ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter  
Atthakatha Book 19 : PALI ROMAN Dha.A.2 appamada-cittavagga

danakathadibhedam anupubbikatham kathesi. Kathapariyosane nandagopalako
sotapattiphale patitthaya satthu pattam gahetva sattharam anugacchanto
duram gantva "tittha upasakati nivattiyamano vanditva nivatti.
Atha nam eko luddhako vijjhitva maresi. Pacchato agacchanta
bhikkhu disva gantva sattharam ahamsu "nando bhante gopalako
tumhakam idhagatatta mahadanam datva anugantva nivattanto
marito; sace tumhe nagacchissatha, nassa maranam abhavissati.
Sattha "bhikkhave mayi agatepi anagatepi, tassa catasso disa
catasso anudisa gacchantassapi, maranato muccanupayo nama natthi;
yam hi neva cora na verino karonti, tam imesam sattanam anto
pavattam micchapanihitam cittameva karotiti vatva imam gathamaha
        "diso disam yantam kayira   veri va pana verinam,
         micchapanihitam cittam      papiyo nam tato kareti.
     Tattha diso disanti: coro coram. Disvati pathaseso, yantam
kayirati: yantam tassa anayabyasanam kareyya. Dutiyapadepi eseva nayo.
@Footnote: 1. Si. Yu. agantva.
Idam vuttam hoti "eko ekassa mittadubbhicoro puttadarakhettavatthu-
gomahisadisu aparajjhanto, yassa aparajjhati, tampi tatheva attani
aparajjhantam coram disva, veri va pana kenacideva karanena
bandhaveram verim disva, attano kakkhalataya darunataya, yam tassa
anayabyasanam kareyya puttadaram va tassa pileyya khettadini  va
naseyya jivita va pana nam voropeyya, dasasu akusalakammapathesu
micchathapitatta micchapanihitam cittam papiyo nam tato kare tam
purisam tato karanato papataram kareyya; vuttappakaro hi diso va
veri va disassa va verino va imasmimyeva  attabhave dukkham va
uppadeyya jivitakkhayam va kareyya, idam pana akusalakammapathesu
micchathapitam cittam ditthepi dhamme anayabyasanam papeti attabhava-
sahassesupi catusu apayesu khipitva sisam ukkhipitum na detiti.
     Desanavasane bahu sotapattiphaladini patta, mahajanassa
satthika desana jata. Upasakena pana bhavantare katam kammam
bhikkhuhi na pucchitam,  tasma satthara na kathitanti.
                     Nandagopalakavatthu.
                     -------------
                9. Soreyyattheravatthu. (32)
     "na tam mata pita kayirati imam dhammadesanam sattha
soreyyanagare samutthitam savatthiyam nitthapesi.
     Sammasambuddhe savatthiyam viharante, soreyyanagare soreyya-
setthiputto ekena sahayakena saddhim sukhayanake nisiditva mahantena
parivarena nahanatthaya nagara nikkhami. Tasmim khane mahakaccayanatthero
soreyyanagaram pindaya pavisitukamo bahinagare sanghatim parupati.
Therassa ca suvannavannam sariram. Soreyyasetthiputto tam disva
cintesi "aho vata ayam thero mama bhariya bhaveyya, mama va
bhariyaya  sariravanno etassa sariravanno viya bhaveyyati. Tassa
cintitamatteyeva, purisalingam antaradhayi, itthilingam paturahosi. So
lajjamano yanaka oruyha palayi. Parijano tam asanjananto
"kimetam kimetanti aha. Sapi takkasilamaggam patipajji. Sahayakopissa
ito cito ca vicaritvapi naddasa. Sabbe nahayitva geham agamamsu;
"kaham setthiputtoti vutte, "nahatva agato bhavissatiti mannimhati
vadimsu. Athassa matapitaro tattha tattha pariyesitva apassanta
roditva paridevitva "mato bhavissatiti matakabhattam adamsu. Sa ekam
takkasilagamisatthavaham disva yanakam pacchato pacchato anubandhi.
Atha nam manussa disva "amhakam yanakassa pacchato pacchato
agacchasi, mayam `kassesa darikati tam na janamati vadimsu. "sami
tumhe attano yanakam pajetha, aham padasa gamissamiti gacchanti
Gacchanti angulimuddikam datva ekasmim yanake okasam karesi.
Manussa cintayimsu "takkasilanagare amhakam setthiputtassa bhariya
natthi, mayam tassa acikkhissama, mahapannakaro no bhavissatiti.
