![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Pakinnakanipatavannana
----------
1. Salikedarajatakam.
Sampannam salikedaranti idam sattha jetavane viharanto
matuposakabhikkhum arabbha kathesi. Vatthu pana samajatake avibhavissati.
Sattha pana tam bhikkhum pakkosapetva saccam kira tvam bhikkhu gihi
posesiti pucchitva saccam bhanteti kinte hontiti matapitaro
me bhanteti vutte sadhu bhikkhu poranakapanditapi tiracchana
hutva sakunayoniyam nibbattitva jinne matapitaro kulavake
nipajjapetva mukhatundena gocaram aharitva posesunti vatva
atitam ahari
atite rajagahe magadharajanama rajjam karesi. Tada nagarato
pubbuttaraya disaya salindiyonama brahmanagamo ahosi.
Tassa pubbuttaradisaya magadhakhettam. Tattha kosiyagottonama
salindiyavasi brahmano sahassakarisamattam khettam gahetva salim
vapapesi. Utthite ca pana sasse vatim thiram karetva kassaci
pannasakarisamattam kassaci satthikarisamattanti evam pancasatakarisamattam khettam
attano parisananneva arakkhanatthaya datva sesam pancasatakarisamattam vatim
Katva ekassa bhatikassa adasi. So tattha kutim katva tattha rattindivam
vasati. Khettassa pana pubbuttaradisayam ekasmim sanupabbate
mahantam simbalivanam atthi. Tattha anekani suvasatani vasanti.
Tada bodhisatto tasmim suvasamghe suvaranno putto hutva nibbatti.
So vayappatto abhirupo thamasampanno sakatanabhippamanasariro
ahosi. Athassa pita mahallakakale aham idani duram gantum na
sakkomi tvam imam ganam pariharati puttassa rajjam niyyadeti.
So punadivasato patthaya matapitunam gocaratthaya gantum
nadasi. Suvaganam pariharanto himavantam gantva sayamjatasalivanesu
yavadattham salim khaditva agamanakale matapitunam pahonakam gocaram
adaya agantva matapitaro posesi. Athassa ekadivasam suva
arocesum pubbe imasmim kale magadhakhette salim vapati idani
kinnu kho katanti. Tenahi janathati dve suve pahini. Suva
gantva magadhakhette otaranta tassa bhatiya rakkhanapurisassa khette
otaritva salim khaditva ekam salisisam adaya simbalivanam agantva
salisisam mahasattassa padamule thapetva tattha evarupo saliti
vadimsu. So punadivase suvaganaparivuto tattha gantva tasmim bhatikassa
khette otari. So pana puriso suve salim khadante disva itocito
ca dhavitva varentopi varetum na sakkoti. Sesa suva
yavadattham salim khaditva tucchamukhava gacchanti. Suvaraja pana bahuni
salisisani ekato katva tundenadaya purato gantva aharitva
Matapitunam deti. Suva pana punadivasato patthaya tattheva salim
khadimsu. Atha so puriso suve salim khadante disva itocito
ca dhavitva varentopi varetum nasakkhi sace ime annam katipaham
evam khadissanti kinci na bhavissati brahmano salim agghapetva
mayham inam karissati gantva tassa arocessamiti. So
salimutthina saddhim tatharupam pannakaram gahetva salindiyagamam
gantva brahmanam passitva vanditva pannakaram datva ekamantam
thito kim bho purisa sampannam salikhettanti puttho ama
brahmana sampannanti vatva dve gatha abhasi
sampannam salikedaram suva bhunjanti kosiya
pativedemi te brahme na tam varetumussahe
ekova tattha sakuno so nesam sabbasundaro
bhutva salim yathakamam tundenadaya gacchatiti.
Tattha sampannanti paripunnam avekallam. Salikedaranti
salikhettam. Sabbasundaroti sabbehi kotthasehi sundaro
rattatundo jinjukasannibhakkhi rattapado tihi rattarajihi parikkhittagivo
mahamayurappamano so yavadattham salim khaditva annam tundena
gahetva gacchatiti.
Brahmano tassa katham sutva suvaraje sineham uppadetva
khettapalam pucchi ambho purisa pasam odetum janasiti. Ama
janamiti. Atha nam gathaya ajjhabhasi
Ujjhantu balapasani yatha bajjhetha so dijo
jivanca nam gahetvana anayehi mamantiketi.
Tattha ujjhantuti odayantu. Balapasaniti assavaladirajju-
mayapasani. Jivanca nanti jivitamyeva nanti.
Tam sutva khettapalo salim agghapetva inassa akatabhavena
tuttho gantva assapase vattetva ajja imasmim thane otarissatiti
suvaranno otaranatthanam sallakkhetva punadivase patova vatappaharena
caranakam akatva pasam odetva suvanam agamanam olokento kutiyam
nisidi. Suvarajapi suvaganaparivuto agantva aloluppacarataya
hiyo khaditatthane oditapase padam pavesentova otari.
So attano baddhabhavam natva cintesi sacaham idani baddharavam
ravissami nataka me maranabhayatajjita gocaram agahetva palayissanti
yava etesam gocaragahanam tava adhivasessamiti. So tesam
suhitabhavam natva maranabhayatajjito hutva tikkhattum baddharavam ravi. Atha
sabbe sutva palayimsu. Suvaraja eko me natisu nivattitva
olokentopi natthi kim nukho maya papam katanti vilapanto
gathamaha
ete bhutva pivitva ca pakkamanti vihangama
eko baddhosmi pasena kim papam pakatam mayati.
