![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
2 Phandanajatakam.
Kutharihattho purisoti idam sattha rohininaditire viharanto natakanam
kalaham arabbha kathesi. Vatthu pana kunalajatake avibhavissati. Tada
pana sattha natake amantetva maharaja
atite baranasiyam brahmadatte rajjam karente bahinagare
vaddhakigamo ahosi. Tatra eko brahmanavaddhaki aranna daruni
aharitva ratham katva jivitam kappesi. Tada himavantappadese
mahaphandanarukkho ahosi. Eko kalasiho gocaram pariyesitva
agantva tassa mule nipajji. Athassa ekadivasam vate paharante
eko sukkhadandako patitva khandhe avatthasi. So thokam khandhena
rujjantena bhitatasito utthaya pakkhanditva puna nivatto agatamaggam
olokento kinci adisva anno mam siho va byaggho va
anubandho natthi imasmim pana rukkhe nibbattadevata mam ettha nipajjantam
na sahati manne hotu janissamiti atthane kopam bandhitva
rukkham paharitva neva tava rukkhapattam khadami na sakham bhunjami
anne mige idha sayante sahasi manceva na sahasi ko mayham
doso annam katipaham agamehi samulakam te rukkham uppatapetva
khandakhandam chedapessamiti rukkhadevatam tajjitva ekam purisam
upadharento vicari. Tada so brahmanavaddhaki dve tayo
manusse adaya rathadarunam atthaya yanakena tam padesam gantva ekasmim
Thane yanakam thapetva vasipharasuhattho rukkhe upadharento phandanasamipam
agamasi. Kalasiho tam disva ajja maya paccamittassa pitthim
datthum vattatiti agantva rukkhamule atthasi. Vaddhakipi itocito
ca olokento phandanasamipena payasi. So yava eso natikkamati
tavadevassa kathessamiti cintetva pathamam gathamaha
kutharihattho puriso vanamoggayha titthasi
puttho me samma akkhahi kim darum chetumicchasiti.
Tattha purisoti tvam kutharihattho eko puriso imam vanam oggayha
titthasiti.
So tassa vacanam sutva acchariyam vata bho na vata me
ito pubbe migo manussavacam bhasanto ditthapubbo esa ratha-
nucchavikam darum janissati pucchami tava nanti cintetva dutiyam
gathamaha
iso vanani carasi samani visamani ca
puttho me samma akkhahi kim darum nemiya dalhanti.
Tattha isoti tvampi eko kalasiho vanani carasi tvam rathanucchavikam
darum janissasiti.
Tam sutva kalasiho idani me manoratho matthakam papunissatiti
cintetva tatiyam gathamaha
neva salo na khadiro nassakanno kuto dhavo
rukkho ca phandanonama tam darum nemiya dalhanti.
So tam sutva somanassajato sudivaso vata ajja arannam
pavitthomhi tiracchanagato me rathanucchavikam darum acikkhati aho
sadhuti pucchanto catuttham gathamaha
kidisanissa pannani khandho va pana kidiso
puttho me samma akkhahi yatha janemu phandananti.
Athassa so acikkhanto dve gatha abhasi
yassa sakha palambanti namanti na ca bhanjare
so rukkho phandanonama yassa mule aham thito.
Aranam cakkanabhinam isanemirathassa ca
sabbassa te kammaniyo ayam hessati phandanoti.
Tattha arananti idam so kadacesa imam rukkham na ganheyya gunampissa
kathessamiti cintetva evamaha. Tattha isanemirathassa cati
rathaisaya ca nemiya ca sesassa ca sabbassa te esa kammaniyo
kammakkhamo bhavissatiti.
So evam acikkhitva tutthamanaso ekamante cari. Vaddhakipi
rukkham chinditum arabhi. Rukkhadevata cintesi maya etassa upari na
kinci patitam ayam atthane aghatam bandhitva mama vimanam naseti
ahanca vinassissami ekenupayena ca imamyeva isam nasessamiti
vanakammikapuriso viya hutva tassa santikam agantva pucchi bho
purisa manapo te rukkho laddho imam chinditva kim karissasiti.
Rathanemim karissami imina rukkhena ratho bhavissatiti. Kena te
Akkhatanti. Ekena kalasihenati. Sadhu sutthu tena akkhatam
imina rukkhena ratho sundaro bhavissati kalasihassa pana galacammam
uppatetva caturangulimatte thane ayapatena viya nemimandale
parikkhitte nemi ca thira bhavissati bahunca dhanam labhissasiti.
Kalasihacammam kuto lacchamiti. Tvam balakosi ayantava rukkho vane
thito na palayati tvam yena so rukkho akkhato tassa santikam gantva
sami taya dassitam rukkham kataratthane chindamiti vancetva anehi
atha nam nirasamkam idha ca ettha ca chindati mukhatundam pasaretva
acikkhantam tikhinena mahapharasuna kottetva jivitakkhayam papetva
cammam adaya varamamsam khaditva rukkham chindati veram kappeti.
Tamattham pakasento sattha ima gatha aha
iti phandanarukkhopi devata ajjhabhasatha
mayhampi vacanam atthi bharadvaja sunahi me.
Imassa upakkhandhamha ukkacca caturangulim
tena nemim pariharesi evam dalhataram siya.
Iti phandanarukkhopi veram kappesi devata
jatananca ajatanam isanam dukkhamavahiti.
Tattha bharadvajati tam gottenalapati. Upakkhandhamhati
khandhato. Ukkaccati ukkantitva.
Vaddhaki rukkhadevataya vacanam sutva aho ajja mayham
mangaladivasoti kalasiham ghatetva rukkham chinditva pakkami.
Tamattham pakasento sattha aha
icceva phandano isam iso ca pana phandanam
annamannam vivadena annamannamaghatayum.
Evameva manussesu vivado yattha jayati
mayuranaccam naccanti yatha te isaphandana.
Tam vo vadami bhaddam vo yavantettha samagata
sammodatha ma vivadittha ma hotha isaphandana.
Samagyameva sikkhetha buddhehetam pasamsitam
samaggirato dhammattho yogakkhema na dhamsatiti.
Tattha aghatayunti ghatapesum. Mayuranaccam naccantiti maharaja
yattha hi manussanam vivado hoti tattha yatha nama mayura naccanta
paticchadetabbam rahassantam pakatam karonti evam te manussa
annamannassa randham pakasenta mayuranaccam naccanti nama. Yatha
te isaphandanati annamannassa randham pakasenta naccimsu nama.
Tam voti tena karanena tumhe vadami bhaddam tumhakam hotu.
Yavantetthati yavanto ettha. Isaphandanasadisa ma ahuttha.
Samagyamevati samaggabhavameva tumhe sikkhatha idam pannabuddhehi
panditehi pasamsitam. Dhammatthoti sucaritadhamme thito. Yogakkhemati
yogehi khema nibbana. Na dhamsatiti na parihayati. Iti
nibbanena desanaya kutam ganhi.
Rajano tassa dhammakatham sutva samagga jata.
Sattha imam dhammadesanam aharitva jatakam samodhanesi tada
tam karanam sutva tasmim vanasande vuttha devata pana ahamevati.
Phandanajatakam dutiyam.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 40 page 157-162.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=40&A=3188&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=40&A=3188&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1738
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=6809
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=7055
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=7055
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]