![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
3. Paccavekkhanasuttavannana
[53] Tatiye attano aneke papake akusale dhamme pahineti
lobhadosamohaviparitamanasikaraahirikanottappakodhupanahamakkhapalasaissamacchariyamaya-
satheyyathambhasarambhamanatimanamadapamadatanhaavijjatividhakusalamuladuccaritasankilesa-
malavisamasannavitakkapapancacatubbidhavipallasaasavaoghayogaganthagatigamanatanhupadana-
pancavidhacetokhilapancacetovinibbandhanivaranabhinandanachavivadamulatanhakayasattanusayaattha-
micchattanavatanhamulakadasakusalakammapathadvasatthiditthigataatthasatatanhavicaritadipbhede
@Footnote: 1 ka. paranti
Attano santane anadikalappavatte diyaddhasahassakilese tamsahagate
capi aneke papake lamake akosallasambhutatthena akusale dhamme anavasesam
saha vasanaya bodhimuleyeva pahine ariyamaggena samucchinne paccavekkhamano
"ayampi me kileso pahino, ayampi me kileso pahino"ti anupadapaccavekkhanaya 1-
paccavekkhamano bhagava nisinno hoti.
Aneke ca kusale dhammeti silasamadhipannavimuttivimuttinanadassanam cattaro
satipatthana, cattaro sammappadhana, cattaro iddhipada, cattaro ariyamagga,
cattari phalani, catasso patisambhida, catuyoniparicchedakananam, cattaro ariyavamsa,
cattari vesarajjananani, panca padhaniyangani, pancangiko sammasamadhi,
pancananiko sammasamadhi, pancindriyani, panca balani, panca nissaraniya
dhatuyo, panca vimuttayatanananani, panca vimuttiparipacaniya sanna, cha
anussatitthanani, cha garava, cha nissaraniya dhatuyo, cha sattavihara, cha
anuttariyani, cha nibbedhabhagiya panna, cha abhinna, cha asadharanananani,
satta aparihaniya dhamma, satta ariyadhanani, satta bojjhanga, sattasappurisadhamma,
satta nijjaravatthuni, satta sanna, satta dakkhineyyapuggaladesana, satta
khinasavabaladesana, attha pannapatilabhahetudesana, attha sammattani, attha
lokadhammatikkama attha arambhavatthuni, attha akkhanadesana, attha mahapurisavitakka,
attha abhibhayatanadesana, attha vimokakha, nava yonisomanasikaramulaka dhamma,
nava parisuddhipadhaniyangani, nava sattavasadesana, nava aghatappativinaya, nava
sanna, nava nanattani, nava anupubbavihara, dasa nathakarana dhamma, dasa
kasinayatanani, dasa kusalakammapatha, dasa sammattani, dasa ariyavasa, dasa
asekkha dhamma, dasa tathagatabalani, ekadasa mettanisamsa, dvadasa
@Footnote: 1 Si.,ka. anupadasamavekkhanaya
Dhammacakkakara, terasa dhutangaguna, catuddasa buddhananani, pannarasa
vimuttiparipacaniya dhamma, solasavidha anapanassati, solasa aparantapaniya
dhamma, attharasa mahavipassana, attharasa buddhadhamma, ekunavisati
paccavekkhanananani, catucattalisa nanavatthuni, pannasa udayabbayananani,
paropannasa kusaladhamma, sattasattati nanavatthuni, catuvisatikotisatasahassa-
samapattisancarimahavajiranananam, anantanayasamantapatthanapavicayapaccavekkhanadesanananani,
tatha anantasu lokadhatusu anantanam sattanam asayadivibhavanananani cati
evamadike aneke attano kusale anavajjadhamme anantakalam paramiparibhavanaya
maggabhavanaya ca paripurim vuddhim gate "imepi anavajjadhamma mayi samvijjanti,
imepi anavajjadhamma mayi samvijjanti"ti rucivasena manasikarabhimukhe buddhagune
vaggavagge punjapunje katva paccavekkhamano nisinno hoti. Te ca kho
sapadesato eva, na nippadesato. Sabbe buddhagune bhagavatapi anupadam
anavasesato manasikatum na sakka anantaparimeyyabhavato.
