|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
220. 3. Sīhattheragāthāvaṇṇanā
sīhappamatto viharāti āyasmato sīhattherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira purimabuddhesu katādhikāro ito aṭṭhārasakappasatamatthake 1- atthadassissa
bhagavato kāle candabhāgāya nadiyā tīre kinnarayoniyaṃ nibbattitvā pupphabhakkho
pupphanivasano hutvā viharanto ākāsena gacchantaṃ atthadassiṃ bhagavantaṃ disvā
pasannacitto pūjetukāmo añjaliṃ paggayha aṭṭhāsi. Bhagavā tassa ajjhāsayaṃ ñatvā
ākāsato oruyha aññatarasmiṃ rukkhamūle pallaṅkena nisīdi. Kinnaro candanasāraṃ
ghaṃsitvā candanagandhena pupphehi ca pūjaṃ katvā vanditvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde mallarājakule 2-
nibbatti, tassa sīhoti nāmaṃ ahosi. So bhagavantaṃ disvā pasannamānaso vanditvā
ekamantaṃ nisīdi. Satthā tassa ajjhāsayaṃ oloketvā dhammaṃ kathesi. So dhammaṃ
sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharati. Tassa
cittaṃ nānārammaṇe vidhāvati, ekaggaṃ na hoti, sakatthaṃ nipphādetuṃ na sakkoti.
Satthā taṃ disvā ākāse ṭhatvā:-
[83] "sīhappamatto vihara rattindivamatandito
bhāvehi kusalaṃ dhammaṃ jaha sīghaṃ samussāyan"ti
gāthāya ovadi. So gāthāvasāne vipassanaṃ vaḍḍhetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena
vuttaṃ apadāne 3- :-
"candabhāgānadītīre ahosiṃ kinnaro tadā
pupphabhakkho cahaṃ āsiṃ pupphanivasano tathā. 4-
@Footnote: 1 Sī. aṭṭhārasādhikakappasatamatthake 2 Sī. mallaraṭṭhe mallarājakule
@3 khu.apa. 32/17/226 candanapūjakattherāpadāna 4 Sī. cahaṃ
Atthadassī tu bhagavā lokajeṭṭho narāsabho
vipinaggena niyyāsi haṃsarājāva ambare.
Namo te purisājañña cittaṃ te suvisodhitaṃ
pasannamukhavaṇṇosi vippasannamukhindriyo.
Orohitvāna ākāsā bhūripañño sumedhaso
saṃghāṭiṃ pattharitvāna pallaṅkena upāvisi.
Vilīnaṃ candanādāya agamāsiṃ jinantikaṃ
pasannacitto sumano buddhassa abhiropayiṃ.
Abhivādetvāna sambuddhaṃ lokajeṭṭhaṃ narāsabhaṃ
pāmojjaṃ janayitvāna pakkāmiṃ uttarāmukho.
Aṭṭhārase kappasate candanaṃ yaṃ apūjayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Catuddase kappasate ito āsiṃsu te tayo 1-
rohaṇī nāma nāmena cakkavattī mahabbalā.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Yā pana 2- bhagavatā ovādavasena vuttā "sīhappamatto"ti gāthā, tattha sīhāti
tassa therassa ālapanaṃ. Appamatto viharāti satiyā avippavāsena pamādavirahito
sabbiriyāpathesu satisampajaññayutto hutvā viharāhi. Idāni taṃ appamādavihāraṃ
saha phalena saṅkhepato dassetuṃ "rattindivan"tiādi vuttaṃ. Tassattho:- rattibhāgaṃ
divasabhāgañca "caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodhetī"ti 3-
vuttanayena catusammappadhānavasena atandito akusīto āraddhaviriyo kusalaṃ
samathavipassanādhammañca lokuttaradhammañca bhāvehi uppādehi vaḍḍhehi ca, evaṃ bhāvetvā
@Footnote: 1 Sī. āsiṃsu terasa 2 Sī. yā panassa 3 saṃ.saḷā. 18/319/221 āsīvisavagga:
@rathopamasutt(syā), aṅ.tika. 20/16/109 apaṇṇakasutta, abhi.vi. 35/519/300 jhānavibhaṅga
Ca jaha sīghaṃ samussayanti tava samussayaṃ attabhāvaṃ paṭhamaṃ tāva tappaṭibaddha-
chandarāgappahānena sīghaṃ 1- na cirasseva pajaha, evaṃbhūto ca pacchā carimakacittanirodhena
anavasesato ca pajahissatīti. Arahattaṃ pana patvā thero aññaṃ byākaronto
tameva gāthaṃ paccudāhāsīti.
Sīhattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 278-280.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=6191
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=6191
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=220
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5461
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5670
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5670
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]