|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Tiṃsatinipātavaṇṇanā
--------
kiṃchandajātakaṃ
kiṃchando kimadhippāyoti idaṃ satthā jetavane viharanto
uposathakammaṃ ārabbha kathesi.
Ekadivasaṃ hi satthā bahū upāsake ca upāsikāyo ca uposathike
dhammassavanatthāya āgantvā dhammasabhāyaṃ nisinne uposathikattha
upāsakāti pucchitvā āma bhanteti vutte sādhu vo kataṃ
uposathaṃ karontehi porāṇakā upaḍḍhuposathakammassa nissandena
mahantaṃ yasaṃ paṭilabhiṃsūti vatvā tehi yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatto dhammena rajjaṃ kārento
saddho pasanno ahosi dānasīlauposathakammesu appamatto. So
sesepi amaccādayo dānādīsu samādapesi. Purohito panassa
parapiṭṭhimaṃsiko lañcakhādako kūṭavinicchayiko ahosi. Rājā
uposathadivase amaccādayo pakkosāpetvā uposathikā hothāti āha.
Purohito uposathaṃ na samādayi. Atha naṃ divā lañcaṃ gahetvā
kūṭaṭṭaṃ katvā upaṭṭhānaṃ āgataṃ rājā tumhe uposathikāti
amacce pucchanto tvaṃ ācariya uposathikoti pucchi. So āmāti
Musāvādaṃ katvā pāsādā otari. Atha naṃ eko amacco nanu
tumhe na uposathikāti codesi. So āha ahaṃ velāyameva
bhuñjiṃ gehaṃ pana gantvā mukhaṃ vikkhāletvā uposathaṃ adhiṭṭhāya
sāyaṃ na bhuñjissāmi rattiṃ sīlaṃ rakkhissāmi evaṃ me
upaḍḍhuposathakammaṃ bhavissatīti. Sādhu ācariyāti. So gehaṃ gantvā
tathā akāsi. Punekadivasaṃ tasmiṃ vinicchaye nisinne aññatarā
sīlavatī itthī aṭṭaṃ karontī gharaṃ gantuṃ alabhamānā uposathakammaṃ
nātikkamissāmīti upakaṭṭhe kāle mukhaṃ vikkhāletuṃ ārabhi. Tasmiṃ
khaṇe brāhmaṇassa supakkānaṃ ambaphalānaṃ ambapiṇḍī āhariyittha.
So tassā uposathikabhāvaṃ ñatvā imāni khāditvā uposathikā
hohīti adāsi. Sā tathā akāsi. Ettakaṃ brāhmaṇassa kammaṃ.
So aparabhāge kālaṃ katvā himavantappadese kosikigaṅgātīre
tiyojanike ambavane ramaṇīye bhūmibhāge sobhaggappatte kanakavimāne
alaṅkatasirisayane suttappabuddho viya nibbatti alaṅkatapaṭiyatto
uttamarūpadharo soḷasasahassadevakaññāparivāro. So rattiññeva
taṃ sirisampattiṃ anubhoti. Vimānakapetabhāvena hissa kammasarikkhako
vipāko ahosi. Tasmā aruṇe uggacchante ambavanaṃ pavisati.
Paviṭṭhakkhaṇeyevassa dibbattabhāvo antaradhāyi asītihatthatālakkhandhappamāṇo
attabhāvo nibbatti sakalasarīraṃ jhāyati supupphitakiṃsuko
viya ahosi. Dvīsu hatthesu ekekāva aṅgulī tattha
mahākuddālappamāṇā nakhā honti. Tehi nakhehi attanova piṭṭhimaṃsaṃ
Phāletvā uddharitvā uddharitvā khādanto vedanāppatto mahāviravaṃ
viravanto dukkhaṃ anubhoti. Suriye atthaṅgate taṃ sarīraṃ antaradhāyi
dibbasarīraṃ nibbatti. Alaṅkatapaṭiyattā dibbanāṭakitthiyo
nānāturiyāni gahetvā parivārenti. So mahāsampattiṃ anubhavanto
ramaṇīye ambavane dibbapāsādaṃ abhiruhati. Iti so uposathikāya
itthiyā ambaphaladānassa nissandena tiyojanikaṃ ambavanaṃ paṭilabhati
lañcaṃ gahetvā kūṭaṭṭakaraṇassa nissandena pana piṭṭhimaṃsaṃ
uppāṭetvā khādi upaḍḍhuposathassa nissanadena yasaṃ anubhoti
soḷasasahassanāṭakitthīhi parivuto paricāresi. Tasmiṃ kāle bārāṇasirājā
kāmesu ādīnavaṃ disvā isipabbajjaṃ pabbajitvā adhogaṅgāya ramaṇīye
bhūmippadese paṇṇasālaṃ kāretvā uñchācariyāya yāpento vihāsi.
