![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
364. 4. Sopakattheragathavannana
disva pasadachayayantiadika ayasmato sopakattherassa gatha. Ka
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
siddhatthassa bhagavato kale brahmanakule nibbattitva vinnutam patto brahmananam
vijjasippesu nipphattim gato kamesu adinavam disva gharavasam pahaya tapasapabbajjam
pabbajitva ekasmim pabbate viharati. Sattha asannamaranam tam natva tassa santikam
agamasi. So bhagavantam disva pasannacitto ularam pitisomanassam pavedento pupphamayam
asanam pannapetva adasi. Sattha tattha nisiditva aniccatapatisamyuttam dhammim katham
kathetva tassa passantasseva akasena 1- agamasi. So pubbe gahitam niccaggaham
pahaya aniccasannam hadaye thapetva kalankatva devaloke uppajjitva aparaparam
devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade rajagahe sopakayoniyam nibbatti, so
jatiagatena 2- sopakoti namena pannayi. Keci pana "vanijakule nibbatto,
"sopako"ti pana namamattan"ti vadanti. Tam apadanapaliya virujjhati "pacchime
bhave sampatte sopakayonupagamin"ti vacanato. Tassa catumasajatassa pita kalamakasi,
culapita posesi. Anukkamena sattavassiko jato ekadivasam culapita "attano puttena
kalaham karoti"ti kujjhitva tam susanam netva dve hatthe rajjuya
@Footnote: 1 Ma. akase 2 Si. jatiya vasena
Ekato bandhitva tayaeva rajjuya matamanussassa sarire galham bandhitva gato
"singaladayo khadantu"ti. Pacchimabhavikataya darakassa punnaphalena sayam maretum na
visahi, singaladayopi na abhibhavimsu. 1- Darako addharattasamaye evam vippalapati:-
"ka gati me agatissa 2- ko va bandhu abandhuno
susanamajjhe bandhassa ko me abhayadayako"ti.
Sattha taya velaya veneyyabandhave olokento darakassa hadayabbhantare
pajjalantam arahattupanissayam disva obhasam pharitva satim janetva evamaha:-
"ehi sopaka ma bhayi olokassu tathagatam
aham tam tarayissami rahumukheva candiman"ti.
Darako buddhanubhavena chinnabandhano gathapariyosane sotapanno hutva
gandhakutisammukhe atthasi. Tassa mata puttam apassanti culapitaram pucchitva tenassa
pavattiya akathitaya tattha tattha gantva vicinanti "buddha kira atitanagatapaccuppannam
jananti, yannunaham bhagavantam upasankamitva mama puttassa pavattim janeyyan"ti
satthu santikam agamasi. Sattha iddhiya tam paticchadetva "bhante mama puttam
na passami, 3- apica bhagava tassa pavattim janati"ti 4- taya puttho:-
"na santi putta tanaya na pita napi bandhava
antakenadhipannassa natthi natisu tanata"ti 5-
dhammam kathesi. Tam sutva sa sotapanna ahosi. Darako arahattam papuni.
Tena vuttam apadane 6-:-
@Footnote: 1 Ma. agamimsu 2 Si. ka hi me agati assa, i. ka hi me agatissa, Ma. ka gati
@me abhavissa 3 Si.,i. putto na dissati 4 Si.,i. janathati
@5 khu.dhamMa. 25/288/66 patacaravatthu 6 khu.apa. 32/112/90
"pabbharam sodhayantassa pavare 1- pabbatuttame
siddhattho nama bhagava agacchi mama santikam.
Buddham upagatam disva lokajetthassa tadino
santharam santharitvana 2- pupphasanamadasaham.
Pupphasane nisiditva siddhattho lokanayako
mamanca gatimannaya aniccatamudahari.
Anicca vata sankhara uppadavayadhammino
uppajjitva nirujjhanti tesam vupasamo sukho.
Idam vatvana sabbannu lokajettho narasabho
nabham abbhuggami viro 3- hamsarajava ambare.
Sakam ditthim jahitvana bhavayaniccasannaham
ekaham bhavayitvana tattha kalam kato aham.
Dve sampattim anubhotva sukkamulena codito
pacchime bhave sampatte 4- sapakayonupagamim.
