ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎกเล่มที่ ๑๒ [ฉบับมหาจุฬาฯ] ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖
๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๙] สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๒}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน]

๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) [๑๐] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๑๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและ ที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๓}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน]

๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและ ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่ มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มี เหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
[๑๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุต จากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุต จากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๔}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน]

๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)
๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
[๑๓] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและ ที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุและที่ ไม่ใช่มีเหตุอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๕}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน]

๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มี เหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่ มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ) [๑๔] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
อารัมมณปัจจัย
[๑๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและ ที่มิใช่ไม่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่มิใช่ไม่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ และที่ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒) (ย่อ) {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๖}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน]

๗. สัปปัจจยทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น

[๑๖] อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ อนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ สหชาตปัจจัย มี ๗ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ กัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ฌานปัจจัย มี ๔ วาระ มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ
เหตุโคจฉกะ จบ


                  เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เล่มที่ ๔๕ หน้าที่ ๒๒-๒๗. http://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=45&siri=5                   อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับหลวง http://84000.org/tipitaka/read/v.php?B=45&A=379&Z=470                   ศึกษาอรรถกถานี้ ได้ที่ :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=45&i=51                   สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๔๕ http://84000.org/tipitaka/read/?index_mcu45


บันทึก ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com