![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
304. 7. Anūpamattheragāthāvaṇṇanā
nandamānāgataṃ cittanti āyasmato anūpamattherassa gāthā. Kā uppatti?
@Footnote: 1 Sī.,i....karaṇe 2 khu.apa. 32/37/414 kadaliphaladāyakattherāpadāna
@3 cha.Ma. kadaliphalaṃ paggayha
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ
upacinanto ito ekatiṃse kappe 1- kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ
padumaṃ nāma paccekabuddhaṃ piṇḍāya carantaṃ rathiyaṃ disvā pasannamānaso aṅkolapupphehi
2- pūjesi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde
kosalaraṭṭhe ibbhakule nibbattitvā rūpasampattiyā anūpamoti laddhanāmo vayappatto
upanissayasampannatāya kāme pahāya pabbajitvā vipassanāya kammaṃ karonto araññe
viharati. Tassa cittaṃ bahiddhā rūpādiārammaṇesu vidhāvati. Kammaṭṭhānaṃ parivaṭṭati.
Thero vidhāvantaṃ cittaṃ niggaṇhanto:-
[213] "nandamānāgataṃ cittaṃ 3- sūlamāropamānakaṃ
tena teneva vajasi yena sūlaṃ kaliṅgaraṃ.
[214] Tāhaṃ cittakaliṃ brūmi taṃ brūmi cittadubbhakaṃ
satthā te dullabho laddho mānatthe maṃ niyojayī"ti
imāhi dvīhi gāthāhi ovadi.
4- Tattha nandamānāgataṃ cittanti nandamānaṃ āgataṃ. Tatratatrābhinandinī yāyaṃ
taṇhā, tassā taṃ taṃ bhavaṃ nandamānaṃ abhinandamānaṃ cittaṃ imaṃ bhavāpi bhavaṃ nandamānaṃ
ānandamānaṃ āgataṃ uppannaṃ. 4- Sūlamāropamānakanti dukkhuppattiṭṭhānatāya
sūlasadisattā sūlaṃ taṃ taṃ bhavaṃ kammakilesehi ettakaṃ kālaṃ āropiyamānaṃ. Tena teneva
vajasi, yena sūlaṃ kaliṅgaranti yattha yattha sūlasaṅkhātā bhavā kaliṅgarasaṅkhātā adhikuṭṭana-
nāmakā 5- kāmaguṇā ca tena teneva pāpacittena 6- vajasi, taṃ tadeva ṭhānaṃ upagacchasi,
attano anatthaṃ na sallakkhesi.
@Footnote: 1 Sī.,i. sattatiṃsakappe, Ma. sattasattatime kappe 2 Sī.,i. ākulīpupphehi
@3 cha.Ma. citta 4-4 cha.Ma. tattha nandamānāgataṃ cittāti nandamāna abhinandamāna
@ citta abhinandamānaṃ āgataṃ uppannaṃ 5 cha.Ma. adhikuṭṭanakā, Ma. adhikuṭṭanāmakā
@6 cha.Ma. pāpacitta
Tāhaṃ cittakaliṃ brūmīti taṃ tasmā pamattabhāvato cittakaliṃ cittakālakaṇṇiṃ
ahaṃ kathayāmi. Punapi taṃ brūmi kathemi cittadubbhakaṃ cittasaṅkhātassa attano
bahukārassa 1- santānassa anatthāvahanato cittadubbhiṃ. "cittadubbhagā"tipi paṭhanti.
Cittasaṅkhātaalakkhika appapuññāti attho. Kinti brūhīti ce? āha "satthā te
Dullabho laddho, mānatthe maṃ niyojayī"ti. Kappānaṃ asaṅkheyyampi nāma buddha-
suñño loko hoti, satthari uppannepi manussattasaddhāpaṭilābhādayo 2- dullabhāeva,
laddhesu ca tesu satthāpi aladdhoyeva 3- hoti. Evaṃ dullabho satthā idāni tayā
laddho, tasmiṃ laddhe sampatipi anatthe ahite āyatiṃ ca anatthāvahe dukkhāvahe
akusale maṃ mā niyojesīti. Evaṃ thero attano cittaṃ ovadantoeva vipassanaṃ
vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-
"padumo nāma sambuddho cittakūṭe vasī tadā
disvāna taṃ ahaṃ buddhaṃ sayambhuṃ aparājitaṃ. 5-
Aṅkolaṃ pupphitaṃ disvā ocinitvānahaṃ tadā
upagantvāna sambuddhaṃ pūjesiṃ padumaṃ jinaṃ. 6-
Ekatiṃse ito kappe 7- yaṃ kammamakariṃ tadā 8-
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Anūpamattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
---------------
@Footnote: 1 cha.Ma. bahūpakārassa 2 Sī., i. manussattalābhapaṭilābhādayo 3 cha.Ma. dullabhoyeva
@4 khu.apa. 32/16/399 aṅkolapupphiyattherāpadāna 5 pāli. upagañchahaṃ
@6 Sī. pūjayiṃ padumanāyakaṃ, cha.Ma. pūjayiṃ padumaṃ jinaṃ 7 Sī. sattatiṃsamhi kappamhi
@8 cha.Ma. yaṃ pupphamabhipūjayiṃ
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 515-517.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=11540
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=11540
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=304
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6024
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6154
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6154
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]