![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
436. 7. Selatherigathavannana
natthi nissaranam loketiadika selaya theriya gatha.
Ayampi purimabuddhesu katadhikara tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanti hamsavatinagare kulagehe nibbattitva vinnutam patta matapituhi samana-
jatikassa kulaputtassa dinna tena saddhim bahuni vassasatani sukhasamvasam vasitva
tasmim kalankate sayampi addhagata vayoanuppatta samvegajata kim kusalagavesini
kalena kalam aramena aramam viharena viharam anuvicarati "samanabrahmananam
santike dhammam sossami"ti. Sa ekadivasam satthu bodhirukkham upasankamitva "yadi
buddho bhagava asamo asamasamo appatipuggalo, dassetu me ayam bodhi patihariyan"ti
nisidi. Tassa tatha cittuppadasamanantarameva bodhi pajjali, sabbasovannamaya sakha
upatthahimsu, sabba disa virocimsu. Sa tam patihariyam disva pasannamanasa
garucittikaram upatthapetva sirasi anjalim paggayha sattarattindivam tattheva nisidi.
Sattame divase ularam pujasakkaram akasi. Sa tena punnakammena devamanussesu
Samsaranti imasmim buddhuppade alavikassa ranno dhita hutva nibbatti,
selatissa namam ahosi. Alavikassa pana ranno dhitati katva alavikatipi nam
voharanti. Sa vinnutam patta satthari alavakam dametva tassa hatthe pattacivaram datva
tena saddhim alavinagaram upagate darika hutva ranna saddhim satthu santikam
upagantva dhammam sutva patiladdhasaddha upasika ahosi. Sa aparabhage
sanjatasamvega bhikkhunisu pabbajitva katapubbakicca vipassanam patthapetva sankhare
sammasanti upanissayasampannatta paripakkanana nacirasseva arahattam papuni. Tena
vuttam apadane 1-:-
"nagare hamsavatiya cariki 2- asaham tada
arameneva 3- aramam carami kusalatthika.
Kalapakkhamhi divase addasam bodhimuttamam
tattha cittam pasadetva bodhimule nisidaham.
Garucittam upatthetva sire katvana anjalim
somanassam pavedetva evam cintesi tavade.
Yadi buddho amitaguno asamappatipuggalo
dassetu patihiram me bodhi obhasatu ayam.
Saha avajjite mayham bodhi pajjali tavade
sabbasonnamaya 4- asi disa sabba virocati.
Sattarattindivam tattha bodhimule nisidaham
sattame divase patte dipapujam akasaham.
@Footnote: 1 khu.apa. 33/61/305 2 carini (sya) 3 cha.Ma. aramena ca 4 sabbasovannamaya (sya)
Asanam parivaretva pancadipani pajjalum
yava udeti suriyo dipa me pajjalum tada.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Tattha me sukatam byamham pancadipati vuccati
1- satayojanamubbedham satthiyojanavitthatam. 1-
Asankhyeyyani dipani parivare jalanti 2- me
yavata devabhavanam dipalokena jotati.
Puratthabhimukha santi 3- yadi icchami passitum
uddham adho ca tiriyam sabbam passami cakkhuna.
Yavata abhikankhami datthum sukatadukkatam 4-
tattha avaranam natthi rukkhesu pabbatesu va.
Asitidevarajunam mahesittamakarayim
satanam cakkavattinam mahesittamakarayim.
Yam yam yonupapajjami devattam atha manusam
dipasatasahassani parivare jalanti me.
Devaloka cavitvana uppajjim matukucchiyam
matu kucchigata santi 5- akkhi me na nimilati.
Dipasatasahassani punnakammasamangino 6-
sutighareva jalanti 7- pancadipanidam phalam.
@Footnote: 1-1 cha.Ma. satthiyojanamubbedham timsayojanavitthatam 2 cha.Ma. jalimsu 3 cha.Ma. parammukha
@nisiditva 4 cha.Ma. sugataduggate 5 kucchagatam santam (sya)
@6 cha.Ma. punnakammasamangita 7 cha.Ma. jalanti sutikagehe
Pacchime bhave sampatte 1- manasam vinivattayim
ajaramaram 2- sitibhavam nibbanam phassayim aham.
