![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
310. 4. Dhaniyattheragāthāvaṇṇanā
sukhañce jīvituṃ iccheti āyasmato dhaniyattherassa gāthā. Kā uppatti?
@Footnote: 1 Ma. upari. 14/248/215 bālapaṇḍitasutta 2 Sī.,i. bahu
Ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
sikhissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ satthāraṃ
disvā pasannamānaso naḷamālāya pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde rājagahe kumbhakārakule nibbattitvā dhaniyoti
laddhanāmo vayappatto kumbhakārakammena jīvati. Tena ca samayena satthā dhaniyassa kumbhakārassa
sālāyaṃ nisīditvā pukkusātissa 1- kulaputtassa chadhātuvibhaṅgasuttaṃ 2- desesi.
So taṃ sutvā katakicco ahosi. Dhaniyo tassa parinibbutabhāvaṃ sutvā "niyyānikaṃ
vata buddhasāsanaṃ, yattha ekarattiparicayenāpi vaṭṭadukkhato muñcituṃ sakkā"ti paṭiladdha-
saddho pabbajitvā kuṭimaṇḍanānuyutto viharanto kuṭikaraṇaṃ paṭicca bhagavatā garahito
saṃghike senāsane vasanto vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ
apadāne 3- :-
"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ
pavanaggena 4- gacchantaṃ addasaṃ lokanāyakaṃ.
Naḷamālaṃ gahetvāna nikkhamanto ca tāvade 5-
tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ oghatiṇṇamanāsavaṃ.
Pasannacitto sumano naḷamālamapūjayiṃ
dakkhiṇeyyaṃ mahāvīraṃ sabbalokānukampakaṃ.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ pupphamabhiropayiṃ 6-
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā ye bhikkhū dhūtaṅgasamādhānena attānaṃ ukkaṃsetvā
@Footnote: 1 Ma. pakkusātissa 2 Ma.upari. 14/342/304 3 khu.apa. 33/61/87
@naḷamāliyattherāpadān(syā) 4 cha.Ma. vipinaggena 5 Ma. tāvadevahaṃ 6 cha.Ma. mālamabhiropayiṃ
Saṃghabhattādiṃ sādiyante aññe bhikkhū avajānanti, tesaṃ ovādadānamukhena aññaṃ
byākaronto:-
[228] "sukhañce jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā
saṃghikaṃ nātimaññeyya cīvaraṃ pānabhojanaṃ.
[229] Sukhañce jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā
ahi mūsikasobbhaṃva sevetha sayanāsanaṃ.
[230] Sukhañce jīvituṃ icche sāmaññasmiṃ apekkhavā
itarītarena tusseyya ekadhammañca bhāvaye"ti
tisso gāthā abhāsi.
Tattha sukhañce jīvituṃ icche, sāmaññasmiṃ apekkhavāti sāmaññasmiṃ samaṇabhāve
apekkhavā sikkhāya tibbagāravo hutvā sukhaṃ jīvituṃ iccheyya ce, anesanaṃ
pahāya sāmaññasukhena sace jīvitukāmoti attho. Saṃghikaṃ nātimaññeyya, cīvaraṃ
pānabhojananti saṃghato ābhataṃ cīvaraṃ āhāraṃ 1- na avamaññeyya, saṃghassa uppajjanaka-
lābho nāma parisuddhuppādo hotīti taṃ paribhuñjantassa ājīvapārisuddhisambhavena 2-
sāmaññasukhaṃ hatthagatamevāti adhippāyo. Ahi mūsikasobbhaṃvāti ahi viya mūsikāya
khatabilaṃ sevetha seveyya senāsanaṃ. Yathā nāma sappo sayamattano āsayaṃ akatvā
mūsikāya aññena vā kate āsaye vasitvā yena kāmaṃ pakkamati, evamevaṃ 3- bhikkhu
sayaṃ senāsanakaraṇā saṅkilesaṃ anāpajjitvā yattha katthaci vasitvā pakkameyyāti
attho.
Idāni vutte avutte ca paccaye yathālābhasantoseneva sāmaññasukhaṃ 4- hoti,
na aññathāti dassento āha "itarītarena tusseyyā"ti, yena kenaci hīnena
@Footnote: 1 Sī.,i. āgataṃ cīvaramāhārañca 2 Sī.,i....sabhāvena
@3 Sī. evameva ca 4 Sī. sāmaññaṃ sukhaṃ
Vā paṇītena vā yathāladdhena paccayena santosaṃ āpajjeyyāti attho. Ekadhammanti
appamādabhāvaṃ, taṃ hi anuyuñjantassa 1- anavajjaṃ sabbaṃ lokiyasukhaṃ lokuttarasukhañca
hatthagatameva hoti. Tenāha bhagavā "appamatto hi jhāyanto, pappoti vipulaṃ
sukhan"ti. 2-
Dhaniyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 534-537.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=11964
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=11964
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=310
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6080
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6202
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6202
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]