![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
195. 8. Ramaṇīyakuṭikattheragāthāvaṇṇanā
ramaṇīyā me kuṭikāti āyasmato ramaṇīyakuṭikattherassa gāthā. Kā uppatti?
sopi kira padumuttarassa bhagavato kāle kusalabījaropanaṃ katvā devamanussesu
saṃsaranto ito paṭṭhāya 1- aṭṭhārasakappasatamatthake atthadassissa bhagavato kāle kulagehe
nibbattitvā viññutaṃ patto buddhārahaṃ āsanaṃ bhagavato adāsi. Pupphehi ca bhagavantaṃ
pūjitvā pañcapatiṭṭhitena vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Sesaṃ añjanavaniyat-
therassa vatthumhi vuttasadisameva. Ayaṃ pana viseso:- ayaṃ kira vuttanayena pabbajitvā
katapubbakicco vajjiraṭṭhe aññatarasmiṃ gāmakāvāse kuṭikāyaṃ viharati, sā hoti
@Footnote: 1 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati
Kuṭikā abhirūpā dassanīyā pāsādikā suparikammakatabhittibhūmikā
ārāmapokkharaṇīrāmaṇeyyādisampannā muttājālasadisavālikākiṇṇabhūmibhāgā
therassa ca vattasampannatāya susammaṭṭhaṅgaṇatādinā bhiyyoso mattāya ramaṇīyatarā
hutvā tiṭṭhati. So tattha viharanto vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahatte
patiṭṭhāsi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-
"kānanaṃ vanamoggayha appasaddaṃ nirākulaṃ
sīhāsanaṃ mayā dinnaṃ atthadassissa tādino.
Mālāhatthaṃ gahetvāna katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ
satthāraṃ payirupāsitvā pakkāmiṃ uttarāmukho.
Tena kammena dipadinda lokajeṭṭha narāsabha
sannibbāpemi attānaṃ bhavā sabbe samūhatā.
Aṭṭhārase kappasate yaṃ dānamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi sīhāsanassidaṃ phalaṃ.
Ito sattakappasate sannibbāpakakhattiyo
sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā there tattha viharante kuṭikāya ramaṇīyabhāvato
vihārapekkhakā manussā tato tato āgantvā kuṭiṃ passanti. Athekadivasaṃ katipayā
dhuttajātiyā 2- itthiyo tattha gatā kuṭikāya ramaṇīyabhāvaṃ disvā "ettha vasanto
ayaṃ samaṇo siyā amhehi ākaḍḍhanīyahadayo"ti adhippāyena "ramaṇīyaṃ vo bhante
vasanaṭṭhānaṃ, mayampi ramaṇīyarūpā paṭhamayobbane ṭhitā"ti vatvā itthikuttādīni dassetuṃ
ārabhiṃsu. Thero attano vītarāgabhāvaṃ pakāsento:-
@Footnote: 1 khu.apa. 32/47/199 āsanupaṭṭhāyakattherāpadāna 2 cha.Ma. dhuttajātikā
1- "ramaṇīyā me kuṭikā saddhādeyyā manoramā
na me attho kumārīhi yesaṃ attho tahiṃ gacchatha nāriyo"ti
gāthaṃ abhāsi 1-.
[58] Tattha ramaṇīyā me kuṭikāti "ramaṇīyā vo 2- bhante kuṭikā"ti yaṃ
tumhehi vuttaṃ, taṃ saccaṃ. Ayaṃ mama vasanakuṭikā ramaṇīyā manuññarūpā, sā ca
kho saddhādeyyā "evarūpāyaṃ 3- manāpaṃ katvā pabbajitānaṃ dinnāya idaṃ nāma phalaṃ
hotī"ti kammaphalāni saddahitvā saddhāya dhammacchandena dātabbattā saddhādeyyā,
na dhanena 4- nibbattitā. Sayañca tathādinnāni saddhādeyyāni passantānaṃ
paribhuñjantānañca mano rametīti manoramā. Saddhādeyyattāeva hi manoramā, saddhādīhi
deyyadhammaṃ sakkaccaṃ abhisaṅkharitvā denti, saddhādeyyañca paribhuñjantā sappurisā
dāyakassa avisaṃvādanatthampi payogāsayasampannā honti, na tumhehi cintitākārena
payogāsayavipannāti adhippāyo. Na me attho kumārīhīti yasmā sabbaso kāmehi
vinivattitamānaso ahaṃ, tasmā na me attho kumārīhi. Kappiyakārakakammavasenapi hi
mādisānaṃ itthīhi payojanaṃ nāma natthi, pageva rāgavasena, tasmā na me attho
kumārīhīti. Kumāriggahaṇaṃ cettha upalakkhaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. Mādisassa nāma santike evaṃ
paṭipajjāhīti ayuttakārinīhi yāva aparaddhañca tumhehi samānajjhāsayānaṃ purato ayaṃ
kiriyā sobheyyāti dassento āha "yesaṃ attho tahiṃ gacchatha nāriyo"ti. Tattha
yesanti kāmesu avītarāgānaṃ. Atthoti payojanaṃ. Tahinti tattha tesaṃ santikaṃ. Nāriyoti
ālapanaṃ. Taṃ sutvā itthiyo maṅkubhūtā pattakkhandhā āgatamaggeneva gatā. Ettha
pana 5- "na me attho kumārīhī"ti kāmehi anatthikabhāvavacaneneva therena arahattaṃ
byākatanti daṭṭhabbaṃ.
Ramaṇīyakuṭikattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1-1 cha.Ma. "ramaṇīyā me kuṭikā, saddhādeyyā manoramā"ti gāthaṃ abhāsi 2 cha.Ma. te
@3 cha.Ma. evarūpāya 4 Sī.,Ma. saddhādeyyena dhanena 5 Sī. evaṃ pana, cha.Ma. ettha ca
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 205-207.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=4587
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=4587
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=195
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5311
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5555
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5555
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]