Te gantva "sami amhehi tumhakam itthiratanam anitanti. So
sutva tam pakkosapetva attano vayanurupam abhirupam pasadikam
disva uppannasineho attano gehe akasi.
     Purisa hi itthiyo itthiyo va purisa abhutapubba nama natthi.
Purisa hi parassa daresu aticaritva kalam katva bahuni
vassasatasahassani niraye pacitva manussajatim agacchanta attabhavasate
itthibhavam apajjanti. Anandattheropi kappasatasahassapuritaparami
ariyasavako samsare samsaranto ekasmim attabhave kammarakule
nibbatto paradarakammam katva niraye pacitva pakkavasesena cuddasasu
attabhavesu purisassa padaparicarika itthi  ahosi, sattasu attabhavesu
vijuddharanam  papuni. Itthiyo pana danadini punnani katva itthibhave
chandam virajetva "idam no punnam purisattabhavam patilabhaya samvattatuti
cittam adhitthahitva kalam katva purisattabhavam patilabhanti. Patidevata
hutva samisammapatipattivasenapi purisattabhavam patilabhanteva.
Ayanca setthiputto there ayoniso cittam uppadetva imasmimyeva
attabhave itthibhavam patilabhi.
     Takkasilayam setthiputtena saddhim samvasamanvaya panassa kucchiyam
gabbho patitthasi. Sa dasamasaccayena puttam labhitva tassa padasa
Gamanakale aparampi puttam patilabhi evamassa kucchiyam vuttha dve
putta ahesum, soreyyanagare tam paticca  nibbatta dveti cattaro
putta ahesum.
     Tasmim kale soreyyanagarato yo tassa sahayako setthiputto
so pancahi sakatasatehi takkasilam gantva sukhayanake nisinno nagaram
pavisi. Atha nam sa uparipasadatale vatapanam vivaritva antaravithim
olokayamana thita disva tam sanjanitva dasim pesetva tam
pakkosapetva mahatale nisidapetva mahantam sakkarasammanam
akasi. Atha nam so aha "bhadde tvam ito pubbe amhehi
na ditthapubba, atha ca pana no mahantam sakkaram karosi; janasi
tvam amheti. "ama sami janami, nanu tumhe soreyyanagaravasinoti.
"ama bhaddeti. Sa matapitunanca bhariyaya ca puttananca arogabhavam
pucchi. Itaro "ama bhadde arogati vatva "amma janasi tvam
eteti aha. "ama sami janami, tesam eko putto atthi,
so kahanti. "bhadde etam ma kathesi; mayam tena saddhim ekadivasam
sukhayanake nisiditva nahayitum nikkhanta nevassa gatim janama,
ito cito ca vicaritva tam adisva matapitunam arocayimha,
tepissa roditva kanditva petakiccam karimsuti. "aham so samiti.
"apehi bhadde, kim kathesi, mayham sahayako devakumaro viya sobhati,
eso purisoti. "hotu sami, aham soti. Atha nam "idam kim namati.
"tamdivasante ayyo mahakaccayanatthero ditthoti. "ama ditthoti.
"aham ayyam mahakaccayanattheram oloketva `aho vata ayam va
thero mama bhariya bhaveyya, etassa va sariravanno viya mama
bhariyaya sariravanno bhaveyyati cintesim; cintitakkhaneyeva purisalingam
antaradhayi, itthilingam patubhavi; athaham lajjaya kassaci vattum
asakkunitva tato palayitva idhagata samiti. "aho te bhariyam
kammam katam, kasma mayham nacikkhi, apica pana te thero khamapitoti.
"na khamapito sami, janasi pana tvam `kaham theroti. "imameva
nagaram upanissaya viharatiti. "sace pindaya caranto idhagaccheyya,
aham mama ayyassa bhikkhaharam dadeyyamiti. "tenahi sigham sakkaram
karohi, amhakam ayyam khamapessamati. So therassa vasanatthanam
gantva vanditva ekamantam nisinno "bhante sve mayham bhikkham
ganhathati aha. "nanu tvam setthiputta agantukositi. "bhante ma
amhakam agantukabhavam pucchatha, sve me bhikkham ganhathati. Thero
adhivasesi. Gehepi therassa mahasakkaro patiyatto. Thero punadivase
tam gehadvaram agamasi. Atha nam nisidapetva panitena aharena
parivisitva setthiputto tam itthim gahetva therassa padamule
nipajjapetva "bhante mayham sahayikaya khamathati aha. "kimetanti
"ayam bhante pubbe mayham piyasahayako hutva tumhe oloketva
evam nama cintesi; athassa purisalingam antaradhayi, itthilingam
patubhavi; khamatha bhanteti. "tenahi utthahatha, khamami vo ahanti.