Athekadivasaṃ tamhā ambavanā mahāghaṭappamāṇaṃ ambapakkaṃ gaṅgāya
patitvā sotena vuyhamānaṃ tassa tāpasassa paribhogatitthābhimukhaṃ
āgami. So mukhaṃ dhovanto taṃ majjhe nadiyā āgacchantaṃ disvā
udakaṃ taranto gantvā ādāya assamapadaṃ āharitvā agyāgāre
ṭhapetvā satthakena phāletvā yāpanamattaṃ khāditvā sesaṃ kadalipaṇṇehi
paṭicchādetvā punappunaṃ divase divase yāva parikkhayā khādi.
Tasmiṃ pana khīṇe aññaṃ phalāphalaṃ khādituṃ nāsakkhi. Rasataṇhāya
bajjhitvā tameva ambapakkaṃ khādissāmīti nadītīraṃ gantvā nadiṃ
olokento ambaṃ alabhitvā na uṭṭhahissāmīti sanniṭṭhānaṃ katvā
nisīdi. So tattha nirāhāro ekadivasaṃ dve tīṇi catupañcachadivasāni
Vātātapena parisussanto ambaṃ olokento nisīdi.
Atha sattame divase nadīdevatā āvajjamānā taṃ kāraṇaṃ ñatvā
ayaṃ tāpaso taṇhāvasiko hutvā sattāhaṃ nirāhāro gaṅgaṃ
olokento nisīdi imassa ambapakkaṃ adātuṃ na yuttaṃ alabhanto
marissati dassāmissāti āgantvā gaṅgāya upari ākāse ṭhatvā
tena saddhiṃ sallapantī paṭhamaṃ gāthamāha
kiṃchando kimadhippāyo eko sammasi ghammani
kiṃ patthayāno kiṃ esaṃ kena atthena brāhmaṇāti.
Tattha chandoti ajjhāsayo. Adhippāyoti cittaṃ. Sammasīti
acchasi. Ghammanīti gimhe. Esanti esanto. Brāhmaṇāti
pabbajitattā tāpasaṃ ālapati. Idaṃ vuttaṃ hoti brāhmaṇa tvaṃ
kimadhippāyo kiṃ cintento kiṃ patthento kiṃ gavesanto kenatthena
imasmiṃ gaṅgātīre gaṅgaṃ olokento nisinnoti.
Taṃ sutvā tāpaso dasa gāthā abhāsi
yathā mahā vāridharo kumbho suparināhavā
tathūpamaṃ ambapakkaṃ vaṇṇagandharasuttamaṃ.
Taṃ vuyhamānaṃ sotena disvānāmalamajjhime
pāṇībhi naṃ gahetvāna agyāyatanamāhariṃ.
Tato kadalipattesu nikkhipitvā sayaṃ ahaṃ
satthena taṃ vikappetvā khuppipāsaṃ ahāsi me.
Sohaṃ apetadaratho byanbhūtīto dukkhakkhamo
assādaṃ nādhigacchāmi phalesvaññesu kesuci.
Sositvā nūna maraṇaṃ taṃ mamaṃ āvahissati
ambaṃ yassa phalaṃ sādhu madhuraggaṃ manoramaṃ.
Yamuddhariṃ vuyhamānaṃ udadhismā mahaṇṇave
akkhātaṃ te mayā sabbaṃ yasmā upavasāmahaṃ.
