ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter  
Atthakatha Book 25 : PALI ROMAN Dha.A.8 tanha-brahmana

     Tatrayam anupubbikatha: "padumuttarakalasmim hi eko kulaputto
sattharam catuparisamajjhe ekam bhikkhum dibbacakkhukanam aggatthane
thapentam disva tam sampattim patthayamano sattharam nimantetva
sattaham buddhappamukhassa bhikkhusanghassa danam datva "bhante ahampi
anagate ekassa buddhassa sasane dibbacakkhukanam aggo bhaveyyanti
patthanam thapesi. Sattha kappasatasahassam olokento tassa patthanaya
samijjhanabhavam viditva "ito kappasatasahassamatthake gotamabuddhassa
sasane dibbacakkhukanam aggo anuruddhatthero nama bhavissasiti
byakasi. So tam byakaranam sutva sve pattabbam
viya tam sampattim mannamano, parinibbute satthari, bhikkhu
dibbacakkhuparikammam pucchitva sattayojanikam kancanathupam parikkhipitva
anekani diparukkhasahassani karetva dipapujam karetva tato
cuto devaloke nibbattitva devamanussesu satasahassakappani
samsaritva imasmim kappe baranasiyam daliddakule nibbatto
sumanasetthim nissaya tassa tinaharako hutva jivitam kappesi.
"annabharotissa namam ahosi. Sumanasetthipi tasmim nagare niccakalam
mahadanam deti. Athekadivasam uparittho nama paccekabuddho
gandhamadane nirodhasamapattito vutthaya "kassa nu kho ajja anuggaham
Karissamiti cintetva "ajja maya annabharassa anuggaham katum
vattati, idani ca so atavito tinam adaya geham agamissatiti
natva pattacivaramadaya iddhiya gantva annabharassa sammukhe
paccutthasi. Annabharo tam tucchapattahattham disva "api bhante
bhikkham labhitthati pucchitva, "labhissami mahapunnati vutte,
"tenahi bhante thokam agamethati tinakajam chaddetva vegena
geham gantva "bhadde mayham thapitabhagabhattam atthi natthiti bhariyam
pucchitva, "atthi samiti vutte, vegena paccagantva
paccekabuddhassa pattam adaya "mayham datukamataya sati, deyyadhammo
na hoti, deyyadhamme sati, patiggahakam na labhami, ajja pana
me patiggahako ca dittho deyyadhammo ca atthi, labha vata
meti geham gantva patte bhattam akirapetva 1- paccaharitva
paccekabuddhassa hatthe patitthapetva
        "imina pana danena     ma me daliddiyam ahu,
        `natthiti vacanam nama      ma ahosi bhavabhave.
Bhante evarupa dujjivita mucceyyam; `natthiti padameva na
suneyyanti patthanam thapesi. Paccekabuddho "evam hotu mahapunnati
anumodanam katva pakkami. Sumanasetthinopi chatte adhivattha devata
     "aho danam paramadanam     uparitthe suppatitthitanti
vatva tikkhattum sadhukaram adasi. Atha nam setthi "kim mam ettakam
@Footnote: 1. Ma. pakkhipapetva.
Kalam danam dadamanam na passasiti aha. "naham tava danam arabbha
sadhukaram demi annabharena pana uparitthassa dinnapindapate
pasiditva maya esa sadhukaro pavattitoti. So "acchariyam vata
bho: aham ettakam kalam danam dento devatam sadhukaram dapetum
nasakkhim, annabharo mam nissaya jivanto ekapindapateneva
sadhukaram dapesi; tassa dane anucchavikam katva tam pindapatam
mama santakam karissamiti cintetva tam pakkosapetva "ajja
taya kassaci kinci dinnanti pucchi. "ama sami, uparittha-
paccekabuddhassa me ajja bhattam dinnanti. "handa bho kahapanam
gahetva etam mayham pindapatam dehiti. "na demi samiti. So
yava sahassam vaddhesi. Itaro sahassenapi nadasi. Atha nam
"hotu bho, yadi pindapatam na desi, sahassam gahetva pattim
me dehiti aha. So "ayyena saddhim mantetva janissamiti
vegena paccekabuddham sampapunitva "bhante sumanasetthi sahassam
datva tumhakam pindapate pattim yacati, kim karomiti pucchi.
