![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
203. 6. Meghiyattheragathavannana
anusasi mahaviroti ayasmato meghiyattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave kusalabijani ropento
ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kale kulagehe nibbattitva vinnutam
@Footnote: 1 Si. upaparikkhitva 2 Si. parikkhipitva
@3 Si. thapitam sankalitam, sankhalitantipi patho 4 Ma. sankalitam 5 Si. labhasakkaradini
@6 di.pati. 11/355/250 dasuttarasutta [thokam visadisam]
Papuni. 1- Tasmim ca samaye vipassi bhagava buddhakiccassa pariyosanamagamma ayusankharam
ossajji. Tena pathavikampadisu uppannesu mahajano bhitatasito ahosi. Atha nam
vessavano maharaja tamattham vibhavetva samassasesi. Tam sutva mahajano
samvegappatto ahosi. Tatthayam kulaputto buddhanubhavam sutva satthari sanjatagarava-
bahumano ularam pitisomanassam patisamvedesi. So tena punnakammena devamanussesu
samsaranto imasmim buddhuppade kapilavatthusmim sakiyarajakule nibbatti, tassa
meghiyoti namam ahosi. So vayappatto satthu santike pabbajitva bhagavantam upatthahanto
bhagavati jalikayam viharante kimikalaya 2- nadiya tire ramaniyam ambavanam disva tattha
viharitukamo dve vare bhagavata varetva tatiyavaram vissajjito tattha gantva
micchavitakkamakkhikahi khajjamano cittasamadhim alabhitva satthu santikam gantva
tamattham arocesi. Athassa bhagava "aparipakkaya meghiya cetovimuttiya panca dhamma
paripakaya samvattanti"tiadina 3- ovadam adasi. So tasmim ovade thatva vipassanam
vaddhetva arahattam papuni. Tena vuttam apadane 4- :-
"yada vipassi lokaggo ayusankharamossajji
pathavi sampakampittha medani jalamekhala.
Otatam vigatam mayham suvicittavatamsakam 5-
bhavanampi pakampittha buddhassa ayusankhaye.
Taso mayham samuppanno bhavane sampakampite
uppado nu kimatthaya aloko vipulo ahu. 6-
Vessavano idhagamma nibbapesi mahajanam
panabhute bhayam natthi ekagga hotha samvuta.
Aho buddho aho dhammo aho no satthu sampada
@Footnote: 1 Si. patto 2 Si. kipillikaya 3 khu.udana. 25/31/141 meghiyasutta
@4 khu.apa. 32/57/208 buddhasannakattherapadana 5 pali. suci cittam papancakam
@6 Si. loko ca vipulo ahu
Yasmim uppajjamanamhi pathavi sampakampati.
Buddhanubhavam kittetva kappam saggamhi modaham
avasesesu kappesu kusalam caritam maya.
Ekanavutito kappe yam sannamalabhim tada
duggatim nabhijanami buddhasannayidam phalam.
Ito cuddasakappamhi raja asim patapava
samito nama namena cakkavatti mahabbalo.
Kilesa jhapita mayham .pe. Katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva satthu sammukha ovadam labhitva "maya arahattam adhigatan"ti
annam byakaronto:-
[66] "anusasi mahaviro sabbadhammana paragu
tassaham dhammam sutvana vihasim santike sato
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanan"ti
gatham abhasi.
Tattha anusasiti "aparipakkaya meghiya cetovimuttiya panca dhamma paripakaya
samvattanti"tiadina ovadi anusitthim adasi. Mahaviroti mahavikkanto, viriya-
paramiparipuriya caturangasamannagataviriyadhitthanena anannasadharanacatubbidhasammap-
padhanasampattiya ca mahaviriyoti attho. 1- Sabbadhammana paraguti sabbesanca
neyyadhammanam param pariyantam nanagamanena gato adhigatoti sabbadhammana paragu,
sabbannuti attho. Sabbesam va sankhatadhammanam parabhutam nibbanam sayambhunanena
gato adhigatoti sabbadhammana paragu. 1- Tassaham dhammam sutvanati tassa buddhassa
@Footnote: 1-1 Si. sabbadhammana paraguti sabbesam va sankhatadhammanam parabhutam nibbanam
@ sayambhunanena gato, sabbesam neyyadhammanam param pariyantam nanagamanena
@ gato adhigatoti sabbadhammana paragu, sabbannuti attho.
Bhagavato samukkamsikam tam catusaccadhammam sunitva. Vihasim santiketi ambavane
micchavitakkehi upadduto calika 1- viharam gantva satthu samipeyeva 2- vihasim.
Satoti satima, samathavipassanabhavanaya appamattoti attho. Ahanti idam yatha "anusasi"ti
ettha "man"ti, evam "vijja anuppatta, katam buddhassa sasanan"ti ettha "maya"ti
parinametabbam. "katam buddhassa sasanan"ti ca imina yathavuttam vijjattayanup-
pattimeva satthu ovadapatikaranabhavadassanena pariyayantarena pakaseti. Silak-
khandhadiparipuranameva 3- hi satthu sasanakarita.
Meghiyattheragathavannana nitthita.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 231-234.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5174&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=5174&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=203
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5358
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5590
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5590
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]