Rammaṃ paṭinisinnosmi puthulomāyutā puthū
tañca kho meva akkhāhi attānamapalāyinī.
Kā vā tvamasi kalyāṇī kissa vā tvaṃ sumajjhime
rūpapaṭṭaplamatthīva byagghīva girisānugā.
Yā santi nāriyo devesu devānaṃ paricārikā
yā vā manussalokasmiṃ rūpenanvāgatitthiyo.
Rūpena te sadisī natthi devagandhabbamānuse
puṭṭhāsi me cārupubbaṅgī brūhi nāmañca bandhaveti.
Tattha vāridharo kumbhoti udakaghaṭo. Suparināhavāti susaṇṭhāno.
Vaṇṇagandharasuttamanti vaṇṇagandharasehi uttamaṃ. Disvānāti disvā.
Amalamajjhimeti nimmalamajjhe. Devataṃ ālapanto evamāha.
Pāṇībhīti hatthehi. Agyāyatanamāharinti attano aggihuttasālaṃ
āhariṃ. Vikappetvāti vicchinditvā. Vikantetvātipi pāṭho.
Khādinti pāṭhaseso. Ahāsi meti taṃ jivhagge ṭhapitamattameva
sattarasaharaṇisahassāni pharitvā mama khuddañca pipāsañca hari.
Apetadarathoti vigatakāyacittadaratho. Surasabhojanaṃ bhuñjantassa viya
hi tassa taṃ sabbadarathaṃ apāhari. Byantībhūtoti tassa
ambapakkassa vigatanto jāto parikkhīṇaambapakko hutvāti attho.
Dukkhakkhamoti dukkhena asātena kāyakkhamena ceva cittakkhamena ca
samannāgato. Aññesu pana kadalipanasādīsu phalesu parittakaṃpi
assādaṃ nādhigacchāmi sabbāni me jivhāya ṭhapitamattāni tittakāneva
sampajjantīti dīpeti. Sositvāti nirāhāratāya sositvā
sukkhāpetvā. Taṃ mamanti taṃ mama. Yassāti yaṃ assa yaṃ hotīti
attho. Idaṃ vuttaṃ hoti yaṃ phalāphalaṃ mama sādhu ahosi.
Vuyhamānanti nadīgambhīraputhulaudakakkhandhasaṅkhāte mahaṇṇave vuyhamānaṃ.
Tato udadhismā uddhariṃ taṃ ambaṃ mama maraṇaṃ āvahissatīti
maññāmi. Mayhaṃ hi taṃ alabhantassa jīvitaṃ appavattissatīti.
Upavasāmīti khuppipāsāhi upahato vasāmi. Rammaṃ paṭinisinnosmīti
ramaṇīyaṃ nadiṃ paṭi ahaṃ nisinno. Puthulomāyutā puthūti ayaṃ nadī
puthulomehi macchehi āyutā puthū vipulā api nāma me ito
sotthi bhaveyyāti adhippāyo. Apalāyinīti apalāyitvā. Mama
sammukhā ṭhiteti taṃ devataṃ ālapati. Apalāminītipi pāṭho.
Malāparahite anavajjasarīreti attho. Kissa vāti kissa vā kāraṇena
idhāgamāsīti pucchati. Rūpapaṭṭaplamatthīvāti puthupālimatthakāñcanapattasadisī.
Byagghīvāti līlāvilāsena taruṇabyaggharājapotikā viya.
Devānanti channaṃ kāmāvacaradevānaṃ. Yā vā manussalokasminti
Yā vā manussaloke. Rūpenanvāgatitthiyoti rūpena anvāgatā
itthiyo. Natthīti attano sambhāvanāya evamāha. Tava
rūpasadisāya nāma na bhavitabbanti hissa adhippāyo. Gandhabbamānuseti
mūlagandhādinissitesu gandhabbesu ca manussaloke ca. Cārupubbaṅgīti
cārunā pubbaṅgena ūrulakkhaṇena samannāgate. Nāmañca bandhaveti
attano nāmagottañca bandhave ca mayhaṃ akkhāhīti vadati.
