![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
207. 10. Punnattheragathavannana
silamevati ayasmato punnattherassa gatha. Ka uppatti?
sopi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave vivattupanissayam kusalam
upacinanto ito ekanavute kappe buddhasunne loke brahmanakule nibbattitva
vayappatto brahmanasippesu nipphattim gantva 1- kamesu adinavam disva gharavasam
pahaya tapasapabbajjam pabbajitva himavantappadese pannakutim katva vasam kappesi.
Tassa vasanatthanassa avidure ekasmim pabbhare paccekabuddho abadhiko hutva
parinibbayi, tassa parinibbanasamaye maha aloko ahosi. Tam disva so "katham
nu kho ayam aloko uppanno"ti vimamsanavasena ito cito ca ahindanto
pabbhare paccekasambuddham parinibbutam disva gandhadaruni sankaddhitva sariram
jhapetva gandhodakena upasinci. Tattheko devaputto antalikkhe thatva evamaha
"sadhu sadhu sappurisa, bahum taya punnam pasavantena puritam sugatisamvattaniyam kammam,
tena tvam sugatisuyeva uppajjissasi, `punno'ti ca te namam bhavissati"ti. So
tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade sunaparantajanapade
supparakapattane 2- gahapatikule nibbatti, punnotissa namam ahosi. So vayappatto
vanijjavasena mahata satthena saddhim savatthim gato. Tena ca samayena bhagava
savatthiyam viharati. Atha so savatthivasihi upasakehi saddhim viharam gato satthu
santike dhammam sutva patiladdhasaddho pabbajitva vattapativattehi acariyupajjhaye
aradhento vihasi. So ekadivasam sattharam upasankamitva "sadhu mam bhante bhagava
sankhittena ovadena ovadatu, yamaham sutva sunaparantajanapade vihareyyan"ti aha.
Tassa bhagava "santi kho punna cakkhuvinneyya rupa"tiadina 3- ovadam datva
@Footnote: 1 Si. patva 2 Ma. suppadaka... 3 Ma.upari. 14/395/340 punnovadasutta,
@ sam.sala. 18/112/75 punnasutta
Sihanadam nadapetva vissajjesi. So bhagavantam vanditva sunaparantajanapadam gantva
supparakapattane viharanto samathavipassanam ussukkapetva tisso vijja sacchakasi.
Tena vuttam apadane 1- :-
"pabbharakutam nissaya sayambhu aparajito
abadhiko ca so buddho vasati pabbatantare.
Mama assamasamanta panado asi tavade
buddhe nibbayamanamhi aloko udapajjatha.
Yavata vanasandasmim acchakokataracchaka 2-
vala ca kesari sabbe abhigajjimsu tavade.
Uppatam tamaham disva pabbharam agamasaham.
Tatthaddasasim sambuddham nibbutam aparajitam.
Suphullam salarajamva sataramsimva uggatam
vitaccitamva 3- angaram nibbutam aparajitam.
Tinam katthanca puretva citakam tatthakasaham
citakam sukatam katva sariram jhapayim aham.
Sariram jhapayitvana gandhatoyam samokirim
antalikkhe thito yakkho namamaggahi tavade.
Yam puritam taya kiccam sayambhussa mahesino
punnako nama namena sada hoti tuvam mune. 4-
Tamaha kaya cavitvana devalokam agacchaham
tattha dibbamayo gandho antalikkha pavassati.
Tatrapi namadheyyam me punnakoti ahu tada
@Footnote: 1 khu.apa. 32/29/477 punnakattherapadana 2 Si. acchaka ca taracchaka
@3 cha.Ma. vitaccikamva 4 Si. muni
Devabhuto manusso va sankappam purayamaham.
Idam pacchimakam mayham carimo vattate bhavo
idhapi punnako nama namadheyyam pakasati.
Tosayitvana sambuddham gotamam sakyapungavam
sabbasave parinnaya viharami anasavo.
Ekanavutito kappe yam kammamakarim tada
duggatim nabhijanami tanukiccassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Arahattam pana patva thero bahu manusse sasane abhippasadesi. Yato
pancasatamatta purisa upasakattam pancasatamatta ca itthiyo upasikabhavam pativedesum.
So tattha rattacandanena candanamalam 1- nama gandhakutim karapetva "sattha pancahi
bhikkhusatehi saddhim malam 2- paticchatu"ti bhagavantam pupphadutena nimantesi. Bhagava ca
iddhanubhavena tattakehi bhikkhuhi saddhim tattha gantva candanamalam patiggahetva
arune anutthiteyeva paccagamasi. Thero aparabhage parinibbanasamaye annam
byakaronto:-
[70] "silameva idha aggam pannava pana uttamo
manussesu ca devesu silapannanato jayan"ti
gatham abhasi.
Tattha silanti silanatthena silam, patitthanatthena samadhanatthena cati attho.
Silam hi sabbagunanam patittha, tenaha "sile patitthaya naro sapanno"ti. 3- Samadahati
ca tam kayavacaavippakinnam karotiti attho. Tayidam silameva aggam sabbagunanam
@Footnote: 1 cha.Ma. candanamalam, Si. candanasalam 2 Si. saddhim gantva salam
@3 sam.saga. 15/23/16 jatasutta
Mulabhavato pamukhabhavato ca. Yathaha "tasmatiha tvam bhikkhu adimeva visodhehi kusalesu
dhammesu. Ko cadi kusalanam dhammanam silanca suvisuddhan"ti, 1- "patimokkhanti
mukhametam pamukhametan"ti 2- ca adi. Idhati nipatamattam. Pannavati nanasampanno. So
uttamo settho pavaroti puggaladhitthanaya gathaya pannayayeva setthabhavam
dasseti. Pannuttara hi kusala dhamma. Idani tam silapannanam aggasetthabhavam
karanato dasseti "manussesu ca devesu, silapannanato jayan"ti ca.
Silapannanahetu patipakkhajayo kamakilesajayo hotiti attho.
Punnattheragathavannana nitthita.
Paramatthadipaniya theragathasamvannanaya
sattamavaggavannana nitthita.
-----------
@Footnote: 1 sam.maha. 19/369/125 bhikkhusutta 2 vinaYu.maha. 4/135/148 uposathakkhandhaka
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 243-246.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5432&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=5432&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=207
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5377
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5606
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5606
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]