Jatiya sattavassaham arahattam apapunim
upasampadayi buddho gunamannaya gotamo.
Mandape rukkhamule va pasadesu guhasu va 3-
4- sunnagare pajjhayanta pancadipa jalanti me. 4-
Dibbacakkhu visuddham me samadhikusala aham
abhinnaparamippatta pancadipanidam phalam.
Sabbavositavosana katakicca anasava
pancadipa mahavira pade vandami cakkhuma.
Satasahassito kappe yam dipamadadim tada
duggatim nabhijanami pancadipanidam phalam.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
@Footnote: 1 bhavasampatte (sya) 2 cha.Ma. ajaramatam, i. ajaramaranam
@3 cha.Ma. sunnagare vasantiya 4-4 cha.Ma. sada pajjalate dipam pancadipanidam phalam
Arahattam pana patva theri savatthiyam viharanti ekadivasam pacchabhattam savatthito
nikkhamitva divaviharatthaya andhavanam pavisitva annatarasmim rukkhamule nisidi. Atha
nam maro vivekato vicchedetukamo 1- annatakarupena upagantva:-
[57] "natthi nissaranam loke kim vivekena kahasi
bhunjahi 2- kamaratiyo mahu pacchanutapini"ti
gathamaha.
Tassattho:- imasmim loke sabbasamayesupi upaparikkhiyamanesu nissaranam nibbanam
nama natthi tesam tesam samanabrahmananam chandaso patinnayamanam voharamattamevetam, 3-
tasma kim vivekena kahasi evarupe sampannapathamavaye thita imina kayavivekena
kim karissasi. Athakho bhunjahi kamaratiyo vatthukamakilesakamasannissita khiddaratiyo
paccanubhohi. Kasma 4-? mahu pacchanutapini "yadattham 5- brahmacariyam carami, tadeva
nibbanam natthi, tenevetam nadhigatam, kamabhoga ca parihina, anattho vata mayhan"ti
paccha vippatisarini ma ahositi adhippayo.
Tam sutva theri "balo vatayam maro, yo mama paccakkhabhutam nibbanam
patikkhipati. Kamesu ca mam pavareti, mama khinasavabhavam na janati, handa nam
tam janapetva tajjessami"ti cintetva:-
[58] "sattisulupama kama khandhasam adhikuttana
yam tvam kamaratim brusi arati dani sa mama. 6-
[59] Sabbattha vihata nandi tamokkhandho padalito
evam janahi papima nihato tvamasi antaka"ti
imam gathadvayamaha.
@Footnote: 1 Ma. vicchinditukamo, cavetukamo sam.sa. 15/162/154 2 bhunjassu
@sam.sa. 15/162/154 3 Ma. vacavatthumattamevetam 4 Ma. kasma yasma
@5 Ma. nissaranattham 6 arati mayha sa ahu sam.sa. 15/162/154
Tattha sattisulupama kamati kama nama yena adhitthita, tassa sattassa
vinivijjhanato nissitasatti viya sulam viya ca 1- datthabba. Khandhati upadanakkhandha.
Asanti tesam. Adhikuttanati chindanadhitthana, accadanatthananti attho. Yato
khandhe accadaya satta kamehi chejjabhejjam papunanti. Yam tvam kamaratim brusi,
arati dani sa mamati papima tvam yam kamaratim ramitabbam sevitabbam katva
vadasi, sa dani mama niratijatikatta 2- milhasadisa, na taya mama koci attho
atthiti.
Tattha karanamaha "sabbattha vihata nandi"tiadina. Tattha evam janahiti
"sabbaso pahinatanhavijja"ti mam janahi, tato eva balavidhamanavisayatikkamanehi
antaka lamakacara mara tvam maya nihato badhito asi, na panaham taya
badhitabbati attho.
Evam theriya maro santajjito tatthevantaradhayi. Theripi phalasamapattisukhena
andhavane divasabhagam vitinametva sayanhe vasanatthanameva gata.
Selatherigathavannana nitthita.
-----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 78-83.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=34&A=1667&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=34&A=1667&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=436
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9100
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9152
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9152
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]