Tato devatā aṭṭha gāthā abhāsi
yaṃ tvaṃ paṭinisinnosi rammaṃ brāhmaṇa kosikiṃ
sāhaṃ bhūsālayā vutthā varavārivahoghavā.
Nānādumagaṇākiṇṇā bahukā girikandarā
mameva sammukhā honti abhisandanti pāvuse.
Atho bahū vanatodā nīlavārivahindharā
bahukā nāgacittodā abhisandanti vārinā.
Tā ambajambūlabujā nipātālamudumbarā
bahūni phalajātāni āvahanti abhiṇhaso.
Yaṃ kiñci ubhato tīre phalaṃ patati ambuni
asaṃsayantaṃ sotassa phalaṃ hoti vasānugaṃ.
Etadaññāya medhāvī puthupaññā suṇohi me
mā rocaya abhisaṅgaṃ paṭisedha janādhipa.
Na vāhaṃ vuddhavaṃ maññe yaṃ tvaṃ raṭṭhābhivaḍḍhana
ācayamāno rājisi maraṇaṃ abhikaṅkhasi.
Tassa jānanti pitaro gandhabbāva sadevakā
ye vāpi isayo loke saññatattā tapassino
asaṃsayante jānanti paṭṭhabhūtā yasassinoti.
Tattha kosikinti yaṃ tvaṃ brāhmaṇa rammaṃ kosikigaṅgaṃ
paṭinisinnosi. Bhūsālayā vutthāti bhūse caṇḍasote ālayo yassa vimānassa
tasmiṃ adhivatthā. Gaṅgaṭṭhakavimānavāsinīti attho. Varavārivahoghavāti
varavārivahena oghena samannāgatā. Sammukhāti vuttappakārā
girikandarā maṃ sammukhaṃ karonti ahaṃ tāsaṃ pāmokkhā homīti dasseti.
Abhisandantīti pavattanti. Tato tato āgantvā maṃ kosikigaṅgaṃ
pavisantīti attho. Vanatodāti na kevalaṃ kandarāva athakho bahū
vanatodā tamhā vanamhā udakānipi bahūni pavisanti. Nīlavārivahindharāti
maṇivaṇṇena nīlena vārinā yutte udakakkhandhasaṅkhāte
vahe dhārentiyo. Nāgacittodāti nāgānaṃ cittakārena vaṇṇasaṅkhātena
udakena samannāgatā. Vārināti evarūpā hi bahū nadiyo
maṃ vārināva abhisandanti paripūrentīti dasseti. Tāti tā nadiyo.
Āvahantīti etāni ambādīni ākaḍḍhanti. Sabbāni hi etāni
upayogatthe paccattavacanāni. Athavā tāti upayogabahuvacanaṃ.
Āvahantīti imāni ambādīni tā nadiyo ākaḍḍhanti upagacchantīti
attho. Evaṃ upagatāni pana mama sotaṃ pavisantīti adhippāyo.
Sotassāti yaṃ ubhato tīre jātarukkhehi phalaṃ ambuni patati sabbaṃ taṃ
mama sotasseva vasānugataṃ hoti natthettha saṃsayoti. Evaṃ
Ambapakkassa nadīsotena āgamanakāraṇaṃ kathesi. Medhāvī puthupaññāti
ubhayaṃ ālapanameva. Mā rocayāti evaṃ taṇhābhisaṅgaṃ mā rocaya.
Paṭisedhāti paṭisedhehi. Tanti rājānaṃ ovadati. Vuddhavanti
paññāvuddhabhāvaṃ paṇḍitabhāvaṃ. Raṭṭhābhivaḍḍhanāti raṭṭhassa abhivaḍḍhana.