Agara abhinikkhamma pabbajim anagariyam
jatiya sattavassoham arahattamapapunim.
Araddhaviriyo pahitatto silesu susamahito
tosetvana mahanagam alattham upasampadam.
Catunnavutito kappe yam kammamakarim tada
duggatim nabhijanami pupphadanassidam phalam.
Catunnavutito kappe yam sannam bhavayim tada
tam sannam bhavayantassa patto me asavakkhayo.
Patisambhida catasso .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
@Footnote: 1 cha.Ma. vipine 2 pali. pannapetvana 3 pali. nabhe abbhuggami dhiro
@4 pali. pacchimabbhavasampatto
Atha bhagava iddhim patisamhari. Sapi puttam disva hatthatuttha tassa khinasavabhavam
sutva pabbajetva gata. So sattharam gandhakuticchayayam cankamantam upasankamitva
vanditva anucankami. Tassa bhagava upasampadam anujanitukamo "ekam nama kin"ti-
adina 1- dasa panhe pucchi. Sopi satthu adhippayam ganhanto sabbannutananena
samsandento "sabbe satta aharatthitika"tiadina 1- te panhe vissajjesi. Teneva
te kumarapanha nama jata. Sattha tassa panhabyakaranena aradhitacitto
upasampadam anujani, tena sa panhabyakaranupasampada nama jata, tassimam 2-
attano pavattim pakasetva thero annam byakaronto:-
[480] "disva pasadachayayam cankamantam naruttamam
tattha nam upasankamma vandissam purisuttamam.
[481] Ekamsam civaram katva samharitvana panayo
anucankamissam virajam sabbasattanamuttamam.
[482] Tato panhe apucchi mam panhanam kovido vidu
acchambhi ca abhito ca byakasim satthuno aham.
[483] Vissajjitesu panhesu anumodi tathagato
bhikkhusamgham viloketva imamattham abhasatha.
[484] Labha anganam magadhanam yesayam paribhunjati
civaram pindapatanca paccayam sayanasanam
paccutthananca samicim tesam labhati cabravi.
[485] Ajjatagge mam sopaka dassanayopasankama
esa ceva te sopaka bhavatu upasampada.
@Footnote: 1 khu. khuddaka. 25/1/3 samanerapanha 2 Si. tayimam, i. tasmim, Ma. tassidam
[486] Jatiya sattavassena laddhana upasampadam
dharemi antimam deham aho dhammasudhammata"ti
ima gatha abhasi.
Tattha pasadachayayanti gandhakuticchayayam. Vandissanti abhivandim.
Samharitvana panayoti ubho hatthe kamalamakulakarena sangate katva, anjalim
paggahetvati attho. Anucankamissanti cankamantassa satthuno anu pacchato anugamana-
vasena cankamim. Virajanti vigataragadirajam.
Panheti kumarapanhe. Viduti veditabbam viditava 1-, sabbannuti attho. "sattha
mam pucchati"ti uppajjanakassa chambhitattassa bhayassa ca setughatena pahinatta acchambhi
ca abhito ca byakasi.
Yesayanti yesam angamagadhanam ayam sopako. Paccayanti gilanapaccayam. Samicinti
maggadanabijanadisamicikiriyam.
Ajjataggeti takaro padasandhikaro, ajja agge adim katva, ajja patthaya.
"ajjadagge"tipi pali, ajjatam adim katvati attho. Dassanayopasankamati "hinajacco,
vayasa tarunataro"ti va acintetva dassanaya mam upasankama. Esa cevati ya
tassa mama sabbannutananena saddhim samsandetva kata panhavissajjana, esayeva
te bhavatu upasampada iti ca abraviti yojana. "laddha me upasampada"tipi
pali. Ye pana "laddhana upasampadan"tipi pathanti, tesam sattavassenati sattamena
vassenati attho, sattavassena va hutvati vacanaseso. Yam panettha avuttam, tam
suvinneyyameva.
Sopakattheragathavannana nitthita.
@Footnote: 1 Si. veditabbassa vidita
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 151-155.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=3461&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=3461&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=364
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6763
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6899
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6899
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]