|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
212. 5. Susāradattheragāthāvaṇṇanā
sādhu suvihitāna dassananti āyasmato susāradattherassa gāthā. Kā
uppatti?
so kira padumuttarassa bhagavato kāle brāhmaṇakule nibbattitvā vijjāpadesu
nipphattiṃ gantvā kāmesu ādīnavaṃ disvā gharāvāsaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ
pabbajitvā himavantappadese araññāyatane assamaṃ kāretvā vihāsi. Atha naṃ
anuggaṇhanto padumuttaro bhagavā bhikkhācāravelāyaṃ upasaṅkami. So dūratova disvā
pasannamānaso paccuggantvā pattaṃ gahetvā madhurāni phalāni pakkhipitvā adāsi.
Bhagavā taṃ paṭiggahetvā anumodanaṃ katvā 1- pakkāmi. So tena puññakammena deva-
manussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhupapāde dhammasenāpatino ñātibrāhmaṇakule
nibbattitvā mandapaññattā susāradoti gahitanāmo aparabhāge dhammasenāpatissa
santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ
pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
"ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṃ vedāna pāragū
himavantassāvidūre vasāmi assame ahaṃ.
Aggihuttañca me atthi puṇḍarīkaphalāni ca
puṭake nikkhipitvāna dumagge laggitaṃ mayā.
Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho
mamuddharitukāmo so bhikkhanto mamupāgami.
Pasannacitto sumano phalaṃ buddhassadāsahaṃ
vittisañjanano mayhaṃ diṭṭhadhammasukhāvaho.
@Footnote: 1 Sī. vatvā 2 khu.apa. 32/75/219 phaladāyakattherāpadāna
Suvaṇṇavaṇṇo sambuddho āhutīnaṃ paṭiggaho
antalikkhe ṭhito satthā imaṃ gāthaṃ abhāsatha.
Iminā phaladānena cetanāpaṇidhīhi ca
kappānaṃ satasahassaṃ duggatiṃ nupapajjasi. 1-
Teneva sukkamūlena anubhotvāna sampadā
pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.
Ito sattasate kappe 2- rājā āsiṃ sumaṅgalo
sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā sappurisūpanissayānisaṃsakittanāpadesena aññaṃ byākaronto:-
[75] "sādhu suvihitāna dassanaṃ kaṅkhā chijjati buddhi vaḍḍhati
bālampi karonti paṇḍitaṃ tasmā sādhu sataṃ samāgamo"ti
gāthaṃ abhāsi.
Tattha sādhūti sundaraṃ, bhaddakanti attho. Suvihitāna dassananti suvihitānaṃ
dassanaṃ. Gāthāsukhatthaṃ anusvāralopo 3- kato. Sīlādiguṇehi susaṃvihitattabhāvānaṃ
parānuddayāya suṭṭhu vihitadhammadesanānaṃ ariyānaṃ dassanaṃ sādhūti yojanā. "dassanan"ti
nidassanamattaṃ daṭṭhabbaṃ savanādīnampi bahukārattā. Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:-
"ye te bhikkhū sīlasampannā samādhisampannā paññāsampannā
vimuttisampannā vimuttiñāṇadassanasampannā ovādakā viññāpakā
sandassakā samādapakā samuttejakā sampahaṃsakā alaṃsamakkhātāro saddhammassa,
@Footnote: 1 Sī. nūpapajjati 2 Sī. sattakappasate 3 Sī. anussāralopo
Dassanampāhaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ 1- vadāmi, savanaṃ. Upasaṅkamanaṃ.
Payirupāsanaṃ. Anussaraṇaṃ. Anupabbajjampāhaṃ bhikkhave tesaṃ bhikkhūnaṃ bahūpakāraṃ
vadāmī"ti. 2-
Dassanamūlakattā vā itaresaṃ dassanamevettha vuttaṃ, kaṅkhā chijjatītiādi tattha 3-
kāraṇavacanaṃ. Tādisānaṃ hi kalyāṇamittānaṃ dassane sati viññujātiko atthakāmo
kulaputto te upasaṅkamati payirupāsati, "kiṃ bhante kusalaṃ, kiṃ akusalan"tiādinā 4-
pañhaṃ pucchati, te cassa anekavihitesu kaṅkhāṭṭhānīyesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti, tena
vuttaṃ "kaṅkhā chijjatī"ti. Yasmā ca te dhammadesanāya tesaṃ kaṅkhaṃ paṭivinodetvā
pubbabhāge kammapathasammādiṭṭhiṃ vipassanāsammādiṭṭhiṃ ca uppādenti, tasmā tesaṃ
buddhi vaḍḍhati. Yadā pana te vipassanaṃ vaḍḍhetvā saccāni paṭivijjhanti,
tadā soḷasavatthukā aṭṭhavatthukā ca vicikicchā chijjati samucchijjati, nippariyāyena
paññā buddhi vaḍḍhati. Bālyasamatikkamanato te paṇḍitā honti. So tehi buddhiṃ
vaḍḍheti, bālampi karonti paṇḍitanti. Tasmātiādi nigamanaṃ, yasmā sādhūnaṃ dassanaṃ
vuttanayena kaṅkhā chijjati buddhi vaḍḍhati, te bālaṃ paṇḍitaṃ karonti, tasmā
tena kāraṇena sādhu sundaraṃ sataṃ sappurisānaṃ ariyānaṃ samāgamo, tehi
samodhānaṃ sammā vaḍḍhananti attho.
Susāradattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 259-261.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=5783
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=5783
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=212
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5412
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5635
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5635
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]