Ācayamānoti maṃsalohitena āciyanto vuddhanto taruṇova hutvāti
attho. Rājisīti taṃ ālapati. Idaṃ vuttaṃ hoti yaṃ tvaṃ nirāhāratāya
sussamāno taruṇova samāno ambalobhena maraṇaṃ abhikaṅkhasi
na ve ahaṃ tava idaṃ paṇḍitabhāvaṃ maññāmīti. Tassāti yo puggalo
taṇhāvasiko hoti tassa taṇhāvasikabhāvaṃ. Pitaroti saṅkhaṃ gatā
brahmāno ca saddhiṃ kāmāvacaradevehi gandhabbā ca vuttappakārā
dibbacakkhukā isayo ca asaṃsayaṃ jānanti. Anacchariyañcetaṃ yante
iddhimanto jāneyyuṃ asuko nāma taṇhāvasiko hotīti puna
tesaṃ bhāsamānānaṃ vacanaṃ sutvā yepi tesaṃ paṭṭhabhūtā yasassino
paricārakā tepi jānanti pāpakammaṃ karontassa hi raho nāma
natthīti tāpasassa saṃvegaṃ uppādentī evamāha.
Tato tāpaso catasso gāthā abhāsi
evaṃ viditvā vidū sabbadhammaṃ
viddhaṃsanaṃ cavanaṃ jīvitassa
na vīyatī tassa narassa pāpaṃ
sace na ceteti vadhāya tassa.
Isipūgasamaññāte evaṃ lokyā viditā sati
anariyaṃ parisaṃbhāse pāpakammaṃ jigiṃsasi.
Sace ahaṃ marissāmi tīre te puthusussoṇi
asaṃsayante asi loko mayi pete āgamissati.
Tasmāhi pāpakaṃ kammaṃ rakkhassu ca sumajjhime
mā tvaṃ sabbo jano pacchā pakvakkhāsi mayī mateti.
Tattha evaṃ viditvāti yathā ahaṃ sīlañca aniccatañca jānāmi
evaṃ jānitvā ṭhitassa. Vidūti viññuno. Sabbadhammanti sabbaṃ
sucaritadhammaṃ. Tividhasucaritañhi idha sabbadhammoti adhippetaṃ.
Viddhaṃsananti bhaṅgaṃ. Cavananti cutiṃ. Jīvitassāti āyuno. Idaṃ vuttaṃ
hoti evaṃ viditvā ṭhitassa hi paṇḍitassa sabbaṃ sucaritadhammaṃ
jīvitassa ca aniccataṃ jānantassa evarūpassa narassa pāpaṃ na viyati
na vaḍḍhati. Sace na ceteti vadhāya tassāti sukhaṃ gatassa parapuggalassa
vadhāya na ceteti na ca vikappeti neva parapuggalaṃ nāpissa santakaṃ
vināseti ahañca kassaci vadhāya acintetvā kevalaṃ ambapakke
ālayaṃ katvā gaṅgaṃ olokento nisinnosmi tvaṃ olokentī mayhaṃ
kinnāma akusalaṃ passasīti. Isipūgasamaññāteti isigaṇena suṭṭhu
aññāte isīnaṃ sammate. Evaṃ lokyāti tvaṃ nāma pāpavāhanena
lokassa hitāti evaṃ viditvā. Satīti sati sobhaṇe uttameti
ālapanametaṃ. Anariyaṃ parisaṃbhāseti tassa jānanti pitaroti ādikāya
asundarāya paribhāsāya samannāgate. Jigiṃsasīti mayi pāpe asaṃvijjantepi
Maṃ evaṃ paribhāsantī ca maraṇaṃ ajjhupekkhantī ca attano pāpakammaṃ
gavesasi uppādesi. Tīre teti tava tīre. Puthusussoṇīti puthulāya
sundarāya soṇiyā samannāgate. Peteti ambapakkaṃ alabhitvā
paralokagate mateti attho. Pakvakkhāsīti akkosi garahi nandi.
Pakkhatthāsītipi pāṭho.
Taṃ sutvā devadhītā pañca gāthā abhāsi
aññātametaṃ avisayhasāhi
attānaṃ ambañca dadāmi te taṃ
yo duccaje kāmaguṇe pahāya
santiñca dhammañca adhiṭṭhitosi.
