนิ วิสุทฺธิมคฺเค วณฺณิตานิ. อปารุตาติ วิวฏา. อมตสฺสาติ
นิพฺพานสฺส. ทฺวาราติ ปเวสนมคฺคา. อเวจฺจปฺปสาเทนาติ อจลปฺปสาเทน.
ธมฺเม วินีตาติ ธมฺมนิยาเมน ๘- นิยตา. ๘- อถายํ อิตรา ปชาติ อนาคามิโน
สนฺธายาห, อนาคามิโน จ อตฺถีติ วุตฺตํ โหติ. ปุญฺญภาคาติ ปุญฺญโกฏฺฐาเสน
นิพฺพตฺตา. โอตฺตปฺปนฺติ ๙- โอตฺตปฺปมาโน. ๙- เตน กทาจิ นาม มุสา
อสฺสาติ มุสาวาทภเยน สงฺขาตุํ น สกฺโกมิ, น ปน มม สงฺขาตุํ พลํ นตฺถีติ
ทีเปติ.
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม. โลโกติ   ก. เสตปริกฺขาโร   สํ.มหา. ๑๙/๔/๕ ชาณุสฺโสณิพฺราหฺมณสุตฺต
@ ฉ.ม. สุปริกฺขตํ   องฺ. สตฺตก. ๒๓/๖๔/๑๐๗ นคโรปมสุตฺต (สยา)
@ ที.ปาฏิ. ๑๑/๑๘๒/๑๑๒ ปาสาทิกสุตฺต   ฉ.ม. ปริวาริตา
@๘-๘ ฉ.ม. สมฺมานิยฺยาเมน นิยฺยาตา  ๙-๙ สี. โอตฺตปนฺติ โอตฺตปมาโน
      [๒๙๑] ตํ กึ มญฺญติ ภวนฺติ อิมินา เกวลํ เวสฺสวณํ ปุจฺฉติ,
น ปนสฺส เอวรูโป สตฺถา นาโหสีติ วา น ภวิสฺสตีติ วา ลทฺธิ อตฺถิ.
สพฺพพุทฺธานญฺหิ อภิสมเย วิเสโส นตฺถิ.
      [๒๙๒] สายํ ปริสายนฺติ ๑- อตฺตโน ปริสายํ. ตยิทํ พฺรหฺมจริยนฺติ
ตํ อิทํ สกลํ สิกฺขตฺตยํ พฺรหฺมจริยํ. เสสํ อุตฺตานเมว. อิมานิ ปน ปทานิ
ธมฺมสงฺคาหกตฺเถเรหิ ฐปิตานีติ.
                      ชนวสภสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                          -------------
@เชิงอรรถ:  ฉ.ม. สยํ ปริสายํ, สี. ปริสายํ


             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕ หน้า ๒๕๒-๒๕๘. http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=5&A=6496&modeTY=2              The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=5&A=6496&modeTY=2              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=10&i=187              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=10&A=4465              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=10&A=4838              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=10&A=4838              สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๐ http://84000.org/tipitaka/read/?index_10

อ่านหน้า[ต่าง] แรกอ่านหน้า[ต่าง] ที่แล้วแสดงหมายเลขหน้า
ในกรณี :- 
   บรรทัดแรกของแต่ละหน้าอ่านหน้า[ต่าง] ถัดไปอ่านหน้า[ต่าง] สุดท้าย คลิกเพื่อเปลี่ยน ฐญ เป็นแบบดั้งเดิม

บันทึก ๒๖ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]