|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
45. 7. Caturitthivimānavaṇṇanā
abhikkantena vaṇṇenāti caturitthivimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavati sāvatthiyaṃ
viharante āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā vuttanayena devacārikaṃ caranto
tāvatiṃsabhavanaṃ gato. So tattha paṭipāṭiyā ṭhitesu catūsu vimānesu catasso devadhītaro
paccekaṃ accharāsahassaparivārā dibbasampattiṃ anubhavantiyo disvā tāhi pubbe
katakammaṃ pucchanto:-
[755] "abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate
obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.
@Footnote: 1 aṅ.catukka. 21/34/40, aṅ.pañcaka. 22/38 (syā.), khu.iti. 25/90/308
[756] Kena te'tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati
uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.
[757] Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
kenāsi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti
imāhi gāthāhi paṭipāṭiyā pucchi. Tāpi tassa pucchānantaraṃ paṭipāṭiyā byākariṃsu.
Taṃ dassetuṃ:-
[758] "sā devatā attamanā moggallānena pucchitā
pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalan"ti
ayaṃ gāthā vuttā.
Tā kira kassapassa bhagavato kāle esikānāmake raṭṭhe paṇṇakate nāma
nagare kulagehe nibbattā vayappattā tasmiṃyeva nagare patikulaṃ gatā samaggavāsaṃ
vasanti. Tāsu ekā aññataraṃ piṇḍacārikaṃ bhikkhuṃ disvā pasannacittā indīvarakalāpaṃ
adāsi, aparā aññassa nīluppalahatthakaṃ 1- adāsi, aparā aññassa padumahatthakaṃ
adāsi, aparā aññassa sumanamakulāni adāsi. Tā aparena samayena kālaṃ katvā
tāvatiṃsabhavane 2- nibbattiṃsu, tāsaṃ accharāsāsahassaṃ parivāro ahosi, tā tattha
yāvatāyukaṃ dibbasampattiṃ anubhavitvā tato cutā tasseva kammassa vipākāvasesena
aparāparaṃ tattheva saṃsarantiyo imasmiṃ buddhuppāde tattheva uppannā vuttanayena
āyasmatā mahāmoggallānena pucchitā. Tāsu ekā attanā katapuññakammaṃ therassa
kathentī:-
@Footnote: 1 Sī. nīluppalakalāpaṃ 2 Sī.,i. tāvatiṃsesu
[759] "indīvarānaṃ hatthakaṃ ahamadāsiṃ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṃ uṇṇatasmiṃ
nagaravare 1- paṇṇakate ramme.
[760] Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.
.pe.
Tenamhi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti
āha. Aparā:-
[766] "nīluppalahatthakaṃ ahamadāsiṃ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṃ uṇṇatasmiṃ
nagaravare paṇṇakate ramme.
[767] Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.
.pe.
Tenamhi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti
āha. Aparā:-
@Footnote: 1 ka. nagare vare. evamuparipi
[773] "odātamūlakaṃ haritapattaṃ
udakasmiṃ sare jātaṃ ahamadāsiṃ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṃ uṇṇatasmiṃ
nagaravare paṇṇakate ramme.
[774] Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.
.pe.
Tenamhi evañjalitānubhāvā
vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti
āha. Aparā:-
[780] "ahaṃ sumanā sumanassa sumanamakulāni 1-
dantavaṇṇāni ahamadāsiṃ
bhikkhuno piṇḍāya carantassa
esikānaṃ uṇṇatasmiṃ
nagaravare paṇṇakate ramme.
[781] Tena me'tādiso vaṇṇo .pe.
Vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti
āha.
#[759] Tattha indīvarānaṃ hatthakanti uddālakapupphahatthaṃ vātaghātakapupphakalāpaṃ.
Esikānanti esikāraṭṭhassa. Uṇṇatasmiṃ nagaravareti uṇṇate bhūmipadese
@Footnote: 1 cha.Ma. sumanamakuḷāni. evaṃmuparipi
Niviṭṭhe meghodaraṃ lihantehi 1- viya accuggatehi pāsādakūṭāgārādīhi uṇṇate
uttamanagare. Paṇṇakateti evaṃnāmake nagare.
#[766] Nīluppalahatthakanti kuvalayakalāpaṃ.
#[773] Odātamūlakanti setamūlaṃ, bhisamūlānaṃ dhavalatāya vuttaṃ, padumakalāpaṃ
sandhāya vadati. Tenāha "haritapattan"tiādi. Tattha haritapattanti nīlapattaṃ.
Avijahitamakulapattassa hi padumassa bāhirapattāni haritavaṇṇāni eva hontīti. Udakasmiṃ
sare jātanti sare udakamhi jātaṃ, saroruhanti attho.
#[780] Sumanāti evaṃnāmā. Sumanassāti sundaracittassa. Sumanamakulānīti
jātisumanapupphamakulāni. Dantavaṇṇānīti sajjukaṃ ullikhitahatthidantasadisavaṇṇāni.
Evaṃ tāhi attanā katakamme kathite theropi tāsaṃ anupubbikathaṃ kathetvā
saccāni pakāsesi, saccapariyosāne tā sabbāpi saparivārā sotāpannā ahesuṃ.
Thero taṃ pavattiṃ manussalokaṃ āgantvā bhagavato ārocesi. Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ
katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā dhammadesanā mahājanassa sātthikā
jātāti.
Caturitthivimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 222-226.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=4687
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=4687
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=45
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=1580
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=1574
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=1574
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]