|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
101. 4. Nandāpetivatthuvaṇṇanā
kāḷī dubbaṇṇarūpāsīti idaṃ satthari jetavane viharante nandaṃ nāma petiṃ
ārabbha vuttaṃ.
Sāvatthiyā kira avidūre aññatarasmiṃ gāmake nandiseno 3- nāma upāsako
ahosi saddho pasanno, bhariyā panassa nandā nāma assaddhā appasannā
maccharinī caṇḍī pharusavacanā sāmike agāravā appatissā sassuṃ corivādena akkosati
paribhāsati. Sā aparena samayena kālaṃ katvā petayoniyaṃ nibbattitvā tasseva
gāmassa avidūre vicarantī ekadivasaṃ nandisenassa upāsakassa gāmato nikkhamantassa
avidūre attānaṃ dassesi. So taṃ disvā:-
@Footnote: 1 Sī. adhiṭṭhānaṭṭhānaṃ 2 Sī.,i. dānasīlādinirato 3 Sī.,i. nandaseno
[168] "kāḷī dubbaṇṇarūpāsi pharusā bhīrudassanā
piṅgalāsi kaḷārāsi na taṃ maññāmi mānusin"ti
gāthāya ajjhabhāsi.
Tattha kāḷīti kāḷavaṇṇā, jhāmaṅgārasadiso hissā vaṇṇo 1- ahosi. Pharusāti
kharagattā. 2- Bhīrudassanāti bhayānakadassanā sappaṭibhayākāRā. "bhārudassanā"ti 3- vā
pāṭho, bhāriyadassanā, dubbaṇṇatādinā duddasikāti attho. Piṅgalāti piṅgalalocanā.
Kaḷārāti kaḷāradantā. Na taṃ maññāmi mānusinti ahaṃ taṃ mānusinti na maññāmi,
petimeva ca taṃ maññāmīti adhippāyo. Taṃ sutvā petī attānaṃ pakāsentī:-
[169] "ahaṃ nandā nandisena bhariyā te pure ahuṃ
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā"ti
gāthamāha.
Tattha ahaṃ nandā nandisenāti sāmi nandisena ahaṃ nandā nāma. Bhariyā
te pure ahunti purimajātiyaṃ tuyhaṃ bhariyā ahosiṃ. Ito paraṃ:-
[170] "kinnu kāyena vācāya manasā dukkaṭaṃ kataṃ
kissakammavipākena petalokaṃ ito gatā"ti
tassa upāsakassa pucchā. 4- Athassa sā:-
[171] "caṇḍī ca pharusā cāsiṃ tayi cāpi agāravā 5-
tāhaṃ duruttaṃ vatvāna petalokaṃ ito gatā"ti
vissajjesi. Puna so:-
[172] "handuttariyaṃ dadāmi te imaṃ dussaṃ nivāsaya
imaṃ dussaṃ nivāsetvā ehi nessāmi taṃ gharaṃ.
@Footnote: 1 Sī.,i. jhāmaṅgārasadisavaṇṇā 2 Ma. kharusagattā 3 Sī. bhīrudassakāti
@4 Sī. pucchā ayaṃ gāthā 5 Sī. canḍī pharusavācā ca, tayi cāsiṃ āgāravā
[173] Vatthañca annapānañca lacchasi tvaṃ gharaṃ gatā
putte ca te passissasi suṇisāyo ca dakkhasī"ti.
Athassa sā:-
[174] "hatthena hatthe te dinnaṃ na mayhaṃ upakappati
bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute.
[175] Tappehi annapānena mama dakkhiṇamādisa
tadāhaṃ sukhitā hessaṃ sabbakāmasamiddhinī"ti
dve gāthā abhāsi. Tato:-
[176] "sādhūti so paṭissutvā dānaṃ vipulamākiri
annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ vatthasenāsanāni ca
chattaṃ gandhañca mālañca vividhā ca upāhanā.
[177] Bhikkhū ca sīlasampanne vītarāge bahussute
tappetvā annapānena tassā dakkhiṇamādiSī.
[178] Samanantarānuddiṭṭhe vipāko udapajjatha
bhojanacchādanapānīyaṃ dakkhiṇāya idaṃ phalaṃ.
[179] Tato suddhā sucivasanā kāsikuttamadhārinī
vicittavatthābharaṇā sāmikaṃ upasaṅkamī"ti
catasso gāthā saṅgītikārehi vuttā. Tato paraṃ:-
[180] "abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate
obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.
[181] Kena tetādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati
uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.
[182] Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve
manussabhūtā kimakāsi puññaṃ
kenāsi evaṃ jalitānubhāvā
vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī"ti.
[183] "ahaṃ nandā nandisena bhariyā te pure ahuṃ
pāpakammaṃ karitvāna petalokaṃ ito gatā.
[184] Tava dinnena dānena modāmi akutobhayā
ciraṃ jīva gahapati saha sabbehi ñātibhi
asokaṃ virajaṃ khemaṃ āvāsaṃ vasavattinaṃ.
[185] Idha dhammaṃ caritvāna dānaṃ datvā gahapati
vineyya maccheramalaṃ samūlaṃ anindito saggamupehi ṭhānan"ti
upāsakassa ca petiyā ca vacanapaṭivacanagāthā.
#[176] Tattha dānaṃ vipulamākirīti dakkhiṇeyyakhette deyyadhammabījaṃ vippakiranto
viya mahādānaṃ pavattesi. Sesaṃ anantaravatthusadisameva.
Evaṃ sā attano dibbasampattiṃ tassā ca kāraṇaṃ nandisenassa vibhāvetvā
attano vasanaṭṭhānameva gatā. Upāsako taṃ pavattiṃ bhikkhūnaṃ ārocesi, bhikkhū bhagavato
ārocesuṃ. Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā
desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
Nandāpetivatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 97-100.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=2146
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=2146
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=101
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=3459
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=3620
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=3620
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]