ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๑๘ [ฉบับมหาจุฬาฯ] ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๑๔. จุททสกนิบาต]

๒. โคทัตตเถรคาถา

๒. โคทัตตเถรคาถา
ภาษิตของพระโคทัตตเถระ
(พระโคทัตตเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า) [๖๕๙] โคอาชาไนยดีถูกเทียมที่แอกเกวียน สามารถนำแอกเกวียนไปได้ ถูกภาระหนักเบียดเบียน ก็ไม่ยอมสลัดแอกเกวียนที่เทียมไว้ ฉันใด [๖๖๐] เหล่าชนที่บริบูรณ์ด้วยปัญญา เหมือนมหาสมุทรที่เต็มเปี่ยมด้วยน้ำ ย่อมไม่ดูหมิ่นชนอื่นๆ ฉันนั้น ข้อนี้เป็นดังอริยธรรมของคนทั้งหลาย [๖๖๑] นรชนคนหนุ่มทั้งหลายที่ตกอยู่ในอำนาจของกาลเวลา ไปตามอำนาจของความเจริญและความเสื่อม ย่อมประสบทุกข์ และย่อมเศร้าโศก [๖๖๒] เหล่าปุถุชนที่ยังโง่เขลา มักไม่เห็นตามความเป็นจริง พอมีสุขเป็นเหตุก็ฟูขึ้น พอมีทุกข์เป็นเหตุก็ฟุบลง จึงเดือดร้อนเพราะเหตุ ๒ ประการนี้ [๖๖๓] ส่วนอริยชนทั้งหลายที่ล่วงตัณหา เป็นเหตุพัวพันในทุกขเวทนา สุขเวทนา และอทุกขมสุขเวทนา ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวดุจเสาเขื่อน ไม่ฟูขึ้นหรือฟุบลง [๖๖๔] ย่อมไม่ติดในลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุขและทุกข์เลย [๖๖๕] ท่านเหล่านั้นไม่ติดในโลกธรรมทุกประเภท เหมือนหยาดน้ำไม่ติดบนใบบัว ธีรชนทั้งหลายประสบสุข ไม่พ่ายแพ้ในที่ทุกแห่ง {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๕๓}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เถรคาถา [๑๔. จุททสกนิบาต]

รวมเรื่องพระเถระที่มีในนิบาต

[๖๖๖] การไม่ได้ลาภโดยธรรม กับการได้ลาภโดยไม่ชอบธรรม ๒ อย่างนี้ การไม่ได้ลาภแต่ชอบธรรมประเสรฐิกว่า การได้ลาภโดยไม่ชอบธรรมไม่ประเสริฐเลย [๖๖๗] ผู้ไม่มีความรู้ มียศ กับผู้มีความรู้แต่ไม่มียศ ๒ จำพวกนี้ ผู้มีความรู้ แต่ไม่มียศ ประเสริฐกว่า ผู้ไม่มีความรู้ มียศ ไม่ประเสริฐเลย [๖๖๘] การที่คนพาลสรรเสริญ กับการที่บัณฑิตติเตียน ๒ อย่างนี้ การที่บัณฑิตติเตียนนั่นแหละประเสริฐกว่า การที่คนพาลสรรเสริญไม่ประเสริฐเลย [๖๖๙] ความสุขที่เกิดเพราะอาศัยกามคุณ กับความทุกข์ที่เกิดแต่ความสงัด ๒ อย่างนี้ ความทุกข์ที่เกิดแต่ความสงัด ประเสริฐกว่า ความสุขที่เกิดเพราะอาศัยกามคุณ ไม่ประเสริฐเลย [๖๗๐] ความเป็นอยู่โดยไม่ชอบธรรม กับความตายโดยชอบธรรม ๒ อย่างนี้ ความตายโดยชอบธรรมประเสริฐกว่า ความเป็นอยู่โดยไม่ชอบธรรม ไม่ประเสริฐเลย [๖๗๑] ท่านเหล่าใดละความยินดี ยินร้ายได้ มีจิตสงบ เที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่ ไม่ติดอยู่ในโลก ท่านเหล่านั้นไม่มีความรักหรือความชัง [๖๗๒] เจริญโพชฌงค์ ๗ อินทรีย์ ๕ และพละ ๕ บรรลุความสงบอย่างยิ่ง ไม่มีอาสวะ ย่อมปรินิพพาน
จุททสกนิบาต จบ
รวมเรื่องพระเถระที่มีในนิบาตนี้ คือ
พระเถระ ๒ รูปนี้ มีฤทธิ์มาก คือ ๑. พระขทิรวนิยเรวตเถระ ๒. พระโคทัตตเถระ ในจุททสกนิบาตนี้ มี ๒๘ คาถา ฉะนี้แล {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๖ หน้า : ๔๕๔}


                  เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เล่มที่ ๒๖ หน้าที่ ๔๕๓-๔๕๔. http://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=26&siri=382                   อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับหลวง http://84000.org/tipitaka/read/v.php?B=26&A=7242&Z=7277                   ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=382                   สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๖ http://84000.org/tipitaka/read/?index_mcu26


บันทึก ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com