![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
117. 7. Migaluddakapetavatthuvannana
naranaripurakkhato yuvati idam bhagavati veluvane viharante migaluddakapetam arabbha
vuttam.
Rajagahe kira annataro luddako rattindivam mige vadhitva jivikam kappesi.
Tasseko upasako mitto ahosi, so tam sabbakalam 1- papato nivattetum asakkonto
"ehi samma rattiyam panatipata viramahi"ti rattiyam punne samadapesi. So
rattiyam viramitva diva eva panatipatam karoti.
So aparena samayena kalam katva rajagahasamipe vemanikapeto hutva nibbatto
divasabhagam mahadukkham anubhavitva rattiyam pancahi kamagunehi samappito samangibhuto
paricaresi. Tam disva ayasma narado:-
[478] "naranaripurakkhato yuva
rajaniyehi kamagunehi 2- sobhasi
divasam anubhosi karanam
kimakasi purimaya jatiya"ti
imaya gathaya patipucchi. Tattha naranaripurakkhatoti paricarakabhutehi devaputtehi
devadhitahi ca purakkhato payirupasito. Yuvati taruno. Rajaniyehiti kamaniyehi 3-
raguppattihetubhutehi. Kamagunehiti kamakotthasehi 4-. Sobhasiti samangibhavena
virocasi rattiyanti adhippayo. Tenaha "divasam anubhosi karanan"ti, divasabhage pana
nanappakaram karanam ghatanam paccanubhavasi. Rajaniti va rattisu. Yehiti nipatamattam.
Kimakasi purimaya jatiyati evam sukhadukkhasamvattaniyam kim nama kammam ito purimaya
jatiya tvam akattha, tam kathehiti attho.
Tam sutva peto therassa attana katakammam acikkhanto:-
@Footnote: 1 Si. sabbena sabbam 2 Ma. kamehi 3 Ma. ramaniyehi
@4 Ma. kamehiti kamagunehi kamakotthasehi
[479] "aham rajagahe ramme ramaniye giribbaje
migaluddo pure asim lohitapani daruno.
[480] Avirodhakaresu panisu
puthusattesu padutthamanaso
vicarim atidaruno sada 1-
parahimsaya rato asannato.
[481] Tassa me sahayo suhadayo
saddo asi upasako
sopi 2- mam anukampanto
nivaresi punappunam.
[482] `makasi Papakam kammam ma tata duggatim aga
sace icchasi pecca sukham virama panavadha asamyama.'
[483] Tassaham vacanam sutva
sukhakamassa hitanukampino
nakasim sakalanusasanim
cirapapabhirato abuddhima.
[484] So mam puna bhurisumedhaso
anukampaya samyame nivesayi
sace diva hanasi panino
atha te rattim bhavatu samyamo.
@Footnote: 1 Si. tada 2 Si. so ca
[485] Svaham diva hanitva panino
virato rattimahosi sannato
rattaham paricaremi diva khajjami duggato.
[486] Tassa kammassa kusalassa anubhomi rattim amanusim
diva patihatava kukkura upadhavanti samanta khaditum.
[487] Ye ca te satatanuyogino
dhuvam payutta sugatassa sasane
mannami te amatameva kevalam
adhigacchanti padam asankhatan"ti
ima gatha abhasi.
#[479-80] Tattha luddoti daruno. Lohitapaniti abhinham panaghatena 1-
lohitamakkhitapani. Darunoti kharo 2-, sattanam himsanakoti attho. Avirodhakaresuti kenaci
virodham akarontesu migasakunadisu.
#[482-83] Asamyamati asamvara dussilya. Sakalanusasaninti sabbam anusasanim,
sabbakalam panatipatato pativiratinti attho. Cirapapabhiratoti cirakalam pape
abhirato.
#[484] Samyameti sucarite. Nivesayiti nivesesi. Sace diva hanasi panino,
atha te rattim bhavatu samyamoti nivesitakaradassanam. So kira sallapasasajjanadina 3-
rattiyampi panavadham anuyutto ahosi.
#[485] Diva khajjami duggatoti idani duggatim gato mahadukkhappatto 4-
divasabhage khadiyami. Tassa kira diva sunakhehi miganam khadapitatta kammasarikkhakam
@Footnote: 1 Si.,i. pasughatanena 2 Si.,i.ghoro 3 Si.,i. sulapasasajjanadina
@4 Ma. aham dukkhappatto
Phalam hoti 1-, divasabhage mahanta sunakha upadhavitva atthisanghatamattavasesam sariram
karonti. Rattiya pana upagataya tam pakatikameva hoti, dibbasampattim anubhavati.
Tena vuttam.
#[486] "tassa kammassa kusalassa
anubhomi rattim amanusim
diva patihatava kukkura
upadhavanti samanta khaditun"ti.
Tattha patihatati patihatacitta baddhaghata viya hutva. Samanta khaditunti
mama sariram samantato khaditum upadhavanti. Idanca nesam ativiya attano bhayavaham
upagamanakalam gahetva vuttam, te pana upadhavitva atthimattavasesam sariram katva
gacchanti.
#[487] Ye ca te satatanuyoginoti osanagathaya ayam sankhepattho:-
ahampi nama rattiyam panavadhamattato virato evarupam sampattim anubhavami. Ye pana
te purisa sugatassa buddhassa bhagavato sasane adhisiladike dhuvam payutta dalham
payutta satatam sabbakalam anuyogavanta, te punnavanto kevalam lokiyasukhena asammissam
"asankhatam padan"ti laddhanamam amatameva adhigacchanti manne, natthi tesam tadadhigame
koci vibandhoti.
Evam tena petena vutte thero tam pavattim satthu arocesi. Sattha tamattham
atthuppattim katva sampattaparisaya dhammam desesi, sabbampi vuttanayameva.
Migaluddakapetavatthuvannana nitthita.
@Footnote: 1 Si.,i. hotiti
The Pali Atthakatha in Roman Book 31 page 216-219.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=31&A=4786&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=31&A=4786&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=117
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=4224
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=4425
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=4425
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]