Yo hitvā pubbasaṃyogaṃ pacchāsaṃyojaneṭṭhiko
adhammañceva carati pāpañcassa pavaḍḍhati.
Ehi taṃ pāpayissāmi kāmaṃ appossuko bhava
upānayissāmi tīraṃ tasmiṃ viharāhi anussuko.
Taṃ puppharasamattehi vaṅkaṅgebhi arindama
koñcā mayūrā diviyā koyaṭṭhimadhusāliyā
kujjitā haṃsapūgebhi kokilettha pabodhare.
Ambettha vippasūnaggā palālakhalasannibhā
kosumbhasalaḷānīpā pakkatālavilambinoti.
Tattha aññātametanti garahā te bhavissatīti vadanto
ambapakkatthāya vadasīti etaṃ kāraṇaṃ mayā aññātaṃ. Avisayhasāhīti
Rājāno nāma dussāhaṃ sahanti tena taṃ ālapantī evamāha.
Attānanti taṃ āliṅgitvā ambavanaṃ nayantī attānañca te dadāmi
tañca ambaṃ. Kāmaguṇeti kāñcanamālasetacchattapaṭimaṇḍite
vatthukāme. Santiñca dhammañcāti dussīlavūpasamasantisaṅkhātaṃ sīlañceva
sucaritadhammañca. Adhiṭṭhitosīti yo tvaṃ ime guṇe upagatosi
etesu ca patiṭṭhitosīti attho. Pubbasaṃyoganti purimabandhanaṃ.
Pacchāsaṃyojaneti pacchimabandhane. Idaṃ vuttaṃ hoti ambho tāpasa
yo mahantaṃ rajjasirivibhavaṃ pahāya ambapakkamatte rasataṇhāya bajjhitvā
vātātapaṃ agaṇetvā nadītīre sussamānopi nisīdi so mahāsamuddaṃ
taritvā velante saṃsīdanapuggalasadiso yo puggalo rasataṇhāvasiko
hutvā adhammañceva carati rasataṇhāvasena kayiramānaṃ pāpañcassa
pavaḍḍhatīti. Iti sā tāpasaṃ garahantī evamāha. Kāmaṃ appossuko
bhavāti ekaṃseneva ambapakke nirālayo ahosi. Tasminti sītale
ambavane. Tanti evaṃ vadamānāva devatā tāpasaṃ āliṅgitvā
ure nipajjāpetvā ākāse pakkhantā tiyojanikaṃ dibbaambavanaṃ
disvā sakuṇasaddañca sutvā tāpasassa ācikkhantī tanti evamāha.
Puppharasamattehīti puppharasena mattehi. Vaṅkaṅgebhīti vaṅkagīvehi
sakuṇehi abhināditanti attho. Idāni te sakuṇe ācikkhantī
koñcāti ādimāha. Tattha diviyāti dibyā. Koyaṭṭhimadhusāliyāti
koyaṭṭhisakuṇā nāma suvaṇṇasāliyā sakuṇā ca ete dibbasakuṇā
ettha vasantīti dasseti. Kujjitā haṃsapūgebhīti haṃsagaṇehi upakujjitā
Viravasaṅghaṭṭitā. Kokilettha pabodhareti ettha ambavane kokilā
vasanti sattānaṃ pabodhenti ñāpenti. Ambetthāti ambā ettha.
Vippasūnaggāti phalabhārena onamitasākhaggā. Palālakhalasannibhāti
pupphasannicayena sālipalālakhalasadisā. Pakkatālavilambinoti
pakkatālaphalavilambino evarūpā ca rukkhā ettha atthīti ambavanaṃ vaṇṇeti.
Vaṇṇayitvā ca pana tāpasaṃ tattha otāretvā imasmiṃ
ambavane ambāni khādanto attano taṇhaṃ pūrehīti vatvā
pakkāmi. Tāpaso ambāni khāditvā taṇhaṃ pūretvā visamitvā
ambavane vicaranto taṃ petaṃ dukkhaṃ anubhavantaṃ disvā kiñci vattuṃ
nāsakkhi. Suriye pana atthaṅgate taṃ nāṭakitthīparivāritaṃ dibbasampattiṃ
anubhavamānaṃ disvā tisso gāthā abhāsi
mālī tirīṭi kāyurī aṅgadī candanussado
rattiṃ tvaṃ paricāresi divā vedesi vedanaṃ.
