![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
435. 6. Sukkatherigathavannana
kim me kata rajagahetiadika sukkaya theriya gatha.
Ayampi purimabuddhesu katadhikara tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanti vipassissa bhagavato kale bandhumatinagare kulagehe nibbattitva vinnutam
patta upasikahi saddhim viharam gantva satthu santike dhammam sutva patiladdhasaddha
pabbajitva bahussuta dhammadhara patibhanavati ahosi. Sa tattha bahuni vassasahassani
brahmacariyam caritva puthujjanakalakiriyameva katva tusite nibbatti, tatha 1-
vipassissa bhagavato 1-, sikhissapi bhagavato, vessabhussapi bhagavato kaleti evam tinnam
sammasambuddhanam sasane silam rakkhitva bahussuta dhammadhara ahosi, tatha
kakusandhassa, konagamanassa, kassapassa ca bhagavato sasane pabbajitva visuddhasila
bahussuta dhammakathika ahosi.
@Footnote: 1-1 cha.Ma. ime patha na dissanti
Evam sa tattha tattha bahum punnam upacinitva sugatisuyeva samsaranti imasmim
buddhuppade rajagahanagare gahapatimahasalakule nibbatti, sukkatissa namam ahosi.
Sa vinnutam patta satthu rajagahapavesane laddhapasada upasika hutva aparabhage
dhammadinnaya theriya santike dhammam sutva sanjatasamvega tassa eva santike
pabbajitva vipassanaya kammam karonti nacirasseva saha patisambhidahi arahattam
papuni. Tena vuttam apadane 1-:-
"ekanavutito kappe vipassi nama nayako
uppajji carudassano 2- sabbadhammavipassako.
Tadaham bandhumatiyam jata annatare kule
dhammam sutvana munino pabbajim anagariyam.
Bahussuta dhammadhara patibhanavati tatha
vicittakathika capi jinasasanakarika.
Tada dhammakatham katva hitaya janatam sada 3-
tato cutaham tusitam upapanna yasassini.
Ekattimse ito kappe sikhi viya sikhi jino
tapanto yasasa loke 4- uppajji vadatam varo.
Tadapi pabbajitvana buddhasasanakovida
jotetva jinavakyani tatopi tidivangata.
Ekattimse ito kappe 5- vessabhu nama nayako
uppajjittha mahanani tadapi ca tathevaham.
@Footnote: 1 khu.apa. 33/111/420 2 carunayano (sya) 3 cha.Ma. bahum
@4 lokam (sya) 5 cha.Ma. ekattimseva kappamhi
Pabbajitva dhammadhara jotayim jinasasanam
gantva marupuram rammam anubhosim mahasukham.
Imamhi bhaddake kappe kakusandho jinuttamo
uppajji narasarano 1- tadapi ca tathevaham.
Pabbajitva munimatam jotayitva yathayukam
tato cutaham tidasam 2- agam sabhavanam yatha.
Imasmimyeva kappamhi konagamananayako
3- uppajji vadatam varo sabbasattanamuttamo. 3-
Tadapi pabbajitvana sasane tassa tadino
bahussuta dhammadhara jotayim jinasasanam.
Imasmimyeva kappamhi kassapo munimuttamo 4-
uppajji lokasarano arano maranantagu.
Tassapi naradhirassa pabbajitvana sasane
pariyaputasaddhamma paripuccha visarada.
Susila lajjini ceva tisu sikkhasu kovida
bahum dhammakatham katva yavajivam mahamune.
Tena kammavipakena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Pacchime ca bhave dani giribbajapuruttame
jata setthikule phite maharatanasancaye.
@Footnote: 1 narasaddulo (sya), i. varasaddulo 2 cha.Ma. tidivam
@3-3 cha.Ma. uppajji lokasarano arano amatangato 4 muni sattamo (sya)
Yada bhikkhusahassena parivuto lokanayako
upagami rajagaham sahassakkhehi vannito.
Danto dantehi saha puranajatilehi
vippamutto vippamuttehi
singinikkhasavanno
rajagaham pavisi bhagava.
Disva buddhanubhavantam sutva ca 1- gunasancayam
buddhe cittam pasadetva pujayim tam mahabbalam. 2-
Aparena ca kalena dhammadinnaya santike
agara nikkhamitvana pabbajim anagariyam.
