|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
sukajātakaṃ
yāva so mattamaññāsīti idaṃ satthā jetavane viharanto
ekaṃ atibahuṃ bhuñjitvā ajīrakena kālakataṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
Tasmiṃ kira evaṃ kālakate dhammasabhāyaṃ bhikkhū tassa aguṇakathaṃ
samuṭṭhāpesuṃ āvuso asuko bhikkhu attano kucchippamāṇaṃ
ajānitvā atibhojanaṃ bhuñjitvā jīrāpetuṃ asakkonto kālakatoti.
Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti
pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa
atibhojanapaccayena matoti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto
himavantappadese sukayoniyaṃ nibbattitvā anekānaṃ sukasahassānaṃ
samuddānugate himavantappadese vasanto rājā ahosi. Tasseko
putto ahosi. Tasmiṃ vayappatte bodhisatto dubbalacakkhu ahosi.
Sukānaṃ kira sīghavego ahosi. Tena tesaṃ mahallakakāle paṭhamaṃ
cakkhumeva dubbalaṃ ahosi. So mātāpitaro kulāvakeyeva katvā
gocaraṃ āharitvā posesi. So ekadivasaṃ gocarabhūmiṃ gantvā
Pabbatamatthake ṭhito samuddaṃ olokento ekaṃ dīpakaṃ passi.
Tasmiṃ pana suvaṇṇavaṇṇaṃ madhuraphalaṃ ambavanaṃ atthi. So punadivase
gocaravelāya uppatitvā tasmiṃ ambavane otaritvā ambarasaṃ
pivitvā ambapakkaṃ ādāya gantvā mātāpitūnaṃ adāsi.
Bodhisatto taṃ khāditvā rasaṃ sañjānitvā tāta nanu imaṃ asukadīpake
ambapakkanti vatvā āma tātāti vutte tāta etaṃ dīpakaṃ
gacchantā sukā dīghamāyuṃ pālentā nāma natthi mā kho tvaṃ
pana taṃ dīpakaṃ agamāsīti āha. So tassa vacanaṃ aggahetvā
agamāsiyeva. Athekadivasaṃ bahuṃ ambarasaṃ pivitvā mātāpitūnaṃ
ambapakkaṃ ādāya samuddamatthakena āgacchanto atidhāvatāya
kilantakāyo niddābhibhūto. So niddāyantopi āgacchateva. Tuṇḍena
panassa gahitaṃ ambapakkaṃ pati. So anukkamena āgamanavīthiṃ
jahitvā udakeyeva pati. So udakapiṭṭhenevāgacchanto udake
osīdati. Atha naṃ eko maccho gahetvā khādi. Bodhisatto
tasmiṃ āgamanavelāya anāgacchanteyeva samudde patitvā mato
maññeti aññāsi. Athassa mātāpitaropi āhāraṃ alabhamānā
sussitvā mariṃsu.
Satthā atītaṃ āharitvā abhisambuddho hutvā imā gāthā
abhāsi
yāva so mattamaññāsi bhojanasmiṃ vihaṅgamo
tāva addhānamāpādi mātarañca aposayi
Yato ca kho so bahutaraṃ bhojanaṃ ajjhavāhari
tato tattheva saṃsīdi amattaññū ca so ahu
tasmā mattaññutā sādhu bhojanasmiṃ agiddhitā
amattaññū hi sīdanti mattaññūva na sīdareti.
Tattha yāva soti yāva so vihaṅgamo bhojanamattamaññāsi.
Tāva addhānamāpādīti tattakaṃ kālaṃ jīvitaddhānaṃ āpādi āyuṃ
vindi. Mātarañcāti desanāsīsamattametaṃ. Mātāpitaro ca
aposayīti attho. Yato ca khoti yasmiṃ ca kho kāle. Bhojanaṃ
ajjhavāharīti ambarasaṃ ajjhohari. Tatoti tasmiṃ kāle. Tattheva
saṃsīdīti tasmiṃ samuddeyeva osīdi nimmujji macchabhojanattaṃ āpajji.
Tasmā mattaññutā sādhūti yasmā bhojane amattaññū suko samudde
osīditvā mato tasmā bhojanasmiṃ agiddhitāsaṅkhātā mattaññutā
sādhu pamāṇajānanaṃ sundaranti attho. Athavā. Paṭisaṅkhā yoniso
āhāraṃ āhāreti neva davāya na madāya .pe. Phāsuvihāro cāti
allaṃ sukkhaṃ ca bhuñjanto na bāḷhaṃ suhito siyā
onodaro mitāhāro sato bhikkhu paribbaje
cattāro pañca ālope abhutvā udakaṃ pive
alaṃ phāsuvihārāya pahitattassa bhikkhuno
manujassa sadā satimato
mattaṃ jānato laddhabhojanassa
Tanukassa bhavanti vedanā
saṇikaṃ jīrati āyu pālayanti
evaṃ vaṇṇitā mattaññutāpi sādhu.
Kantāre puttamaṃsaṃva akkhassabbhañjanaṃ yathā
evaṃ āhāri āhāraṃ yāpanatthāya amucchitoti
evaṃ vaṇṇitā agiddhitāpi sādhu. Pāliyaṃ pana agiddhimāti
likhitaṃ. Tato ayaṃ aṭṭhakathāpāṭho sundarataro. Amattaññū hi
sīdantīti bhojane pamāṇaṃ ajānantā hi rasataṇhāvasena pāpakammaṃ
katvā catūsu apāyesu sīdanti. Mattaññūva na sīdareti ye pana
bhojane pamāṇaṃ jānanti te diṭṭhadhammepi samparāyepi na sīdantīti.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ
samodhānesi. Saccapariyosāne bahū sotāpannāpi sakadāgāminopi
anāgāminopi arahantopi ahesuṃ. Tadā bhojane amattaññū bhikkhu
sukarājaputto ahosi. Sukarājā pana ahamevāti.
Sukajātakaṃ pañcamaṃ
---------
The Pali Atthakatha in Roman Book 38 page 26-29.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=38&A=529
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=38&A=529
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=364
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=2032
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=2020
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=2020
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]