Athassa so upamam ahari:  seyyathapi pandita kulasatike game
ekasmim ghare dipo jaleyya, sesa attano telena vattim
temetva gantva jalapetva ganheyyum; purimadipassa pabha
`atthiti vattabba `natthiti. "atirekatara bhante pabha hotiti.
"evameva pandita ulunkayagu va hotu katacchubhikkha va,
attano pindapate paresam pattim dentassa, yattakanam deti,
Tattakam vaddhati; tvam hi ekameva pindapatam adasi; setthissa
pana pattiya dinnaya, dve pindapata honti: eko tava
eko tassati. So "sadhu bhanteti tam abhivadetva setthissa
santikam gantva "ganha sami pattinti aha. "tenahi ime
kahapane ganhati. "naham pindapatam vikkinami, saddhaya te
pattim dammiti. "tvam saddhaya desi, saddhaya ahampi tava gunam pujemi;
ganha tata, ito patthaya pana ma sahattha kammam akasi.
Vithiyam gharam mapetva vasa, yena ca te attho hoti, sabbam mama
santika ganhahiti aha. Nirodha vutthitassa pana dinno pindapato
tadaheva vipakam deti; tasma rajapi tam pavattim sutva
annabharam pakkosapetva pattim gahetva mahantam bhogam datva
tassa setthitthanam dapesi. So sumanasetthissa sahayako hutva
yavajivam punnani katva tato cuto devaloke nibbattitva
devamanussesu samsaranto, imasmim buddhuppade kapilavatthunagare
amitodanassa sakkassa gehe patisandhim ganhi. "anuruddhotissa
namam karimsu. So mahanamasakkassa kanitthabhata satthu cullapitu
putto paramasukhumalo mahapunno ahosi.
     Ekadivasam kira chasu khattiyesu puve lakkham katva gulehi
kilantesu, anuruddho parajito, puvanam atthaya matu santikam
pahini. Sa mahantam suvannathalam puretva puve pesesi. Puve
khaditva puna kilanto parajito tatheva pahini. Evam tikkhattum
Puvesu ahatesu, catutthe vare mata "idani puva natthiti
pahini. Tassa vacanam sutva "natthiti padassa assutapubbataya
"natthipuva nama idani bhavissantiti sannam katva "gaccha,
natthipuve aharati pesesi. Athassa mata, "natthipuve kira
ayye dethati vutte, "mama puttena `natthiti padam assutapubbam,
katham nu kho tam natthibhavam janapeyyanti, suvannapatim dhovitva
aparaya suvannapatiya patikujjitva "handa tata imam mama
puttassa dehiti pahini. Tasmim khane nagarapariggahaka devata
"amhakam samina annabharakale uparitthapaccekabuddhassa bhagabhattam
datva `natthiti padameva na suneyyanti patthana thapita:
sace mayam tamattham natva ajjhupekkheyyama, muddhapi no sattadha
phaleyyati cintetva dibbapuvehi patim purayimsu. So puriso patim
aharitva tesam santike thapetva vivari. Tesam gandho sakalanagaram
phari. Puve pana mukhe thapitamatte, sattarasaharanisahassani pharitva
atthasi. Anuruddho cintesi "na mam manne ito  pubbe mata
piyayati, na hi me annada taya natthipuva nama pakkapubbati.
So gantva mataram evamaha "amma naham tava piyoti. "tata
kim vadesi, mama akkhihipi hadayamamsatopi tvam piyataroti. "sacaham
amma tava piyo, kasma mama pubbe evarupe natthipuve nama
na adasiti. Sa tam purisam pucchi "tata kinci patiyam ahositi.
