|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
85. 11. Sunikkhittavimānavaṇṇanā
uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānanti sunikkhittavimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavā
sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena āyasmā mahāmoggallāno heṭṭhā
vuttanayeneva devacārikaṃ caranto tāvatiṃsabhavanaṃ upagato. Tasmiṃ ca khaṇe aññataro
devaputto attano vimānadvāre ṭhito āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ disvā sañjāta-
gāravabahumāno upasaṅkamitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi.
So kira atīte kassapasammāsambuddhe parinibbute tassa sarīradhātuyo pakkhipitvā
yojanike kanakathūpe ca kate catasso parisā kālena kālaṃ 1- upasaṅkamitvā gandhapuppha-
dhūpādīhi cetiye pūjaṃ karonti, tattha aññataro upāsako aññesu pupphapūjaṃ katvā
gatesu tehi pūjitaṭṭhāne dunnikkhittāni pupphāni disvā tattheva tāni sammadeva
ṭhapento sannivesavasena 2- dassanīyaṃ pāsādikaṃ vibhattivisesayuttaṃ 3- pupphapūjaṃ
akāsi. Katvā ca pana etaṃ ārammaṇaṃ gaṇhanto satthu 4- guṇe anussaritvā
pasannacitto taṃ puññaṃ hadaye ṭhapesi.
So aparabhāge kālaṃ katvā tasseva kammassa ānubhāvena tāvatiṃsabhavane
dvādasajonike kanakavimāne nibbatti, mahānubhāvo mahā cassa parivāro ahosi.
Taṃ sandhāya vuttaṃ "tasmiṃ ca khaṇe aññataro devaputto .pe. Aṭṭhāsī"ti. Atha
naṃ āyasmā mahāmoggallāno yathāladdhasampattikittanamukhena katasucaritaṃ kammaṃ imāhi
gāthāhi pucchi:-
[1282] "uccamidaṃ maṇithūṇaṃ vimānaṃ
samantato dvādasa yojanāni
@Footnote: 1 i. kāle kāle 2 Sī.,i. sannivesavisesena 3 Sī. bhattivisesayuttaṃ
@4 Sī. bhagavato satthu
Kūṭāgārā sattasatā uḷārā
veḷuriyathambhā rucakatthatā subhā.
[1283] Tatthacchasi pivasi khādasi ca
dibbā ca vīṇā pavadanti vagguṃ
dibbā rasā kāmaguṇettha pañca
nāriyo ca naccanti suvaṇṇachannā.
[1284] Kena te'tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati
uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.
[1285] Pucchāmi taṃ deva mahānubhāva
manussabhūto kimakāsi puññaṃ
kenāsi evañjalitānubhāvo
vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti.
Sopi tassa attano katakammaṃ imāhi gāthāhi kathesi. Taṃ dassentā saṅgītikārā
āhaṃsu:-
[1286] "so devaputto attamano moggallānena pucchito
pañhaṃ puṭṭho viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.
[1287] Dunnikkhittaṃ mālaṃ sunikkhipitvā
patiṭṭhapetvā sugatassa thūpe
mahiddhiko camhi mahānubhāvo
dibbehi kāmehi samaṅgibhūto.
[1288] Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati
uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.
[1289] Akkhāmi te bhikkhu mahānubhāva
manussabhūto yamahaṃ akāsiṃ
tenamhi evañjalitānubhāvo
vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti.
#[1287] Tattha dunnikkhittaṃ mālanti cetiye pūjākaraṇaṭṭhāne
nirantaraṭṭhapanādinā racanāvisesena aṭṭhapetvā yathānikkhittatāya na suṭṭhu nikkhittaṃ,
vātena vā paharitvā 1- dunnikkhittaṃ pupphaṃ. Sunikkhipitvāti suṭṭhu
nikkhipitvā racanāvisesena dassanīyaṃ pāsādikaṃ katvā nikkhipiya. Patiṭṭhapetvāti
vibhattivisesādivasena pupphaṃ patiṭṭhāpetvā, taṃ vā pupphaṃ nikkhipanto satthu
cetiyaṃ uddissa mama santāne kusaladhammaṃ patiṭṭhāpetvāti evaṃ ettha attho
daṭṭhabbo. Sesaṃ vuttanayameva.
Evaṃ devaputtena attano sucaritakamme pakāsite thero tassa dhammaṃ desetvā
āgantvā bhagavato tamatthaṃ nivedesi. Bhagavā taṃ aṭṭhupattiṃ katvā sampattamahājanassa
dhammaṃ desesi, desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
Sunikkhittavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Iti paramatthadīpaniyā khuddakaṭṭhakathāya vimānavatthusmiṃ ekādasavatthupaṭimaṇḍitassa
sattamassa sunikkhittavaggassa atthavaṇṇanā niṭṭhitā.
Niṭṭhitā ca purisavimānavaṇṇanā.
-------------
@Footnote: 1 i. paṭiharitvā
Nigamakathā
ettāvatā ca:-
devatānaṃ vimānādi- sampattiṃ tassa kāraṇaṃ
pakāsayantī sattānaṃ sabbalokahitāvahā.
Appakānampi kārānaṃ yā vibhāveti desanā
uḷāraphalataṃ citta- khettasampattiyo gato.
Yaṃ kathāvatthukusalā supariññātavatthukā
vimānavatthu icceva saṅgāyiṃsu mahesayo.
Tassa atthaṃ pakāsetuṃ porāṇaṭṭhakathānayaṃ
sannissāya samāraddhā atthasaṃvaṇṇanā mayā.
Yā tattha paramatthānaṃ tattha tattha yathārahaṃ
pakāsanā paramattha- dīpanī nāma nāmato.
Sampattā pariniṭṭhānaṃ anākulavinicchayā
sā sattarasamattāya pāḷiyā bhāṇavārato.
Iti taṃ saṅkharontena 1- yaṃ taṃ adhigataṃ mayā
puññaṃ tassānubhāvena lokanāthassa sāsanaṃ.
Ogāhetvā visuddhāya sīlādipaṭipattiyā
sabbepi dehino hontu vimuttirasabhāgino.
@Footnote: 1 Sī. iti naṃ saṃkarontena
Ciraṃ tiṭṭhatu lokasmiṃ sammāsambuddhasāsanaṃ
tasmiṃ sagāravā niccaṃ hontu sabbepi pāṇino.
Sammā vassatu kālena devopi jagatīpati
saddhammanirato lokaṃ dhammeneva pasāsatūti.
---------------
Iti badaratitthavihāravāsinā ācariyadhammapālena katāya
paramatthadīpaniyā khuddakaṭṭhakathāya
vimānavatthuatthavaṇṇanā niṭṭhitā.
Vimānavatthuaṭṭhakathā samattā.
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 414-418.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=30&A=8726
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=30&A=8726
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=85
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=2940
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=3131
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=3131
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
         |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]