![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
153. 6. Belaṭṭhasīsattheragāthāvaṇṇanā
yathāpi bhaddo ājaññoti āyasmato belaṭṭhasīsattherassa gāthā. Kā
uppatti?
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "pañca chinde"ti gāthaṃ abhāsi 2 Sī. nibbattāpanakāni
@3 Sī. bandhanaṃ rajjukaṃ 4 Sī. devalokuppatti.....
@5 Sī. anāgāmimaggādhigamato ca upari 6 Sī. ca-saddo na dissati
---------------------------------------------------------------------------------------------
page101.
So kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbatto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā
dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā samaṇadhammaṃ karonto upanissayasampattiyā
abhāvena visesaṃ nibbattetuṃ nāsakkhi. Vivaṭṭūpanissayaṃ pana bahuṃ kusalaṃ upacinitvā
devamanussesu saṃsaranto tato 1- ekattiṃsakappe vessabhuṃ bhagavantaṃ passitvā
pasannacitto mātuluṅgaphalaṃ adāsi. So tena puññakammena devamanussesu 2-
nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā sugatito sugatiṃ upagacchanto imasmiṃ
buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule nibbatto bhagavato abhisambodhiyā puretarameva
uruvelakassapassa santike tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā aggiṃ paricaranto
uruvelakassapassa damane ādittapariyāyadesanāya 3- jaṭilasahassena 4- saddhiṃ arahattaṃ
pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 5- :-
"kaṇikāraṃva jotantaṃ puṇṇamāyeva candimaṃ
jalantaṃ 6- dīparukkhaṃva addasaṃ lokanāyakaṃ.
Mātuluṅgaphalaṃ gayha adāsiṃ satthuno ahaṃ
dakkhiṇeyyassa vīrassa pasanno sehi pāṇibhi.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ phalamadadiṃ ahaṃ 7-
duggatiṃ nābhijānāmi phaladānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Evaṃ adhigatārahatto āyasmato dhammabhaṇḍāgārikassa upajjhāyo ayaṃ thero
ekadivasaṃ phalasamāpattito uṭṭhāya taṃ santaṃ paṇītaṃ nirāmisasukhaṃ attano pubbayogañca
paccavekkhitvā pītivegavasena:-
@Footnote: 1 cha.Ma. ito (idaṃ padaṃ yuttataraṃ) 2 cha.Ma. devesu 3 vinaYu.mahā. 4/54/44
@ uruvelapāṭihāriyakathā, saṃ.saḷā. 18/31/23 ādittasutta (syā)
@4 cha.Ma. purāṇajaṭilasahassena 5 khu.apa. 33/96/147 mātuluṅgaphaladāyakattherāpadāna
@6 Ma. jalitaṃ 7 pāli.,cha.Ma. yaṃ phalaṃ adadiṃ tadā
---------------------------------------------------------------------------------------------
page102.
1- "yathāpi bhaddo ājañño naṅgalāvattanī sikhī
gacchati appakasirena evaṃ rattindivā mama
gacchanti appakasirena sukhe laddhe nirāmise"ti
gāthaṃ abhāsi. 1-
[16] Tattha yathāpīti opammapaṭipādanatthe nipāto. Bhaddoti sundaro
thāmabalasamatthajavaparakkamādisampanno. Ājaññoti ājānīyo jātimā kāraṇā-
kāraṇānaṃ ājānanako. 2- So tividho usabhājañño assājañño hatthiājaññoti.
Tesu usabhājañño idhādhippeto. So ca kho chekakasanakicce niyutto, tenāha
"naṅgalāvattanī"ti. Naṅgalassa sapālassa 3- āvattanako, 4- naṅgalaṃ ito cito ca
āvattetvā khette kasakoti 5- attho. Naṅgalaṃ vā āvattissati 6- etthāti naṅgalā-
vattaṃ, khette naṅgalapatho, tasmiṃ naṅgalāvattani. Gāthāsukhatthaṃ hettha "vattanī"ti dīghaṃ
katvā vuttaṃ. Sikhīti matthake avatthānato sikhāsadisatāya sikhā, siṅgaṃ. Tadassa atthīti
sikhī. Apare pana "kūṭaṃ idha 7- `sikhā'ti adhippetan"ti vadanti, ubhayathāpi padhānaṅga-
kittanametaṃ "sikhī"ti. Appakasirenāti appakilamathena. Rattindivāti rattiyo ca divā
ca, evamimaṃ 8- appakasirena gacchantīti yojanā. Idaṃ vuttaṃ hoti:- yathā bhaddo
usabhājānīyo kasane niyutto ghanatiṇamūlādikepi naṅgalapathe taṃpi 9- agaṇento
appakasirena ito cito ca parivattento gacchati, yāva kasanatiṇānaṃ parissamaṃ dasseti,
evamimaṃ 8- rattindivāpi appakasireneva gacchanti atikkamantīti. Tattha kāraṇamāha
"sukhe laddhe nirāmise"ti. Yasmā kāmāmisalokāmisavaṭṭāmisehi asammissaṃ santaṃ
paṇītaṃ phalasamāpattisukhaṃ laddhaṃ, tasmāti attho. Paccatte cetaṃ bhummavacanaṃ yathā
"vanappagumbe "10- "tena vata re vattabbe"ti 11- ca. Athavā tato pabhūti rattindivā
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "yathāpi bhaddo ājañño"ti gāthaṃ abhāsi 2 ka. ājānanato 3 cha.Ma. phālassa
@4 ka. āvattanato 5 cha.Ma. kasanako 6 Ma. āvattiyati, cha.Ma. āvattayati 7 cha.Ma. kakudhaṃ
@8 cha.Ma. evaṃ mamaṃ, Sī. mama 9 cha.Ma. pi-saddonadissati 10 khu.khuddaka. 25/13/8
@ ratanasutta, khu.sutta. 25/236/379 ratanasutta 11 abhi.kathā.37/1/1 puggalakathā
---------------------------------------------------------------------------------------------
page103.
Appakasirena gacchantīti vicāraṇāya āha "sukhe laddhe nirāmise ", nirāmise sukhe
laddhe sati tassa laddhakālato paṭṭhāyāti attho.
Belaṭṭhasīsattheragāthāvaṇṇanā
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 100-103.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=2278&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=2278&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=153
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5074
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5372
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5372
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]