|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
312. 6. Khujjasobhitattheragāthāvaṇṇanā
ye cittakathī bahussutāti āyasmato khujjasobhitattherassa gāthā. Kā
uppatti?
@Footnote: 1 cha.Ma. panudissāmi 2 i. vadalikādinā 3 Sī. pariyante 4 i. atidivāsāyaṃ gahaṇeneva
@5 Sī.,Ma. ayaṃ pāṭho na dissati 6 Sī. bhikkhuno 7 dī.pāṭi. 11/334/224
@ saṅgītisutta, aṅ.aṭṭhaka. 23/186(96)/345 kusītārambhavatthusutta (syā)
Ayaṃ kira padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto
ekadivasaṃ bhagavantaṃ mahatā bhikkhusaṃghena saddhiṃ gacchantaṃ disvā pasannamānaso dasahi
gāthāhi abhitthavi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde
pāṭaliputtanagare brāhmaṇakule nibbatti, "sobhito"tissa nāmaṃ ahosi. Thokaṃ khujja-
dhātukatāya pana khujjasobhitotveva paññāyittha. So vayappatto satthari parinibbute
ānandattherassa santike pabbajitvā chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"kakudhaṃ vilasantaṃva devadevaṃ narāsabhaṃ
rathiyaṃ paṭipajjantaṃ ko disvā nappasīdati.
Tamandhakāraṃ 2- nāsetvā santāretvā bahuṃ janaṃ
ñāṇālokena jotantaṃ ko disvā nappasīdati.
Vasīsatasahassehi niyyantaṃ lokanāyakaṃ
uddharantaṃ bahū satte ko disvā nappasīdati.
Āhanantaṃ 3- dhammabheriṃ maddantaṃ titthiye gaṇe
sīhanādaṃva nadantaṃ 4- ko disvā nappasīdati.
Yāvatā brahmalokamhā 5- āgantvāna sabrahmakā
pucchanti nipuṇe pañhe ko disvā nappasīdati.
Yassañjaliṃ karitvāna ādhāvanti 6- sadevakā
tena puññaṃ anubhonti ko disvā nappasīdati.
Sabbe janā samāgantvā sampavārenti cakkhumaṃ
na vikampati ajjhiṭṭho ko disvā nappasīdati.
Nagaraṃ pavisato yassa nadanti 7- bheriyo bahū
@Footnote: 1 khu.apa. 33/59/83 sayampaṭibhāṇiyattherāpadāna (syā) 2 Sī. tamandhakāre
@3 pāli. āhanitvā 4 cha.Ma. sīhanādaṃ vinadantaṃ 5 cha.Ma. brahmalokato
@6 cha.Ma. āyācanti 7 cha.Ma. ravanti
Vinadanti gajā mattā ko disvā nappasīdati.
Vīthiyā gacchato yassa sabbābhā 1- jotate sadā
abbhunnatā samā honti ko disvā nappasīdati.
Byāharantassa buddhassa cakkavāḷamhi suyyati
sabbe satte viññāpeti ko disvā nappasīdati.
Satasahasse ito 2- kappe yaṃ buddhamabhikittayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi kittanāya idaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Chaḷabhiñño pana hutvā paṭhamamahāsaṅgītikāle rājagahe sattapaṇṇaguhāyaṃ 3- sannipatitena
saṃghena "āyasmantaṃ ānandaṃ āmantehī"ti 4- āṇatto paṭhaviyaṃ nimujjitvā
therassa purato uṭṭhahitvā saṃghassa sāsanaṃ ārocetvā sayaṃ puretaraṃ ākāsena
gantvā sattapaṇṇaguhādvāraṃ sampāpuṇi. Tena ca samayena mārassa mārakāyikānañca
paṭisedhanatthaṃ devasaṅghena pesitā aññatarā devatā sattapaṇṇaguhādvāre ṭhitā
hoti, tassā khujjasobhito thero 5- attano āgamanaṃ kathento:-
[234] "ye cittakathī bahussutā
samaṇā pāṭaliputtavāsino
tesaññataroyamāyuvā
dvāre tiṭṭhati khujjasobhito"ti
paṭhamaṃ gāthamāha.
Tattha cittakathīti vicittadhammakathikā, saṅkhipanaṃ vitthāraṇaṃ 6- gambhīrakaraṇaṃ
uttānīkaraṇaṃ kaṅkhāvinodanaṃ dhammapatiṭṭhāpananti evamādīhi nānānayehi paresaṃ
@Footnote: 1 pāli. pabhā vā 2 cha.Ma. satasahassito 3 cha.Ma. sattapaṇṇiguhāyaṃ
@4 i. ānehīti 5 Sī. khujjasobhitatthero 6 Sī. vitthārakaraṇaṃ
Ajjhāsayānurūpaṃ dhammassa kathanasīlāti attho. Bahussutāti pariyattipaṭivedhabāhusacca-
pāripūriyā bahussutā. Sabbaso samitapāpatāya samaṇā. Pāṭaliputtavāsino, tesaññataroti
pāṭaliputtanagaravāsitāya pāṭaliputtavāsino, tesaṃ aññataro, ayaṃ āyuvā dīghāyu
āyasmā. Dvāre tiṭṭhatīti sattapaṇṇaguhāya dvāre tiṭṭhati, saṃghassa anumatiyā
pavisitunti attho. Taṃ sutvā sā devatā therassa āgamanaṃ saṃghassa nivedentī:-
[235] "ye cittakathī bahussutā
samaṇā pāṭaliputtavāsino
tesaññataroyamāyuvā
dvāre tiṭṭhati māluterito"ti
dutiyaṃ gāthamāha.
Tattha māluteritoti iddhicittajanitena vāyunā erito, 1- iddhibalena āgatoti
attho.
Evaṃ tāya devatāya niveditena saṃghena katokāso thero saṃghassa santikaṃ
gacchanto:-
[236] "suyuddhena suyiṭṭhena saṅgāmavijayena ca
brahmacariyānuciṇṇena evāyaṃ sukhamedhatī"ti
imāya tatiyagāthāya aññaṃ byākāsi.
Tattha suyuddhenāti pubbabhāge 2- tadaṅgavikkhambhanappahānavasena kilesehi suṭṭhu
yujjhanena. Suyiṭṭhenāti antarantarā kalyāṇamittehi dinnasappāyadhammadānena.
Saṅgāmavijayena cāti samucchedappahānavasena sabbaso kilesābhisaṅkhāranimmathanena
@Footnote: 1 Sī. vāyunā ca īrito, i. vāyunāva erito 2 Sī.,i. pubbabhāgena
Laddhasaṅgāmavijayena ca. Brahmacariyānuciṇṇenāti anuciṇṇena aggamaggabrahmacariyena.
Evāyaṃ sukhamedhatīti evaṃ vuttappakārena ayaṃ khujjasobhito nibbānasukhaṃ phalasamāpatti-
sukhañca edhati, 1- anubhavatīti attho.
Khujjasobhitattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 540-544.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=12100
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=12100
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=312
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6095
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6216
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6216
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]