|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
117. 7. Migaluddakapetavatthuvaṇṇanā
naranāripurakkhato yuvāti idaṃ bhagavati veḷuvane viharante migaluddakapetaṃ ārabbha
vuttaṃ.
Rājagahe kira aññataro luddako rattindivaṃ mige vadhitvā jīvikaṃ kappesi.
Tasseko upāsako mitto ahosi, so taṃ sabbakālaṃ 1- pāpato nivattetuṃ asakkonto
"ehi samma rattiyaṃ pāṇātipātā viramāhī"ti rattiyaṃ puññe samādapesi. So
rattiyaṃ viramitvā divā eva pāṇātipātaṃ karoti.
So aparena samayena kālaṃ katvā rājagahasamīpe vemānikapeto hutvā nibbatto
divasabhāgaṃ mahādukkhaṃ anubhavitvā rattiyaṃ pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto
paricāresi. Taṃ disvā āyasmā nārado:-
[478] "naranāripurakkhato yuvā
rajanīyehi kāmaguṇehi 2- sobhasi
divasaṃ anubhosi kāraṇaṃ
kimakāsi purimāya jātiyā"ti
imāya gāthāya paṭipucchi. Tattha naranāripurakkhatoti paricārakabhūtehi devaputtehi
devadhītāhi ca purakkhato payirupāsito. Yuvāti taruṇo. Rajanīyehīti kamanīyehi 3-
rāguppattihetubhūtehi. Kāmaguṇehīti kāmakoṭṭhāsehi 4-. Sobhasīti samaṅgibhāvena
virocasi rattiyanti adhippāyo. Tenāha "divasaṃ anubhosi kāraṇan"ti, divasabhāge pana
nānappakāraṃ kāraṇaṃ ghātanaṃ paccanubhavasi. Rajanīti vā rattīsu. Yehīti nipātamattaṃ.
Kimakāsi purimāya jātiyāti evaṃ sukhadukkhasaṃvattaniyaṃ kiṃ nāma kammaṃ ito purimāya
jātiyā tvaṃ akattha, taṃ kathehīti attho.
Taṃ sutvā peto therassa attanā katakammaṃ ācikkhanto:-
@Footnote: 1 Sī. sabbena sabbaṃ 2 Ma. kāmehi 3 Ma. ramaṇīyehi
@4 Ma. kāmehīti kāmaguṇehi kāmakoṭṭhāsehi
[479] "ahaṃ rājagahe ramme ramaṇīye giribbaje
migaluddo pure āsiṃ lohitapāṇi dāruṇo.
[480] Avirodhakaresu pāṇisu
puthusattesu paduṭṭhamānaso
vicariṃ atidāruṇo sadā 1-
parahiṃsāya rato asaññato.
[481] Tassa me sahāyo suhadayo
saddo āsi upāsako
sopi 2- maṃ anukampanto
nivāresi punappunaṃ.
[482] `mākāsi Pāpakaṃ kammaṃ mā tāta duggatiṃ agā
sace icchasi pecca sukhaṃ virama pāṇavadhā asaṃyamā.'
[483] Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā
sukhakāmassa hitānukampino
nākāsiṃ sakalānusāsaniṃ
cirapāpābhirato abuddhimā.
[484] So maṃ puna bhūrisumedhaso
anukampāya saṃyame nivesayi
sace divā hanasi pāṇino
atha te rattiṃ bhavatu saṃyamo.
@Footnote: 1 Sī. tadā 2 Sī. so ca
[485] Svāhaṃ divā hanitvā pāṇino
virato rattimahosi saññato
rattāhaṃ paricāremi divā khajjāmi duggato.
[486] Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattiṃ amānusiṃ
divā paṭihatāva kukkurā upadhāvanti samantā khādituṃ.
[487] Ye ca te satatānuyogino
dhuvaṃ payuttā sugatassa sāsane
maññāmi te amatameva kevalaṃ
adhigacchanti padaṃ asaṅkhatan"ti
imā gāthā abhāsi.
#[479-80] Tattha luddoti dāruṇo. Lohitapāṇīti abhiṇhaṃ pāṇaghātena 1-
lohitamakkhitapāṇī. Dāruṇoti kharo 2-, sattānaṃ hiṃsanakoti attho. Avirodhakaresūti kenaci
virodhaṃ akarontesu migasakuṇādīsu.
#[482-83] Asaṃyamāti asaṃvarā dussīlyā. Sakalānusāsaninti sabbaṃ anusāsaniṃ,
sabbakālaṃ pāṇātipātato paṭiviratinti attho. Cirapāpābhiratoti cirakālaṃ pāpe
abhirato.
#[484] Saṃyameti sucarite. Nivesayīti nivesesi. Sace divā hanasi pāṇino,
atha te rattiṃ bhavatu saṃyamoti nivesitākāradassanaṃ. So kira sallapāsasajjanādinā 3-
rattiyampi pāṇavadhaṃ anuyutto ahosi.
#[485] Divā khajjāmi duggatoti idāni duggatiṃ gato mahādukkhappatto 4-
divasabhāge khādiyāmi. Tassa kira divā sunakhehi migānaṃ khādāpitattā kammasarikkhakaṃ
@Footnote: 1 Sī.,i. pasughātanena 2 Sī.,i.ghoro 3 Sī.,i. sūlapāsasajjanādinā
@4 Ma. ahaṃ dukkhappatto
Phalaṃ hoti 1-, divasabhāge mahantā sunakhā upadhāvitvā aṭṭhisaṅghātamattāvasesaṃ sarīraṃ
karonti. Rattiyā pana upagatāya taṃ pākatikameva hoti, dibbasampattiṃ anubhavati.
Tena vuttaṃ.
#[486] "tassa kammassa kusalassa
anubhomi rattiṃ amānusiṃ
divā paṭihatāva kukkurā
upadhāvanti samantā khāditun"ti.
Tattha paṭihatāti paṭihatacittā baddhāghātā viya hutvā. Samantā khāditunti
mama sarīraṃ samantato khādituṃ upadhāvanti. Idañca nesaṃ ativiya attano bhayāvahaṃ
upagamanakālaṃ gahetvā vuttaṃ, te pana upadhāvitvā aṭṭhimattāvasesaṃ sarīraṃ katvā
gacchanti.
#[487] Ye ca te satatānuyoginoti osānagāthāya ayaṃ saṅkhepattho:-
ahampi nāma rattiyaṃ pāṇavadhamattato virato evarūpaṃ sampattiṃ anubhavāmi. Ye pana
te purisā sugatassa buddhassa bhagavato sāsane adhisīlādike dhuvaṃ payuttā daḷhaṃ
payuttā satataṃ sabbakālaṃ anuyogavantā, te puññavanto kevalaṃ lokiyasukhena asammissaṃ
"asaṅkhataṃ padan"ti laddhanāmaṃ amatameva adhigacchanti maññe, natthi tesaṃ tadadhigame
koci vibandhoti.
Evaṃ tena petena vutte thero taṃ pavattiṃ satthu ārocesi. Satthā tamatthaṃ
aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi, sabbampi vuttanayameva.
Migaluddakapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 Sī.,i. hotīti
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 216-219.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=4786
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=4786
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=117
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4224
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4425
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4425
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]