|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
24. 7. Uposathāvimānavaṇṇanā
abhikkantena vaṇṇenāti uposathāvimānaṃ. 1- Tassa kā uppatti 1-? idha
aṭṭhuppattiyaṃ sākete uposathā nāma ekā upāsikāti ayameva viseso, sesaṃ
anantaravimānasadisaṃ. Tena vuttaṃ:-
@Footnote: 1-1 cha.Ma. ime pāṭhā na dissanti
[229] "abhikkantena vaṇṇena .pe.
Vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti.
[232] Sā devatā attamanā .pe. Yassa kammassidaṃ phalaṃ.
[233] "uposathāti maṃ aññaṃsu sāketāyaṃ upāsikā
saddhā sīlena sampannā saṃvibhāgaratā sadā.
[234] Acchādanañca bhattañca senāsanaṃ padīpiyaṃ
adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.
[235] Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī
pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.
[236] Uposathaṃ upavasissaṃ 1- sadā sīlesu saṃvutā
saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.
[237] Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā
theyyāca aticārā ca majjapānā ca ārakā.
[238] Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā
upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.
[239] Tena me'tādiso vaṇṇo .pe.
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti
devatā byākāsi. Puna attano ekaṃ dosaṃ dassentī:-
@Footnote: 1 ka. upavasiṃ
[241] "abhikkhaṇaṃ nandanaṃ sutvā chando me udapajjatha 1-
tattha cittaṃ paṇidhāya upapannāmhi nandanaṃ.
[242] Nākāsiṃ satthu vacanaṃ buddhassādiccabandhuno
hīne cittaṃ paṇidhāya sāmhi pacchānutāpinī"ti
dve gāthā abhāsi.
#[233] Tattha uposathāti maṃ aññaṃsūti "uposathā"ti iminā nāmena maṃ
manussā jāniṃsu. Sāketāyanti sāketanagare.
#[241] Abhikkhaṇanti abhiṇhaṃ. Nandanaṃ sutvāti "tāvatiṃsabhavane nandanavanaṃ
nāma edisañca edisañcā"ti tattha nānāvidhaṃ dibbasampattiṃ sutvā. Chandoti
tannibbattakapuññakammassa kāraṇabhūto kusalacchando, tatrūpapattiyā patthanābhūto
taṇhāchando vā. Udapajjathāti 1- uppajjittha. Tatthāti tāvatiṃsabhavane,
nandanāpadesenapi hi taṃ devalokaṃ vadati. Upapannāmhīti uppannā nibbattā amhi.
#[242] Nākāsiṃ satthu vacananti "nāhaṃ bhikkhave appamattakampi bhavaṃ
vaṇṇemī"tiādinā 2- satthārā vuttavacanaṃ na kariṃ, bhāvesu chandarāgaṃ na pajahinti
attho. Ādicco gotamagotto, bhagavāpi gotamagottoti sagottatāya vuttaṃ
"buddhassādiccabandhuno"ti. Atha vā ādiccassa bandhu ādiccabandhu, bhagavā. Taṃ
paṭicca tassa ariyāya jātiyā jātattā ādicco vā bandhu etassa
orasaputtabhāvatoti ādiccabandhu, bhagavā. Tathā hi vuttaṃ:-
"yo andhakāre tamasī pabhaṅkaro
verocano maṇḍalī uggatejo
@Footnote: 1 Sī. upapajjathāti 2 aṅ.ekaka. 20/320/36
Mā rāhu gilī caramantalikkhe
pajaṃ mamaṃ rāhu pamuñca sūriyan"ti. 1-
Hīneti lāmake. Attano bhavābhiratiṃ sandhāya vadati. Sāmhīti sā amhi.
Evaṃ tāya devatāya bhavābhiratinimitte 2- uppannavippaṭisāre pavedite thero
bhavassa paricchinnāyubhāvavibhāvanamukhena āyatiṃ manussattabhāve ṭhatvā vaṭṭadukkhassa
samatikkamo kātuṃ sukaro, sabbaso khīṇāsavabhāvo nāma mahānisaṃsoti ca
samassāsetuṃ:-
[243] "kīva ciraṃ vimānasmiṃ idha vassasuposathe 3-
devate pucchitācikkha yadi jānāsi āyuno"ti
gāthamāha. Puna sā:-
[244] "saṭṭhi vassahassāni 4- tisso ca vassakoṭiyo 4-
idha ṭhatvā mahāmuni ito cutā gamissāmi
manussānaṃ sahabyatan"ti
āha. Puna thero:-
[245] "mā tvaṃ uposathe bhāyi sambuddhenāsi byākatā
sotāpannā visesayi pahīnā tava duggatī"ti
imāya gāthāya samuttejesi.
@Footnote: 1 saṃ.sa. 15/91/59 2 ka. bhavābhiratinimmite
@3 cha.Ma....vimānamhi idha vacchasuposathe 4-4 pāli. ime pāṭhā na dissanti
#[243-4] Tattha kīva ciranti kittakaṃ addhānaṃ. Idhāti imasmiṃ devaloke,
idha vā vimānasmiṃ, āyunoti āyu, noti nipātamattaṃ. Āyuno vā cirācirabhāvaṃ,
atha vā yadi jānāsi āyunoti attho. Mahāmunīti theraṃ ālapati.
#[245] Mā tvaṃ uposathe bhāyīti bhadde uposathe tvaṃ mā bhāyi.
Kasmā? yasmā sambuddhenāsi byākatā. Kinti? sotāpannā visesayīti.
Maggaphalasaññitaṃ visesaṃ yātā adhigatā, tasmā pahīnā tava sabbāpi duggatīti
imampi visesaṃ yātāti visesayi. Sesaṃ vuttanayameva.
Uposathāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 126-130.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=2715
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=2715
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=24
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=717
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=698
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=698
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]