Vuttanhetam:-
"buddhopi buddhassa bhaneyya vannam
kappampi ce annamabhasamano
khiyetha kappo ciradighamantare
vanno na khiyetha tathagatassa"ti. 1-
Aparampi vuttam:-
"asankhyeyyani namani sagunena mahesino
gunena namuddhareyyam api nama sahassato"ti.
@Footnote: 1 su.vi. 3/141/63
Tada hi bhagava pacchabhattam pindapatappatikkanto viharam pavisitva
gandhakutippamukhe thatva bhikkhusu vattam dassetva gatesu mahagandhakutim pavisitva
pannattavarabuddhasane nisinno atitajativisayam nanam pesesi. Athassa tani
nirantaram ponkhanuponkham anantaparimanappabheda upatthahimsu. So "evam mahantassa
nama dukkhakkhandhassa mulabhuta ime kilesa"ti kilesavisayam nanacaram pesetva
te pahanamukhena anupadam paccavekkhitva "ime vata kilesa anavasesato mayham
sutthu pahina"ti puna tesam pahanakaram sakaram saparivaram sauddesam 1- ariyamaggam
paccavekkhanto anantaparimanabhede attano siladianavajjadhamme manasakasi.
Tena vuttam:-
"tena kho pana samayena bhagava attano aneke papake
akusale dhamme pahine paccavekkhamano nisinno hoti, aneke ca
kusale dhamme bhavanaparipurim gate"ti.
Evam paccavekkhitva uppannapitisomanassuddesabhutam imam udanam udanesi.
Tattha ahu pubbeti arahattamaggananuppattito pubbe sabbopi cayam
ragadiko kilesagano mayham santane ahu asi, na imasmim kilesagane kocipi
kileso nahosi. Tada nahuti tada tasmim kale ariyamaggakkhane so kilesagano
na ahu na asi, tattha anumattopi kileso aggamaggakkhane appahino nama
natthi, "tato nahu"tipi pathanti, tato arahattamaggakkhanato param nasiti attho.
Nahu pubbeti yo cayam mama aparimano anavajjadhammo etarahi bhavanaparipurim
gato upalabbhati, sopi ariyamaggakkhanato pubbe na ahu na asi. Tada ahuti
yada pana me aggamaggananam uppannam, tada sabbopi me anavajjadhammo
asi. Aggamaggadhigamena hi saddhim sabbepi sabbannuguna buddhanam hatthagata
eva honti.
@Footnote: 1 Ma. saudayam
Na cahu na ca bhavissati. Na cetarahi vijjatiti yo pana so anavajjadhammo
ariyamaggo mayham bodhimande uppanno, yena sabbo kilesagano anavasesam
pahino, so yatha mayham maggakkhanato pubbe na cahu na ca ahosi, evam
attana pahatabbakilesabhavato te kilesa viya ayampi na ca bhavissati
anagate na uppajjissati, etarahi paccuppannakalepi na vijjati na upalabbhati
attana kattabbakiccabhavato. Na hi ariyamaggo anekavaram pavattati. Tenevaha
"na param digunam yanti"ti.
Iti bhagava ariyamaggena attano santane anavasesam pahine akusale
dhamme bhavanaparipurim gate aparimane anavajjadhamme ca paccavekkhamano
attupanayikapitivegavissattham udanam udanesi. Purimaya gathaya 1-
purimavesarajjadvayameva kathitam, pacchimadvayam sammasambodhiya pakasitatta pakasitameva
hotiti.
Tatiyasuttavannana nitthita.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 26 page 358-362.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=26&A=8028&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=26&A=8028&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=135
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=3480
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=3678
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=3678
Contents of The Tipitaka Volume 25
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]