|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
114. 4. Bhusapetavatthuvaṇṇanā
bhusāni eko sāliṃ punāparoti idaṃ satthari sāvatthiyaṃ viharante cattāro
pete ārabbha vuttaṃ.
Sāvatthiyā kira avidūre aññatarasmiṃ gāmake eko kūṭavāṇijo kūṭamānādīhi
jīvikaṃ kappesi. So sālipalāpe gahetvā tambamattikāya paribhāvetvā garutare
katvā rattasālīhi saddhiṃ missetvā vikkiṇi. Tassa putto "gharaṃ āgatānaṃ mama
mittasuhajjānaṃ sammānaṃ na karotī"ti kupito yugacammaṃ 1- gahetvā mātusīse pahāraṃ
adāsi. Tassa suṇisā sabbesaṃ atthāya ṭhapitamaṃsaṃ corikāya khāditvā puna tehi
anuyuñjiyamānā "sace mayā taṃ maṃsaṃ khāditaṃ, bhave bhave attano piṭṭhimaṃsaṃ kantitvā
khādeyyan"ti sapathamakāsi. Bhariyā panassa kiñcideva upakaraṇaṃ yācantānaṃ "natthī"ti
vatvā tehi nippīḷiyamānā "sace santaṃ natthīti vadāmi, jātajātaṭṭhāne gūthabhakkhā
bhaveyyan"ti musāvādena sapathamakāsi.
Te cattāropi janā aparena samayena kālaṃ katvā viñjhāṭaviyaṃ petā
hutvā nibbattiṃsu. Tattha kūṭavāṇijo kammaphalena pajjalantaṃ bhusaṃ ubhohi hatthehi
gahetvā attano matthake ākiritvā mahādukkhaṃ anubhavati, tassa putto ayomayehi
muggarehi sayameva attano sīsaṃ bhinditvā anappakaṃ dukkhaṃ paccanubhoti, tassa suṇisā
kammaphalena sunisitehi ativiya vipulāyatehi nakhehi attano piṭṭhimaṃsāni kantitvā 2-
khādantī aparimitaṃ dukkhaṃ anubhavati, tassa bhariyāya sugandhaṃ suvisuddhaṃ apagatakāḷakaṃ
sālibhattaṃ upanītamattameva nānāvidhakimikulākulaṃ paramaduggandhajegucchaṃ gūthaṃ
sampajjati, taṃ sā ubhohi hatthehi pariggahetvā bhuñjantī mahādukkhaṃ paṭisaṃvedeti.
Evaṃ tesu catūsu janesu petesu nibbattitvā mahādukkhaṃ anubhavantesu āyasmā
mahāmoggallāno pabbatacārikaṃ caranto ekadivasaṃ taṃ ṭhānaṃ gato te pete
disvā:-
@Footnote: 1 Sī. yoggacammaṃ 2 Sī.,i. okkantitvā okkantitvā
[447] "bhusāni eko sāliṃ punāparo
ayañca nārī sakamaṃsalohitaṃ
tuvañca gūthaṃ asuciṃ akantaṃ 1-
paribhuñjasi kissa ayaṃ vipāko"ti
imāya gāthāya tehi katakammaṃ pucchi. Tattha bhusānīti palāpāni. Ekoti ekako.
Sālinti sālino. Sāmiatthe hetaṃ upayogavacanaṃ, sālino palāpāni pajjalantāni
attano sīse avakiratīti adhippāyo. Punāparoti puna aparo. Yo hi so mātusīsaṃ
pahari, so ayomuggarehi attano sīsaṃ paharitvā sīsabhedaṃ pāpuṇāti, taṃ sandhāya
vadati. 2- Sakamaṃsalohitanti attano piṭṭhimaṃsaṃ lohitañca paribhuñjatīti yojanā.
Akantanti 3- amanāpaṃ jegucchaṃ. Kissa ayaṃ vipākoti katamassa pāpakammassa idaṃ phalaṃ,
yaṃ idāni tumhehi paccanubhavīyatīti attho.
Evaṃ therena tehi katakamme pucchite kūṭavāṇijassa bhariyā sabbehi tehi
katakammaṃ ācikkhantī:-
[448] "ayaṃ pure mātaraṃ hīsati ayaṃ pana kūṭavāṇijo
ayaṃ maṃsāni khāditvā musāvādena vañceti.
[449] Ahaṃ manussesu manussabhūtā
agārinī sabbakulassa issarā
santesu pariguhāmi
mā ca kiñci ito adaṃ.
[450] Musāvādena chādemi natthi etaṃ mama gehe
sace santaṃ niguhāmi gūtho me hotu bhojanaṃ.
@Footnote: 1 Sī.,i. akantikaṃ 2 Ma. sīsabhedapāpuṇaṭṭhānagato 3 Sī.,i. akantikanti na kantaṃ
[451] Tassa kammassa vipākena musāvādassa cūbhayaṃ
sugandhaṃ sālino bhattaṃ gūthaṃ me parivattati.
[452] Avañjhāni ca kammāni na hi kammaṃ vinassati
duggandhaṃ kiminaṃ mīḷhaṃ bhuñjāmi ca pivāmi cā"ti
gāthā abhāsi.
#[448] Tattha ayanti puttaṃ dassentī vadati. Hiṃsatīti thāmena paribādheti, 1-
muggarena paharatīti attho. Kūṭavāṇijoti khalavāṇijo 2-, vañcanāya vaṇijjakārakoti
attho. Maṃsāni khāditvāti parehi sādhāraṇamaṃsaṃ khāditvā 3- "na khādāmī"ti musāvādena
te vañceti.
#[449-450] Agārinīti gehasāminī. Santesūti vijjamānesveva parehi
yācitaupakaraṇesu. Pariguhāmīti paṭicchādesiṃ. Kālavipallāsena hetaṃ vuttaṃ. Mā ca
kiñci ito adanti ito mama santakato kiñcimattampi atthikassa parassa na adāsiṃ.
Chādemīti "natthi etaṃ mama gehe"ti musāvādena chādesiṃ.
#[451-452] Gūthaṃ me parivattatīti sugandhaṃ sālibhattaṃ mayhaṃ kammavasena gūthabhāvena
parivattati pariṇamati. Avañjhānīti amoghāni anipphalāni. Na hi kammaṃ
vinassatīti yathūpacitaṃ 4- kammaṃ phalaṃ adatvā na hi vinassati. Kiminanti 5- kimivantaṃ
sañjātakimikulaṃ. Mīḷhanti gūthaṃ. Sesaṃ heṭṭhā vuttanayattā uttānameva.
Evaṃ thero tassā petiyā vacanaṃ sutvā taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi.
Bhagavā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sā desanā
mahājanassa sātthikā ahosīti.
Bhusapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Ma. paripotheti 2 Ma. bālavāṇijo 3 Sī.,i. sayameva khāditvā
@4 Sī.,i. hetupacitaṃ 5 Sī. kimijanti
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 202-204.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=4471
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=4471
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=114
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4134
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4320
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4320
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]