Therena "khamamiti vuttamatteyeva, itthilingam antaradhayi. Purisalingam
Patubhavi.
     Purisalinge patubhutamatteyeva, tam takkasilaya setthiputto aha
"samma sahayaka ime dve daraka tava kucchiyam vutthatta mam
paticca nibbattatta ubhinnampi no puttaeva, idheva vasissama,
ma ukkanthiti. "samma aham ekena attabhavena pathamam puriso hutva
puna itthibhavam patva puna puriso jatoti vippakarappatto; pathamam
mam paticca dve putta nibbatta, idani me kucchito dve nikkhanta;
`svaham ekenattabhavena vippakaram patva puna gehe vasissamiti
sannam ma kari; aham mama ayyassa santike pabbajissama; ime
dve daraka tava bhara hontu,  imesu ma pamajjiti vatva
putte paricumbitva parimajjitva pitu niyyadetva nikkhamitva
therassa santike pabbaji. Theropi tam pabbajetva upasampadetva
ganhitvava carikancaramano anukkamena savatthim agamasi. Tassa
soreyyattheroti namam ahosi.
     Janapadavasino tam pavattim natva sankhubhitva kotuhalajata
upasankamitva  pucchimsu "evam kira bhanteti. "amavusoti. "bhante
evarupampi karanam nama hoti; tumhakam kira kucchiyam dve putta
nibbatta, tumhe paticca dve jata; tesam vo kataresu balavasineho
hotiti. "kucchiyam vutthakesu avusoti. Agatagata nibaddham tatheva
pucchanti. Thero "kucchiyam vutthakesuyeva sineho balavati punappunam
kathenato harayamano ekova nisidati ekova tibhathati. So evam
Ekattupagato attabhave khayavayam patthapetva saha patisambhidahi
arahattam papuni. Atha nam agatagata pucchanti "bhante evam kira
namahositi. "ama avusoti. "kataresu vo sineho balavati.
"mayham katthaci sineho nama natthiti. Bhikkhu "ayam  abhutam katheti,
purimadivasesu `kucchiyam vutthaputtesu sineho balavati vatva idani
`mayham katthaci sineho natthiti vadati, annam byakaroti bhanteti
sattharam ahamsu. Sattha "na bhikkhave mayham putto annam byakaroti,
mama puttassa sammapanihitena cittena maggadassanam 1- ditthakalato
patthaya na katthaci sineho jato; yam sampattim neva mata na pita
katum sakkoti, tam imesam sattanam abbhantare pavattam cittameva
detiti vatva imam gathamaha
          "na tam mata pita kayira    anne vapica nataka,
           sammapanihitam cittam         seyyaso nam tato kareti.
     Tattha na tanti: tam karanam neva mata kareyya na pita
na anne nataka. Sammapanihitanti: dasasu kusalakammapathesu
sammathapitatta sammapanihitam. Seyyaso nam tato kareti. Tato
karanato seyyaso nam varataram uttaritaram kareyya karotiti attho.
Matapitaro hi puttanam dhanam dadamana ekasmimyeva attabhave kammam
akatva sukhena jivitapavattanakam dhanam datum sakkonti, visakhaya
matapitaropi tavamahaddhana mahabhoga tassa ekasmimyeva attabhave
@Footnote: 1. Ma. maggassa.
Sukhena jivitakappanam dhanam adamsu, catusu pana dipesu cakkavattisirim datum
samattha matapitaro nama puttanam natthi, pageva dibbasampattim va
pathamajjhanadisampattim va, lokuttarasampattidane kathava natthi.
Sammapanihitam pana cittam sabbampetam sampattim datum sakkoti, tena
vuttam "seyyaso nam tato kareti.
     Desanavasane bahu sotapattiphaladini patta, desana
mahajanassa satthika jatati.
                    Soreyyattheravatthu.
                  Cittavaggavannana nitthita.
                      Tatiyo  vaggo.


             The Pali Atthakatha in Roman Book 19 page 150-158. http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=19&A=3112&modeTY=2              อรรถกถาบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=19&A=3112&modeTY=2              อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=13              เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=366              พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=357              The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=357              Contents of The Tipitaka Volume 25 http://84000.org/tipitaka/read/?index_25

first pageprevious pagedispage pageNumbernext pagelast page chage to ROMAN letter

บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]