Soḷasitthīsahassāni yā temā paricārikā
evaṃ mahānubhāvosi abbhūto lomahaṃsano.
Kiṃ kammamakari pubbe pāpaṃ attadukkhāvahaṃ
yaṃ karitvā manussesu piṭṭhimaṃsāni khādasīti.
Tattha mālīti dibbamāladharo. Tirīṭīti dibbaveṭṭhanadharo.
Kāyurīti dibbābharaṇapaṭimaṇḍito. Aṅgadīti dibbaaṅgadena samannāgato.
Candanussadoti dibbacandanena vilitto. Paricāresīti indriyāni
dibbavisayesu cāresi. Divāti divā pana mahādukkhaṃ anubhosi.
Yā temāti yā te imā. Abbhūtoti manussaloke abbhūtapubbo.
Lomahaṃsanoti ye taṃ passanti tesaṃ lomāni haṃsanti. Pubbeti
purimabhave. Attadukkhāvahanti attano dukkhāvahaṃ. Manussesūti yaṃ
manussaloke katvā idāni attano piṭṭhimaṃsāni khādasīti pucchati.
Peto taṃ sañjānitvā tumhe maṃ na jānātha tumhākaṃ
purohito ahosiṃ idaṃ me rattiṃ sukhānubhavanaṃ tumhe nissāya katassa
upaḍḍhuposathassa nissandena laddhaṃ divā dukkhānubhavanaṃ pana mayā
katapāpasseva nissandena ahaṃ hi tumhehi vinicchaye ṭhapito
kūṭaṭṭaṃ katvā lañcaṃ gahetvā parapiṭṭhimaṃsiko hutvā tassa divā
katassa kammassa nissandena idaṃ dukkhaṃ anubhavāmīti vatvā gāthādvayamāha
ajjhenāni paṭiggayha kāmesu giddhito ahaṃ
acariṃ dīghamaddhānaṃ paresaṃ ahitāyahaṃ.
Yo piṭṭhimaṃsiko hoti evaṃ ukkacca khādati
yathāhamajja khādāmi piṭṭhimaṃsāni attanoti.
Tattha ajjhenānīti vede. Paṭiggayhāti paṭiggahetvā
adhisayitvā. Acarinti paṭipajjiṃ. Ahitāyahanti atthanāsanāya ahaṃ.
Yo piṭṭhimaṃsikoti yo puggalo paresaṃ piṭṭhimaṃsakhādako pisuṇo
hoti. Ukkaccāti ukkantetvā.
Idañca pana vatvā tāpasaṃ pucchi tumhe kathaṃ idhāgatāti.
Tāpaso sabbaṃ vitthāretvā kathesi. Idāni ca bhante idheva
vasissatha gamissathāti. Na vasissāmi assamapadañceva
Gamissāmīti. Peto sādhu bhante ahaṃ vo nivaddhaṃ ambapakkena
upaṭṭhahissāmīti vatvā attano ānubhāvena assamapadeyeva otāretvā
anukkaṇṭhantā idheva vasathāti paṭiññaṃ gahetvā gato. Tato
paṭṭhāya nivaddhaṃ ambapakkena upaṭṭhahi. Tāpaso taṃ paribhuñjanto
kasiṇaparikammaṃ katvā jhānābhiññā nibbattetvā brahmalokaparāyano
ahosi.
Satthā upāsakānaṃ idaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni
pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne keci sotāpannā
ahesuṃ keci sakadāgāmino ahesuṃ keci anāgāmino ahesuṃ.
Tadā devadhītā uppalavaṇṇā ahosi. Tāpaso pana ahamevāti.
Kiṃchandajātakaṃ niṭṭhitaṃ.
Paṭhamaṃ.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 41 page 177-191.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=41&A=3628
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=41&A=3628
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=2285
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=9163
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=9756
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=9756
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]