Khettapalo suvarajassa baddharavam suvanam ca akase pakkhandanasaddam
sutva kim nukhoti kutiya oruyha pasatthanam gantva suvarajam
Disva yasseva me paso odito sveva baddhoti tutthamanaso
suvarajam pasato mocetva dve pade ekato katva bandhitva
dalham adaya salindiyagamam gantva suvarajam brahmanassa adasi.
Brahmano balavasinehena mahasattam ubhohi hatthehi dalham gahetva
anke nisidapetva tena saddhim sallapanto dve gatha abhasi
udaram nuna annesam suva accodaram tava
bhutva salim yathakamam tundenadaya gacchasi.
Kotthannu tattha puresi suva verannu te maya
puttho me samma akkhahi kuhim sali nidhiyasiti.
Tattha udaram nunati annesam udarameva manne tava udaram
pana atiudaram. Tatthati tasmim simbalivane. Puresiti vassarattatthaya
puresi. Nidhiyasiti nidhesi nidhanam katva thapesiti.
Tam sutva suvaraja madhuraya manussavacaya sattamam gathamaha
na me veram taya saddhim kottho mayham na vijjati
inam muncaminam dammi sampatto kotisimbalim
nidhimpi tattha nidahami evam janahi kosiyati.
Tattha inam muncaminam dammiti tava salim haritva inam
muncamiceva inam dadami cati. Nidhimpiti ekam tattha simbalivane
anugamikam nidhimpi nidahami.
Atha nam brahmano pucchi
Kidisam te inadanam inamokkhova kidiso
nidhinidhanam akkhahi atha pasa pamokkhasiti.
Tattha inadananti inassa danam. Nidhinidhananti nidhino
nidhananti.
Evam brahmanena puttho suvaraja tassa byakaronto
catasso gatha abhasi
ajatapakkha taruna puttaka mayha kosiya
te mam bhatta bharissanti tasma tesam inam dade.
Mata pita ca me vuddha jinnaka gatayobbana
tesam tundena hatuna munce pubbe katam inam.
Anne ca tattha sakuna khinapakkha sudubbala
tesam punnatthiko dammi tam nidham ahu pandita.
Idisam me inadanam inamokkho ca idiso
nidhinidhanam akkhami evam janahi kosiyati.
Tattha hatunati haritva. Tam nidhinti tam punnakammam
pandita anugamikam nidhim nama kathenti. Nidhinidhananti nidhino nidhanam
nidahantipi patho ayameva va patho.
Brahmano mahasattassa dhammakatham sutva pasannacitto dve
gatha abhasi
bhaddako vatayam pakkhi dijo paramadhammiko
ekaccesu manussesu ayam dhammo na vijjati.
Bhunja salim yathakamam saha sabbehi natibhi
punapi suva passemu piyam me tava dassananti.
Tattha bhunja salinti ito patthaya nibbhayo hutva bhunjati
karisasahassampi tasseva niyyadento evamaha. Passemuti attano
ruciya agatam annesupi divasesu tam passeyyamati.
Evam brahmano mahasattam yacitva piyaputtamviya muducittena
olokento padato bandhanam mocetva satapakatelena pade
makkhetva bhaddapithe nisidapetva kancanatatakena madhulaje
khadapetva sakkharodakam payesi. Athassa suvaraja appamatto
hohi mahabrahmanati vatva ovadam dento aha
bhuttanca pitanca tavassamamhi
rattinca no kosiya tesakasam
nikkhittadandesu dadahi danam
jinne ca matapitaro bharassuti.
Tattha tavassamamhiti tava nivesane.
Tam sutva brahmano tutthahadayo udanam udanento
gathamaha
lakkhi vata me udapadi ajja
yo tam addasam pavaram dijanam
suvassa sutvana subhasitani
kahami punnani anappakaniti.
Tattha lakkhiti siripi punnampi pannapi.
Mahasatto brahmanena attano dinnam karisasahassamattam khettam
patikkhipitva atthakarisamattameva ganhi. Brahmano thambhani khanitva
tassa khettam niyyadetva gandhamaladihi pujetva khamapetva
gaccha sami assumukhe rodamane matapitaro assasehiti
uyyojesi. So tutthamanaso salisisam adaya gantva
matapitunam purato nikkhipitva ammatata utthethati aha.
Te tassa assumukha hasamana utthahimsu. Tavadeva suvagana
sannipatitva katham muttosi devati pucchimsu. So tesam sabbam
vittharato kathesi. Kosiyopi suvaranno ovadam sutva tato
patthaya dhammikasamanabrahmananam mahadanam patthapesi.
Tamattham pakasento sattha osanagathamaha
so kosiyo attamano udaggo
annanca panancabhisamharitva
annena panena pasannacitto
santappayi samane brahmane cati.
Tattha santappayiti gahitagahitabhajanani purento tappesi.
Sattha imam dhammadesanam aharitva evam bhikkhave matuposanannama
panditanam vamsoti vatva saccani pakasetva jatakam samodhanesi
(saccapariyosane so bhikkhu sotapattiphale patitthahi) tada
suvagana buddhaparisa ahesum matapitaro maharajakulani ahesum
Khettapalo channo brahmano anando suvaraja pana ahamevati.
Salikedarajatakam pathamam.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 40 page 249-257.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=40&A=5063&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=40&A=5063&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1872
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=7222
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=7492
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=7492
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]