"ama ayye, puvanam pati paripunna ahosi, na me evarupa
Ditthapubbati. Sa cintesi "putto me katapunno, devatahissa
dibbapuva pahita bhavissantiti. Sopi mataram aha  "amma
na maya evarupa puva khaditapubba, ito patthaya me
natthipuvameva 1- paceyyasiti. Sa tato patthaya tena "puve
khaditukamomhiti vuttakale suvannapatim dhovitva annaya
patiya patikujjitva pahinati. Devata patim purenti. Evam
so agaramajjhe vasanto "natthiti padassa attham ajanitva
dibbapuveyeva paribhunji. Satthu pana parivarattham kulappatipatiya
sakiyakumaresu pabbajantesu, mahanamena sakkena "tata amhakam
kule koci pabbajito natthi, taya va pabbajitabbam maya vati
vutte, so aha "aham atisukhumalo pabbajitum na sakkhissamiti.
"tenahi kammantam ugganha, aham pabbajissamiti. "ko esa
kammanto namati. So hi bhattassa utthanatthanampi na janati,
kammantam kimeva janissati; tasma evamaha.
     Ekadivasam hi "anuruddho bhaddiyo kimbiloti tayo jana
"bhattam nama kaham utthatiti mantayimsu. Tesu kimbilo "kotthesu
utthatiti aha. So kirekadivasam vihi kotthamhi pakkhipante
addasa; tasma "kotthe bhattam uppajjatiti sannaya evamaha.
Atha nam bhaddiyo "tvam na janasiti vatva "bhattam nama ukkhaliyam
utthatiti aha. So kirekadivasam ukkhalito bhattam vaddhente
@Footnote: 1. natthipuveyevati yuttataram.
Disva "etthevetam uppajjatiti sannamakasi; tasma evamaha. Anuruddho
te "ubhopi tumhe na janathati vatva "ratanubbedhamakulaya
mahasuvannapatiyam bhattam utthatiti aha. Tena kira neva vihi
kottenta na bhattam pacanta ditthapubba, suvannapatiyam
vaddhetva purato thapitabhattameva passati; tasma "patiyamyevetam
[bhattam] uppajjatiti sannamakasi; tasma evamaha. Evam
bhattutthanatthanampi ajananto mahapunno kulaputto kammante
kim janissati.
     So "ehi kho te anuruddha gharavasattham anusasissami:
pathamam khettam kasapetabbantiadina nayena bhatara vuttanam
kammantanam apariyantabhavam sutva "na me gharavasena atthoti
mataram apucchitva bhaddiyapamukhehi pancahi sakiyakumarehi saddhim
nikkhamitva anupiyambavane sattharam upasankamitva pabbaji. Pabbajitva
ca pana sammapatipadam patipanno anupubbena tisso vijja sacchikatva
dibbena cakkhuna ekasane nisinnova hatthatale thapitaamalakani
viya sahassalokadhatuyo olokanasamattho hutva
        "pubbenivasam janami,      dibbacakkhu visodhitam,
         tevijjo iddhipattomhi,    katam buddhassa sasananti
udanam udanetva "kinnu kho me katva ayam sampatti laddhati
olokento "padumuttarapadamule patthanam thapesinti natva puna
"samsare samsaranto asukasmim nama kale baranasiyam sumanasetthim
Nissaya jivanto annabharo nama ahosinti natva
        "annabharo pure asim      daliddo tinaharako, 1-
         pindapato maya dinno     uparitthassa yasassinoti 2-
aha. Athassa etadahosi "yo so tada maya uparitthassa
dinnapindapatato kahapane datva pattim aggahesi mama sahayako
sumanasetthi, kaham nu kho so etarahi nibbattoti. Atha nam
"vijjhataviyam pabbatapade mundanigamo nama atthi, tattha
mahamundassa nama upasakassa `mahasumano culasumanoti dve
putta, tesu so culasumano hutva nibbattoti addasa; disva
ca pana cintesi "atthi nu kho, tattha mayi gate, upakaro
natthiti. So upadharento idam addasa "so, tattha mayi gate,
sattavassikova nikkhamitva pabbajissati, khuraggeyeva ca arahattam
papunissatiti; disva ca pana, upakatthe antovasse, akasena
gantva gamadvare otari. Mahamundo pana upasako therassa
pubbepi vissasikoeva. So theram pindapatakale civaram
parupantam disva puttam mahasumanam aha "tata ayyo me
anuruddhatthero agato, yavassa anno koci pattam na ganhati,
tavassa gantva pattam ganha; aham asanam pannapessamiti.