Kesesu chijjamanesu kilese jhapayim aham
uggahim sasanam sabbam pabbajitva cirenaham.
Tato dhammam adesesim mahajanasamagame
dhamme desiyamanamhi dhammabhisamayo ahu.
Nekapanasahassanam tam viditvativimhito 3-
abhippasanno me yakkho gamitvana 4- giribbajam.
Kim me kata rajagahe manussa madhum pitava acchare
ye sukkam na upasanti 5- desentim amatam padam.
Tanca appativaniyam asecanakamojavam
pivanti manne sappanna valahakamivaddhagu.
@Footnote: 1 cha.Ma. va 2 cha.Ma. yathabalam 3...vijimhito(sya) 4 cha.Ma. bhamitvana
@5 payirupasanti (sya)
Iddhisu ca vasi homi dibbaya sotadhatuya
cetopariyananassa vasi homi mahamune.
Pubbenivasam janami dibbacakkhu visodhitam
sabbasavaparikkhina natthi dani punabbhavo.
Atthadhammaniruttisu patibhane tatheva ca
nanam mama mahavira uppannam tava santike.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva pancasatabhikkhuniparivara mahadhammakathika ahosi. Sa
ekadivasam rajagahe pindaya caritva katabhattakicca bhikkhunupassayam pavisitva
sannisinnaya mahatiya parisaya madhubhandam 1- piletva rasam madhuram 2- payenti viya
amatena abhisincanti viya dhammam deseti. Parisa cassa dhammakatham ohitasota
avikkhittacitta sakkaccam sunati. Tasmim khane theriya cankamanakotiyam rukkhe
adhivattha devata dhammadesanaya pasanna rajagaham pavisitva rathiyaya rathiyam singhatakena
singhatakam vicaritva tassa gunam vibhaventi:-
@Footnote: 1 Si. madhugandam 2 cha.Ma. sumadhuram
[54] "kim me kata rajagahe manussa madhum pitava acchare
ye sukkam na upasanti desentim buddhasasanam.
[55] Tanca appativaniyam asecanakamojavam
pivanti manne sappanna valahakamivaddhagu"ti
ima dve gatha abhasi.
Tattha kim me kata rajagahe manussati ime rajagahe manussa kim kata
kismim nama kicce byakata. Madhum pitava acchareti yatha bhandamadhum 1- gahetva madhum
pitavanto visannino hutva sisam ukkhipitum na sakkonti, evam imepi dhammasannaya
visannino hutva manne sisam ukkhipitum na sakkonti, kevalam accharantiyevati
attho. Ye sukkam na upasanti, desentim buddhasasananti buddhassa bhagavato sasanam
yathavato desentim pakasentim sukkam therim ye na upasanti na payirupasanti,
te ime rajagahe manussa kim katati yojana.
Tanca appativaniyanti tanca pana dhammam anivattitabhavavaham 2- niyyanikam,
abhikkantataya va yatha sotujanasavanamanoharabhavena asecaniyam 3- asecanakam anasittakam
pakatiyava maharasam tato eva ojavantam. "osadhan"tipi pali, vattadukkhabyadhitikicchaya
osadhabhutam. Pivanti manne sappanna, valahakamivaddhaguti valahakantarato nikkhantam
udakam nirudakakantare pathaga 4- viya tam dhammam sappanna panditapurisa pivanti
manne pivanta viya sunanti.
Manussa tam sutva pasannamanasa theriya santikam upasankamitva sakkaccam
dhammam sunimsu. Aparabhage theriya ayupariyosane parinibbanakale sasanassa
niyyanikabhavavibhavanattham annam byakaronti:-
@Footnote: 1 Si. gandamadhum 2 Si. anivattaniYu... 3 cha.Ma. anapaniyam 4 Ma. pathika
[56] "sukka sukkehi dhammehi vitaraga samahita
dhareti antimam deham jetva maram savahanan"ti
imam gatham abhasi.
Tattha sukkati sukkatheri attanameva param viya dasseti. Sukkehi dhammehiti
suparisuddhehi lokuttaradhammehi. Vitaraga samahitati aggamaggena sabbaso vitaraga
arahattaphalasamadhina samahita. Sesam vuttanayameva.
Sukkatherigathavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 72-78.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=1539&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=1539&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=435
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9091
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9145
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9145
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]