ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๒๕ [ฉบับมหาจุฬาฯ] ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. เอกูโปสถิกวรรค]

๑. เอกูโปสถิกาเถริยาปทาน

๒. เอกูโปสถิกวรรค
หมวดว่าด้วยผู้รักษาอุโบสถอย่างเดียว
๑. เอกูโปสถิกาเถริยาปทาน
ประวัติในอดีตชาติของพระเอกูโปสถิกาเถรี
(พระเอกูโปสถิกาเถรี เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า) [๑] ในกรุงพันธุมดี มีกษัตริย์พระองค์หนึ่งพระนามว่าพันธุมา ในวันเพ็ญ ท้าวเธอทรงอยู่จำอุโบสถ [๒] สมัยนั้น หม่อมฉันได้เป็นนางกุมภทาสีอยู่ในกรุงพันธุมดีนั้น เห็นเสนาพร้อมทั้งพระราชา จึงคิดอย่างนี้ในครั้งนั้นว่า [๓] ‘แม้พระราชาก็ยังทรงละราชกิจมาอยู่จำอุโบสถ กรรมนั้นต้องมีผลแน่นอน หมู่ชนจึงพากันเบิกบานใจ’ [๔] หม่อมฉันพิจารณาทุคติและความเป็นคนยากจนได้ โดยอุบายที่แยบคาย ทำจิตใจให้ร่าเริงแล้วอยู่จำอุโบสถ [๕] หม่อมฉันรักษาอุโบสถในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยกรรมที่หม่อมฉันได้ทำไว้ดีแล้วนั้น หม่อมฉันจึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ [๖] วิมานที่บุญกรรมสร้างให้หม่อมฉันอย่างสวยงาม ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์นั้น สูงขึ้นไป ๑ โยชน์ ประกอบด้วยเรือนยอดอันประเสริฐ มีที่นั่งมีค่ามากประดับอย่างสวยงาม [๗] เทพอัปสร ๑๐๐,๐๐๐ นาง ต่างก็อยู่ใกล้หม่อมฉันทุกเมื่อ หม่อมฉันรุ่งเรืองเหนือกว่าเทพอัปสรเหล่าอื่น ในกาลทั้งปวง [๘] หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสีของท้าวเทวราช ๖๔ พระองค์ และได้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๖๓ พระองค์ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๘๖}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. เอกูโปสถิกวรรค]

๑. เอกูโปสถิกาเถริยาปทาน

[๙] หม่อมฉันมีผิวพรรณงามดังทองคำ เวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพทั้งหลาย ได้เป็นผู้ประเสริฐในทุกภพ นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๐] ยานคือช้าง ยานคือม้า และยานคือรถ หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๑] ภาชนะทอง ภาชนะเงิน ภาชนะแก้วผลึก และภาชนะแก้วทับทิม หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน [๑๒] ผ้าไหม ผ้ากัมพล ผ้าเปลือกไม้ ผ้าฝ้าย และผ้าที่มีราคาแพงๆ หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน [๑๓] ข้าว น้ำ ของเคี้ยว ผ้า และเสนาสนะ หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๔] เครื่องหอมชนิดดี ดอกไม้ และจุรณสำหรับลูบไล้ หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๕] เรือนยอด ปราสาท มณฑป เรือนโล้น และถ้ำ หม่อมฉันก็ได้รับมาครบถ้วน นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๖] หม่อมฉันอายุ ๗ ขวบก็ได้บวชเป็นบรรพชิต ยังไม่ถึงกึ่งเดือนก็ได้บรรลุอรหัตตผล [๑๗] กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว อาสวะทั้งปวงก็สิ้นไปแล้ว บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๓๓ หน้า : ๓๘๗}

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อปทาน [๒. เอกูโปสถิกวรรค]

๒. สลฬปุปผิกาเถริยาปทาน

[๑๘] ในกัปที่ ๙๑ นับจากกัปนี้ไป หม่อมฉันได้ทำกรรมไว้ในครั้งนั้น จึงไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลแห่งการรักษาอุโบสถ [๑๙] กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว หม่อมฉันตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ [๒๐] การที่หม่อมฉันมาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด เป็นการมาดีแล้วโดยแท้ วิชชา ๓ หม่อมฉันได้บรรลุแล้วโดยลำดับ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว [๒๑] คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ หม่อมฉันก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล ได้ทราบว่า พระเอกูโปสถิกาภิกษุณีได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้
เอกูโปสถิกาเถริยาปทานที่ ๑ จบ


                  เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เล่มที่ ๓๓ หน้าที่ ๓๘๖-๓๘๘. http://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=33&siri=162                   อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับหลวง http://84000.org/tipitaka/read/v.php?B=33&A=4306&Z=4339                   ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=33&i=151                   สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๓ http://84000.org/tipitaka/read/?index_mcu33


บันทึก ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com