So tatha akasi. Upasako theram antonivesane sakkaccam parivisitva
temasam vasanatthaya patinnam ganhi. Thero adhivasesi. Atha nam
@Footnote: 1. Si. Yu. kajaharako.      2. Ma. tadino.
Ekadivasam patijagganto viya temasam patijaggitva mahapavaranaya
ticivaranceva gulatelatanduladini ca aharitva therassa padamule
thapetva "ganhatha bhanteti aha. "alam upasaka na me imina
atthoti. "bhante vassavasikalabho namesa, ganhatha nanti.
"alam upasakati. "kimattham na ganhatha bhanteti. "mayham santike
kappiyakarako samaneropi natthiti. "tenahi bhante mama putto
mahasumano samanero bhavissatiti. "na me upasaka mahasumanena
atthoti. "tenahi bhante culasumanam pabbajethati. Thero "sadhuti
sampaticchitva culasumanam pabbajesi. So khuraggeyeva arahattam
papuni. Thero tena saddhim addhamasamattam tattha vasitva
"sattharam passissamati tassa natake apucchitva akasena
gantva himavantappadese arannakutikayam otari. Thero pana
pakatiyapi araddhaviriyo, tassa tattha pubbarattapararattam cankamantassa
udaravato samutthahi. Atha nam kilantarupam disva samanero pucchi
"bhante kim vo rujjatiti. "udaravato me samutthitoti. "annadapi
samutthitapubbo bhanteti aha. "ama avusoti. "kena phasukam
hoti bhanteti. "anotattato paniye laddhe, phasu hoti avusoti.
"tenahi bhante aharamiti. "sakkhissasi samanerati. "ama
bhanteti. "tenahi anotatte pannako nama nagaraja mam janati,
tassa acikkhitva bhesajjatthaya ekam paniyavarakam aharati. So
"sadhuti upajjhayam vanditva vehasam abbhuggantva pancayojanasatam
Thanam agamasi. Tamdivasam pana nagaraja naganatakaparivuto udakakilam
kilitukamo hoti. So samaneram gacchantam disvava kujjhi "ayam
mundakasamano attano padapamsum mama matthake okiranto vicarati,
anotatte paniyatthaya agato bhavissati, nadanissa paniyam
dassamiti pannasayojanikam anotattadaham mahapatiya ukkhalim
pidahanto viya phanena pidahitva nipajji. Samanero nagarajassa
akaram oloketvava "kuddho ayanti natva imam gathamaha
        "sunohi me nagaraja       uggateja mahabbala,
         dehi me paniyaghatam,       bhesajjatthamhi agatoti.
Tam sutva nagaraja imam gathamaha
        "puratthimasmim disabhage      ganga nama mahanadi
         mahasamuddam appeti,       tato tvam paniyam harati.
     Tam sutva samanero "ayam nagaraja attano icchaya
na dassati, aham balakaram katva mahanubhavam 1- janapetva imam
abhibhavitva paniyam ganhissamiti cintetva "maharaja upajjhayo
mam anotattatova paniyam aharapeti, tenaham idameva harissami,
apehi ma mam varehiti vatva imam gathamaha
        "itova paniyam hassam 2-    imina vamhi atthiko,
         yadi [3]- thamabalam atthi,   nagaraja nivarayati.
       Atha nam nagaraja aha
@Footnote: 1. Si. manussabhavam. Ma. anubhavam.  2. Si. Yu. harissam.
@3. Si. Ma. Yu. etthantare "teti atthi.
        "samanera sace atthi       tava vikkamaporisam,
         abhinandami te vacam,      harassu paniyam mamati.
     Atha nam samanero "evam maharaja haramiti vatva
"sakkonto harahiti vutte, "tenahi sutthu janassuti tikkhattum
patinnam gahetva `buddhasasanassa anubhavam dassetva maya
paniyam haritum vattatiti cintetva akasatthakadevatanam tava
santikam agamasi. Ta agantva vanditva "kim bhanteti vatva
atthamsu. "etasmim anotattadahapitthe pannakanagarajena saddhim mama
sangamo bhavissati, tattha gantva jayaparajayam olokethati aha.
