![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
285. 8. Bhāratattheragāthāvaṇṇanā 1-
ehi nandaka gacchāmāti āyasmato bhāratattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayaṃ kira anomadassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto
ekadivasaṃ manuññadassanaṃ mudusukhasamphassaṃ upāhanadvayaṃ gahetvā gacchanto satthāraṃ
caṅkamantaṃ disvā pasannamānaso upāhanā upanāmetvā "abhiruhatu bhagavā upahanā,
yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti āha. Abhiruhi bhagavā tassa anugaṇhanatthaṃ
upāhanā. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde
campānagare gahapatikule nibbatti, bhāratotissa nāmaṃ ahosi. So viññutaṃ patto
soṇattherassa pabbajitabhāvaṃ sutvā "sopi nāma pabbajī"ti sañjātasaṃvego
pabbajitvā katapubbakicco vipassanāya kammaṃ karonto na cirasseva chaḷabhiñño
ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
"anomadassī bhagavā lokajeṭṭho narāsabho
divāvihārā nikkhamma vīthimāruyhi 3- cakkhumā.
Pānadhiṃ 4- sukataṃ gayha addhānaṃ paṭipajjahaṃ
tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ pattikaṃ cārudassanaṃ.
Sakaṃ cittaṃ pasādetvā nīharitvāna pānadhiṃ
@Footnote: 1 cha.Ma. bharatatthera... evamuparipi 2 khu.apa. 33/69/95 pānadhidāyakattherarāpadāna (syā)
@3 cha.Ma. pathamāruhi 4 Sī. pannadhiṃ
Pādamūle ṭhapetvāna idaṃ vacanamabraviṃ.
Abhirūha mahāvīra sugatinda vināyaka
ito phalaṃ labhissāmi so me attho samijjhatu.
Anomadassī bhagavā lokajeṭṭho narāsabho
pānadhiṃ abhirūhitvā idaṃ vacanamabravi.
Yo pānadhiṃ me adāsi pasanno sehi pāṇibhi
tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.
Buddhassa giramaññāya sabbe devā samāgatā
udaggacittā sumanā vedajātā katañjalī.
Pānadhīnaṃ 1- padānena sukhitoyaṃ bhavissati
pañcapaññāsakkhattuñca devarajjaṃ karissati.
Sahassakkhattuṃ rājā ca 2- cakkavattī bhavissati
padesarajjaṃ vipulaṃ gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
Aparimeyye ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma gottena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.
Devaloke manusse vā nibbattissati puññavā
devayānapaṭibhāgaṃ yānaṃ paṭilabhissati.
Pāsādā sivikā mayhaṃ 3- hatthino samalaṅkatā
rathā vājaññasaṃyuttā sadā pātubhavanti me.
Agārā nikkhamantopi rathena nikkhamiṃ ahaṃ
kesesu chijjamānesu arahattamapāpuṇiṃ.
@Footnote: 1 Sī. pannadhīnaṃ 2 Sī. rājā 3 cha.Ma. vayhaṃ
Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me vāṇijjaṃ suppayojitaṃ
datvāna pānadhiṃ ekaṃ pattomhi acalaṃ padaṃ.
Aparimeyye ito kappe yaṃ pānadhimadāsahaṃ
duggatiṃ nābhijānāmi pānadhissa idaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Chaḷabhiñño pana hutvā attano kaniṭṭhabhātikena nandakattherena heṭṭhā
vuttanayena aññābyākaraṇe kate "idāni nandakopi 1- arahā jāto, handa mayaṃ
ubhopi satthu santikaṃ gantvā vusitabrahmacariyataṃ nivedessāmā"ti uppannaṃ
parivitakkaṃ nandakattherassa kathento:-
[175] "ehi nandaka gacchāma upajjhāyassa santikaṃ
sīhanādaṃ nadissāma buddhaseṭṭhassa sammukhā.
[176] Yāya no anukampāya amhe pabbājayī muni
so no attho anuppatto sabbasaṃyojanakkhayo"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
Tattha nandakāti ālapanaṃ. Ehīti tassa attano santikakaraṇaṃ. Gacchāmāti
tena attanā ca ekajjhaṃ kātabbakiriyāvacanaṃ, upajjhāyassāti sammāsambuddhassa,
sammāsambuddho hi samantacakkhunā buddhacakkhunā ca sattānaṃ āsayānusayacaritādīnaṃ
yathābhūtavilokanena 2- sadevakassa lokassa vajjāvajjaṃ upanijjhāyatīti visesato
upajjhāyoti vattabbataṃ arahati. Yadatthaṃ gamanaṃ, taṃ dassetuṃ "sīhanādaṃ nadissāma,
buddhaseṭṭhassa sammukhā"ti āha. Yathābhuccaguṇābhibyāhāratāya 3- abhītanādabhāvato sīhanādaṃ
buddhassa sammāsambuddhassa tatoeva sabbasattuttamatāya seṭṭhassa, buddhānaṃ vā
sāvakabuddhādīnaṃ
@Footnote: 1 i. nandako 2 Sī. yathābhūtavalokanena 3 Sī. yathābhuccabuddhaguṇābhibyāharatāya
Seṭṭhassa sammukhā purato nadissāmāti attho.
Yathā pana sīhanādaṃ naditukāmo, taṃ dassento "yāyā"ti gāthamāha. Tattha
yāyāti yadatthaṃ, yāya 1- yadatthānuppattiyāti attho. Noti amhākaṃ. Anukampāyāti
anuggaṇhanena amhe dvepi pabbājayi pabbājesi. Munīti bhagavā. So no attho
anuppattoti so attho 2- sabbesaṃ saṃyojanānaṃ khayabhūtaṃ arahattaphalaṃ no amhehi
anuppatto, adhigatoti attho.
Bhāratattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
--------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 462-465.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=10339
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=10339
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=285
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5862
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6012
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6012
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]