![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
431. 2. Uttamatherigathavannana
catukkhattum pancakkhattuntiadika uttamaya theriya gatha.
Ayampi purimabuddhesu katadhikara tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanti vipassissa bhagavato kale bandhumatinagare annatarassa kutumbikassa kulagehe
1- gharadasi hutva nibbatti. Sa vayappatta attano ayyakanam veyyavaccam karonti
jivati. Tena samayena bandhumaraja punnamadivase 2- uposathiko hutva purebhattam danani
datva pacchabhattam gantva dhammam sunati. Atha mahajana yatha raja patipajjati,
tatheva punnamadivase uposathangani samadaya vattanti. Athassa dasiya etadahosi
"etarahi kho maharaja mahajana ca uposathangani samadaya vattanti, yannunaham
uposathadivasesu uposathasilam samadaya vatteyyan"ti. Sa tatha karonti suparisuddham
uposathasilam rakkhitva tavatimsesu nibbatta aparaparam sugatisuyeva samsaranti imasmim
buddhuppade savatthiyam setthikule nibbattitva vinnutam patva 3- patacaraya
theriya santike dhammam sutva pabbajitva vipassanam patthapetva tam matthakam papetum
nasakkhi, patacaratheri tassa cittacaram natva ovadamadasi. Sa tassa ovade
thatva saha patisambhidahi arahattam papuni. Tena vuttam apadane 4-:-
"nagare bandhumatiya bandhuma nama khattiyo
divase punnamaya so upavasi uposatham.
Aham tena samayena kumbhadasi ahum tahim
disva sarajikam senam evaham cintayim tada.
Rajapi rajjam chaddetva upavasi uposatham
saphalam nuna tam kammam janakayo pamodito.
@Footnote: 1 cha.Ma. gehe 2 Ma. anuposatham. evamuparipi 3 Si.,Ma.,i. patta 4 khu.apa. 33/1/298
Yoniso paccavekkhitva duggatinca 1- daliddatam
manasam sampahamsitva upavasim uposatham.
Aham uposatham katva sammasambuddhasasane
tena kammena sukatena tavatimsamagacchaham.
Tattha me sukatam byamham uddham yojanamuggatam 2-
kutagaravarupetam mahasanasubhusitam.
Acchara satasahassa upatitthanti mam sada
anne deve atikkamma atirocami sabbada.
Catusatthidevarajunam mahesittamakarayim
tesatthicakkavattinam mahesittamakarayim.
Suvannavanna hutvana bhavesu samsaramaham
sabbattha pavara homi uposathassidam phalam.
Hatthiyanam assayanam rathayananca sivikam 3-
labhami sabbamevetam uposathassidam phalam.
Sovannamayam rupimayam athopi phalikamayam
lohitankamayanceva sabbam patilabhamaham.
Koseyyakambalakani 4- khomakappasikani ca
mahagghani ca vatthani sabbam patilabhamaham.
Annam panam khadaniyam vatthasenasanani ca
sabbametam patilabhe uposathassidam phalam.
@Footnote: 1 cha.Ma. duggaccanca 2 cha.Ma. ubbhayojanamuggatam 3 kevalam (sya) 4...kambaliyani
@(sya)
Varagandhanca malanca cunnakanca vilepanam
sabbametam patilabhe uposathassidam phalam.
Kutagaranca pasadam mandapam hammiyam guham
sabbametam patilabhe uposathassidam phalam.
Jatiya sattavassaham pabbajim anagariyam
addhamase asampatte arahattamapapunim.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
sabbasavaparikkhina natthi dani punabbhavo.
Ekanavutito kappe yam kammamakarim tada
duggatim nabhijanami uposathassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva attano patipattim paccavekkhitva udanavasena:-
[42] "catukkhattum pancakkhattum vihara upanikkhamim
aladdha cetaso santim citte avasavattini.
[43] Sa bhikkhunim upagacchim ya me saddhayika ahu
sa me dhammamadesesi khandhayatanadhatuyo.
[44] Tassa dhammam sunitvana yatha mam anusasi sa
sattaham ekapallankena nisidim pitisukhasamappita
atthamiya pade pasaresim tamokkhandham padaliya"ti
ima gatha abhasi.
Tattha sa bhikkhunim upagacchim, ya me saddhayika ahuti ya maya saddhatabba
saddheyyavacana ahosi, tam bhikkhunim sa aham upagacchim upasankamim, patacaratherim
sandhaya vadati. "sa bhikkhuni upagacchi, ya me sadhayika"tipi patho, sa patacara
bhikkhuni anukampaya mam upagacchi, ya mayham sadatthassa sadhikati attho. Sa
me dhammamadesesi, khandhayatanadhatuyoti sa patacara theri "ime pancakkhandha,
imani dvadasayatanani, ima attharasa dhatuyo"ti khandhadike vibhajitva 1- dassenti
mayham dhammam desesi.
Tassa dhammam sunitvanati tassa patisambhidappattaya theriya santike
khandhadivibhagapubbangamam ariyamaggam papetva desitam sanham sukhumam vipassanadhammam
sutva. Yatha mam anusasi sati sa theri yatha mam anusasi ovadi, tatha
patipajjanti patipattim matthakam papetvapi sattaham ekapallankena nisidim. Katham?
pitisukhasamappitati jhanamayena pitisukhena samangibhuta. Atthamiya pade pasaresim,
tamokkhandham padaliyati anavasesam mohakkhandham aggamaggena padaletva atthame divase
pallankam bhindanti pade pasaresim, idameva vassa annabyakaranam ahosi.
Uttamatherigathavannana nitthita.
-------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 59-62.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=1249&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=1249&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=431
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9055
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9113
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9113
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]