So eteneva niharena cattaro lokapale sakkasuyamasantusita
sunimmita 1-  vasavatti ca upasankamitva tamattham arocesi.
Tato param patipatiya yava brahmaloka gantva tattha tattha
brahmehi agantva vanditva thitehi "kim bhanteti puttho,
tamattham arocesi. Evam so asanne ca arupibrahmano ca
thapetva sabbattha muhuttameva ahinditva arocesi. Tassa
vacanam sutva sabbapi devata anotattadahapitthe naliyam pakkhitta
puvacunna 2- viya akasam nirantaram puretva sannipatimsu. Sannipatite
devasanghe, samanero akase thatva nagarajanam aha
        "sunohi me nagaraja      uggateja mahabbala,
         dehi me paniyaghatam,      bhesajjatthamhi agatoti.
     Atha nam nago aha
@Footnote: 1. Ma. paranimmita.    2. Ma. pakkhittani pitthacunnani.
        "samanera sace atthi      tava vikkamaporisam,
         abhinandami te vacam,     harassu paniyam mamati.
     So tikkhattum nagarajassa patinnam gahetva akase thitakova
dvadasayojanikam brahmattabhavam mapetva akasato oruyha
nagarajassa phane akkamitva adhomukham nippilesi. Tavadeva balavata
purisena akkantaallacammam viya, nagarajassa phane akkantamatte,
obhijjitva 1- dabbimatta phanaputaka ahesum. Nagarajassa phanehi
muttatthane 2- talakkhandhappamana udakavattiyo uggacchimsu. Samanero
akaseyeva paniyavarakam puresi. Devasangho sadhukaram adasi.
Nagaraja lajjitva samanerassa kujjhi. Jayakusumavannanissa
akkhini ahesum. So "ayam mam devasangham sannipatetva paniyam 3-
gahetva 3- lajjapesi, etam gahetva mukhe hattham pakkhipitva
hadayamamsam tassa maddami, pade va nam gahetva paragangaya
khipamiti vegena anubandhi. Anubandhantopi nam papunitum nasakkhiyeva.
Samanero agantva upajjhayassa hatthe paniyam thapetva
"pivatha bhanteti aha. Nagarajapi pacchato agantava "bhante
anuruddha samanero maya adinnameva paniyam gahetva agato,
ma pivathati aha. "evam kira samanerati. "pivatha bhante,
imina me dinnam paniyam ahatanti. Thero "khinasavasamanerassa
@Footnote: 1. Ma. ogalitva.   2. Ma. muttamuttatthanato.  3. Si. Yu. phane thatva.
Musakatham 1- nama natthiti natva paniyam pivi. Tamkhanannevassa
abadho patipassambhi. Puna nago theram aha "bhante samanerenamhi
sabbam devaganam sannipatetva lajjapito, ahamassa hadayam va
phalessami, pade va nam gahetva paragangayam khipissamiti.
"maharaja samanero mahanubhavo, tumhe samanerena saddhim
sangametum na sakkhissatha; khamapetva nam gacchathati. So sayampi
samanerassa anubhavam janati, lajjaya pana anubandhitva agato.
Atha nam therassa vacanena khamapetva tena saddhim mittasanthavam
katva "ito patthaya anotattadahaudakena atthe sati, tumhakam
agamanakiccam natthi, mayham pahineyyatha, ahameva aharitva
dassamiti vatva pakkami. Theropi samaneram adaya payasi.
Sattha therassa agamanabhavam natva migaramatupasade therassa
agamanam olokento nisidi. Bhikkhupi theram agacchantam disva
paccuggantva pattacivaram patiggahesum. Athekacce samaneram sisepi
kannesupi bahayapi gahetva sancalenta "kim samanera [2]- na
ukkanthasiti ahamsu. Sattha tesam kiriyam disva cintesi "bhariyam
vatimesam bhikkhunam kammam, asivisam givayam ganhanta viya samaneram
ganhanti, nassa anubhavam jananti; ajja maya sumanasamanerassa
gunam pakatam katum vattatiti. Theropi agantva sattharam vanditva
@Footnote: 1. Si. Ma. Yu. musakathanam.
