![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
9. Danasuttavannana
[98] Navame dananti databbam, savatthuka va cetana danam,
sampattipariccagassetam adhivacanam. Amisadananti cattaro paccaya deyyabhavavasena
amisadanam nama. Te hi tanhadihi amasitabbato amisanti vuccanti.
Tesam va pariccagacetana amisadanam. Dhammadananti idhekacco "ime dhamma
kusala, ime dhamma akusala. Ime dhamma savajja, ime dhamma anavajja.
Ime vinnugarahita, ime vinnuppasattha. Ime samatta samadinna ahitaya
dukkhaya samvattati, ime hitaya sukhaya samvattanti"ti kusalakusalakammapathe
vibhajanto kammakammavipake idhalokaparaloke paccakkhato dassento viya pakatam
karonto akusalehi dhammehi nivattapento kusalesu dhammesu patitthapento
dhammam deseti, idam dhammadanam. Yo pana "ime dhamma abhinneyya, ime
parinneyya, ime pahatabba, ime sacchikatabba, ime bhavetabba"ti saccani
vibhavento amatadhigamaya patipattidhammam deseti, idam sikhappattam dhammadanam nama.
Etadagganti etam aggam. Yadidanti yam idam dhammadanam vuttam, etam imesu dvisu
danesu aggam settham uttamam. Vivattagamidhammadananhi nissaya sabbanatthato 1-
@Footnote: 1 Ma. sabbavattato
Parimuccati, sakalam vattadukkham atikkamati. Lokiyampana dhammadanam sabbesam dananam
nidanam sabbasampattinam mulam. Tenaha:-
"sabbadanam dhammadanam jinati
sabbarasam dhammaraso jinati
sabbaratim dhammarati jinati
tanhakkhayo sabbadukkham jinati"ti. 1-
Abhayadanancettha 2- dhammadaneneva sangahitanti datthabbam.
Sadharanabhogitadhippayena attana paribhunjitabbato catupaccayato sayameva
abhunjitva paresam samvibhajanam amisasamvibhago. Sadharanabhogitadhippayeneva attana
viditassa adhigatassa dhammassa appossukko ahutva paresam upadeso dhammasamvibhago.
Catuhi paccayehi catuhi ca sangahavatthuhi paresam anugganhanam anukampanam
amisanuggaho. Vuttanayeneva dhammena paresam anugganhanam anukampanam
dhammanuggaho. Sesam vuttanayameva.
Gathasu yamahu danam paramanti yam danam cittakhettadeyyadhammanam
ularabhavena paramam uttamam, bhogasampattiadinam va puranato phalanato, parassa va
lobhamacchariyadikassa patipakkhassa maddanato himsanato "paraman"ti buddha bhagavanto
ahu. Anuttaranti yam danam cetanadisampattiya satisayappavattiya aggabhavena
aggavipakatta ca uttararahitam anuttarabhavasadhanancati ahu. Yam samvibhaganti
etthapi "paramam anuttaran"ti padadvayam anetva yojetabbam. Avannayiti kittayi,
"bhojanam bhikkhave dadamano dayako patiggahakanam pancatthanani
deti"tiadina, 3- "sace bhikkhave satta janeyyum danasamvibhagassa
@Footnote: 1 khu.dha. 25/354/78 2 cha.Ma. abhayadanamettha 3 an.pancaka. 22/37/44
Vipakan"tiadina 1- ca pasamsayi. Yatha pana danam samvibhago ca paramam anuttaranca hoti, tam
dassetum "aggamhi"tiadi vuttam. Tattha aggamhiti siladigunavisesayogena setthe
anuttare punnakkhette sammasambuddhe ariyasamghe ca. Pasannacittoti kammaphalasaddhaya
ratanattayasaddhaya ca cittam pasadento okappento. Cittasampattiya
hi khettasampattiya ca parittepi deyyadhamme danam mahanubhavam hoti mahajutikam
mahavippharam. Vuttanhetam:-
"natthi citte pasannamhi appaka nama dakkhina
tathagate va sambuddhe atha va tassa savake"ti. 2-
Vinnuti sappanno. Pajananti sammadeva danaphalam dananisamsam pajananto.
Ko na yajetha kaleti yuttappattakale ko nama danam na dadeyya. Saddha
deyyadhammo patiggahakati imesam tinnam sammukhibhutakaleyeva hi danam sambhavati,
na annatha, patiggahakanam va datum yuttakale.
Evam pathamagathaya amisadanasamvibhaganuggahe dassetva idani
dhammadanasamvibhaganuggahe dassetum "ye ceva bhasanti"ti dutiyam gathamaha. Tattha
ubhayanti "bhasanti sunanti"ti vutta desana patiggahakati ubhayam. Ayampanettha
sankhepattho:- ye sugatassa bhagavato sasane saddhamme pasannacitta vimuttayatanasise
thatva desenti patigganhanti ca, tesam desakapatiggahakanam so
dhammadanadhammasamvibhagadhammanuggahasankhato attho paramatthasadhanato paramo
tanhasankilesadisabbasankilesamalavisodhanena visujjhati. Kidisanam? ye appamatta
sugatassa sasane. Ye ca:-
"sabbapapassa akaranam kusalassupasampada
sacittapariyodapanam etam buddhana sasanan"ti 3-
@Footnote: 1 khu.iti. 25/26/249 2 khu.vimana. 26/804/80
@3 di.maha. 10/90/43, khu.dha. 25/183/49
Sankhepato evam pakasite sammasambuddhassa sasane ovade anusitthiyam
appamatta adhisilasikkhadayo sakkaccam sampadenti, tesam visujjhati,
arahattaphalavisuddhiya ativiya vodayatiti.
Navamasuttavannana nitthita.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 27 page 351-354.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=27&A=7781&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=27&A=7781&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=278
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=6453
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=6315
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=6315
Contents of The Tipitaka Volume 25
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]