![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
284. 7. Nandakattheragāthāvaṇṇanā
yathāpi bhaddo ājaññoti āyasmato nandakattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto sikhissa
bhagavato kāle paccantadese uppajjitvā viññutaṃ patto vanacāriko hutvā vicaranto
ekadivasaṃ satthu caṅkamanaṭṭhānaṃ disvā pasannacitto vālukā okiri. So tena
puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde campāyaṃ gahapatikule
nibbatti, tassa nandakoti nāmaṃ akaṃsu. Jeṭṭhakabhātā panassa bhārato 1- nāma.
Tassa pubbayogo anantaravatthusmiṃ āvi bhavissati. Te ubhopi viññutaṃ patvā
āyasmantaṃ soṇaṃ koḷivisaṃ 2- pabbajitaṃ sutvā "soṇopi nāma tathāsukhumālo pabbaji,
kimaṅgaṃ pana mayan"ti pabbajiṃsu. Tesu bhārato na cirasseva vipassanaṃ vaḍḍhetvā
chaḷabhiñño ahosi. Nandako pana kilesānaṃ balavabhāvena tāva vipassanaṃ ussukkāpetuṃ
nāsakkhi, vipassanāya kammaṃ karotieva. Athassa bhāratatthero āsayaṃ ñatvā avassayo
bhavitukāmo taṃ pacchāsamaṇaṃ katvā vihārato nikkhamitvā maggasamīpe nisinno
vipassanākathaṃ 3- kathesi.
Tena ca samayena sakaṭasatthe gacchante eko sakaṭe yutto 4- goṇo cikkhallaṭṭhāne 5-
sakaṭaṃ uddharituṃ asakkonto paripati. Tato naṃ satthavāho sakaṭā mocetvā tiṇañca
pānīyañca datvā parissamaṃ apanetvā puna dhure yojesi. Tato goṇo vūpasantaparissamo
laddhabalo taṃ sakaṭaṃ cikkhallaṭṭhānato uddharitvā thale patiṭṭhāpesi. Atha
bhāratatthero nandakassa "passasi no tvaṃ āvuso nandaka imassa kamman"ti
@Footnote: 1 cha.Ma. bharato. evamuparipi 2 Sī.,i. kolivīsaṃ 3 Sī. vipassanāya kathaṃ
@4 Sī.,i. niyutto 5 i. cikkhallāvaṭe ṭhāne, Ma. cikkhallakasaṭe ṭhāne
Taṃ nidassetvā tena "passāmī"ti vutte "imamatthaṃ suṭṭhu upadhārehī"ti āha.
Itaro"yathāyaṃ goṇo vūpasantaparissamo paṅkaṭṭhānato bhāraṃ ubbahati, evaṃ mayāpi
saṃsārapaṅkato attā uddharitabbo"ti tamevārammaṇaṃ katvā vipassanāya kammaṃ karonto
na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"migaluddo pure āsiṃ araññe kānane ahaṃ
vātamigaṃ gavesanto caṅkamaṃ addasaṃ ahaṃ.
Ucchaṅgena puḷinaṃ gayha caṅkame okiriṃ ahaṃ
pasannacitto sumano sugatassa sirīmato.
Ekatiṃse ito kappe puḷinaṃ okiriṃ ahaṃ
duggatiṃ nābhijānāmi puḷinassa idaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā attano jeṭṭhabhātikassa bhāratattherassa santike aññaṃ
byākaronto:-
[173] "yathāpi bhaddo ājañño khalitvā patitiṭṭhati
bhiyyo laddhāna saṃvegaṃ adīno vahate dhuraṃ.
[174] Evaṃ dassanasampannaṃ sammāsambuddhasāvakaṃ
ājānīyaṃ maṃ dhāretha puttaṃ buddhassa orasan"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
Tattha bhiyyo laddhāna saṃvegaṃ, adīno vahate dhuranti "mayhaṃ jātibalaviriyānaṃ
ananucchavikametaṃ 2- yadidaṃ āgatassa bhārassa avahanan"ti 3- saṃvegaṃ labhitvā adīno
adīnamānaso 4- alīnacitto. "alīno"ti vā pāṭho, soeva attho. Bhiyyo punappunaṃ
bhiyyoso
@Footnote: 1 khu.apa. 33/70/98 puḷinacaṅkamiyattherāpadāna (syā) 2 Ma. anucchavikametaṃ
@3 Ma. āvahananti 4 Sī. alīnamānaso
Mattāya attano dhuraṃ bhāraṃ vahate ubbahati. Sesaṃ heṭṭhā ramaṇīyavihārittherassa
gāthāvaṇṇanāyaṃ vuttanayameva.
Nandakattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 460-462.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=10289
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=10289
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=284
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5856
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6007
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6007
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]