@2. Si. Yu. etthantare "pillaka iti atthi. Ma. culakanittha.
Nisidi. Sattha tena saddhim patisantharam katva anandattheram
amantesi "ananda anotattadahaudakenamhi pade dhovitukamo,
samaneranam ghatam datva paniyam aharapehiti. Thero vihare
pancamattani samanerasatani sannipatesi. Tesam sumanasamanero
sabbanavako ahosi. Thero sabbamahallakam samaneram aha "samanera
sattha anotattadahaudakena pade dhovitukamo, ghatam adaya
gantva paniyam aharati. So "na sakkomi bhanteti na icchi.
Thero sesepi patipatiya pucchi. Tepi tatheva vatva patikkhipimsu.
"kim panettha khinasavasamanera natthiti. "atthi, te pana `nayam
amhakam baddho, malaputo sumanasamanerasseva baddhoti na icchimsu.
Puthujjana pana attano asamatthatayeva na icchimsu. Pariyosane
pana sumanassa vare sampatte, "samanera sattha anotattadaha-
udakena pade dhovitukamo, ghatam gahetva kira udakam aharati
aha. So "satthari aharapente, aharissamiti sattharam vanditva
"bhante anotattato kira mam udakam aharapethati aha. "ama
sumanati. So visakhaya karitesu ghanasuvannakotimesu senasanakutesu
ekam satthikutaudakagganhanakam mahaghatam hatthena gahetva "imina
me ukkhipitva amsakute thapitena attho natthiti olambakam
katva vehasam abbhuggantva himavantabhimukho pakkhandi. Nagaraja
samaneram duratova agacchantam disva paccuggantva kutam amsakutenadaya
"bhante tumhe, madise dase vijjamane, kasma sayam
Agata; udakena atthe sati, kasma sasanamattam na pahinitthati
kutena udakam adaya sayam ukkhipitva "purato hotha bhante,
ahameva aharissamiti aha. "titthatha tumhe maharaja, ahameva
sammasambuddhena anattoti nagarajanam nivattetva kutamukhavattiyam
hatthena gahetva akasena aganchi. Atha nam sattha
agacchantam oloketva bhikkhu amantetva "passatha bhikkhave
samanerassa lilham akase hamsaraja viya sobhatiti aha. Sopi
paniyaghatam thapetva sattharam vanditva atthasi. Atha nam sattha
aha "kativassosi tvam sumanati. "sattavassomhi bhanteti. "tenahi
sumana ajjato patthaya bhikkhu hohiti vatva dayajjaupasampadam
adasi. Dveyeva kira samanera sattavassa upasampadam labhimsu:
"ayanca sumano sopako cati. Evam tasmim upasampanne,
dhammasabhayam katham samutthapesum "acchariyam avuso: evarupopi nama
daharassa samanerassa anubhavo hoti, na no ito pubbe
evarupo anubhavo ditthapubboti. Sattha agantva "kaya
nuttha bhikkhave etarahi kathaya sannisinnati pucchitva, "imaya
namati vutte, "bhikkhave mama sasane daharopi sammapatipanno
evarupam sampattim labhatiyevati vatva dhammam desento imam
gathamaha
        "yo have daharo bhikkhu     yunjati buddhasasane,
         somam lokam pabhaseti      abbha muttova candimati.
     Tattha yunjatiti: ghatati vayamati.
Pabhasetiti: so bhikkhu attano arahattamaggannanena abbhadihi
mutto candima viya [lokam] khandhadibhedam lokam obhaseti
ekalokam karotiti attho.
        Desanavasane bahu sotapattiphaladini papunimsuti.
                     Sumanasamaneravatthu.
                  Bhikkhuvaggavannana nitthita.
                    Pancavisatimo vaggo.
                      ----------



             The Pali Atthakatha in Roman Book 25 page 85-100. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=25&A=1694&modeTY=2              อรรถกถาบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=25&A=1694&modeTY=2              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=35              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=1244              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=1248              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=1248              Contents of The Tipitaka Volume 25 http://84000.org/tipitaka/read/?index_25

first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter

บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]