![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
254. 7. Yasattheragāthāvaṇṇanā
suvilitto suvasanoti āyasmato yasattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayāni puññāni
upacinanto sumedhassa bhagavato kāle mahānubhāvo nāgarājā hutvā buddhappamukhaṃ
bhikkhusaṃghaṃ attano bhavanaṃ netvā mahādānaṃ pavattesi. Bhagavantaṃ mahagghena ticīvarena
acchādesi, ekamekañca bhikkhuṃ mahaggheneva paccekadussayugena sabbena samaṇa-
parikkhārena acchādesi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto siddhatthassa
bhagavato kāle seṭṭhiputto hutvā mahābodhimaṇḍaṃ sattahi ratanehi pūjesi. Kassapassa
bhagavato kāle sāsane pabbajitvā samaṇadhammaṃ akāsi. Evaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto
imasmiṃ amhākaṃ bhagavato kāle bārāṇasiyaṃ mahāvibhavassa seṭṭhino putto hutvā
nibbatti, yaso nāma nāmena paramasukhumālo. "tassa tayo pāsādā"ti sabbaṃ
khandhake 1- āgatanayena veditabbaṃ.
So pubbahetunā codiyamāno rattibhāge niddābhibhūtassa parijanassa vippakāraṃ
disvā sañjātasaṃvego suvaṇṇapādukārūḷhova gehato niggato devatāvivaṭena
nagaradvārena nikkhamitvā isipatanasamīpaṃ gato "upaddutaṃ vata bho, upassaṭṭhaṃ vata
bho"ti āha. Tena samayena bhagavatā isipatane viharantena tasseva anuggaṇhanatthaṃ
abbhokāse caṅkamantena "ehi yasa idaṃ anupaddutaṃ, idaṃ anupassaṭṭhan"ti vutto
"anupaddutaṃ anupassaṭṭhaṃ kira atthī"ti somanassajāto suvaṇṇapādukā oruyha bhagavantaṃ
upasaṅkamitvā ekamantaṃ nisinno satthārā anupubbikathaṃ kathetvā saccadesanāya
katāya saccapariyosāne sotāpanno hutvā gavesanatthaṃ āgatassa pitu bhagavatā
saccadesanāya kariyamānāya arahattaṃ sacchākāsi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-
@Footnote: 1 vinaYu.mahā. 4/25/20 pabbajjākathā 2 khu.apa. 32/456/468 sabbadāyakattherāpadāna
"mahāsamuddaṃ oggayha 1- bhavanaṃ me sunimmitaṃ
sunimmitā pokkharaṇī cakkavākūpakūjitā. 2-
Mandālakehi 3- sañchannā padumuppalakehi ca
nadī ca sandate tattha supatitthā manoramā.
Macchakacchapasañchannā nānādijasamotthatā
mayūrakoñcābhirudā kokilādīhi vagguhi.
Pārevatā 4- ravihaṃsā ca cakkavākā nadīcarā
dindibhā sālikā cettha campakā 5- jīvajīvakā.
Haṃsā koñcāpi naditā kosiyā piṅgalā 6- bahū
sattaratanasampannā maṇimuttikavālukā.
Sabbasoṇṇamayā rukkhā nānāgandhasameritā
ujjotenti divārattiṃ bhavanaṃ sabbakālikaṃ.
Saṭṭhi tūriyasahassāni sāyaṃ pāto pavajjare
soḷasitthisahassāni parivārenti maṃ sadā.
Abhinikkhamma bhavanā sumedhaṃ lokanāyakaṃ
pasannacitto sumano vandayiṃ 7- taṃ mahāyasaṃ.
Sambuddhaṃ abhivādetvā sasaṃghaṃ taṃ nimantayiṃ
adhivāsesi so dhīro sumedho lokanāyako.
Mama dhammakathaṃ katvā uyyojesi mahāmuni
sambuddhaṃ abhivādetvā bhavanaṃ me upāgamiṃ.
Āmantayiṃ parijanaṃ sabbe sannipatātha vo
pubbaṇhasamayaṃ buddho bhavanaṃ āgamissati.
@Footnote: 1 Sī. uggaṇha 2 cha.Ma. cakkavākapakūjitā 3 Sī. mandārakehi 4 Sī. pārāpatā
@5 Sī. pāvakā, cha.Ma. pammakā 6 Sī. piṅgalī, Ma. siṅgalī 7 Ma. vaṇṇayiṃ
Lābhā amhaṃ 1- suladdhaṃ no ye vasāma tavantike
mayampi buddhaseṭṭhassa pūjaṃ kassāma satthuno.
Annaṃ pānaṃ paṭṭhapetvā kālaṃ ārocayiṃ ahaṃ
vasīsatasahassehi upesi lokanāyako.
Pañcaṅgikehi 2- tūriyehi paccuggamanamakāsahaṃ
sabbasoṇṇamaye pīṭhe nisīdi purisuttamo.
Uparicchadanaṃ āsi sabbasoṇṇamayaṃ tadā
bījaniyo pavāyanti bhikkhusaṃghassa antare.
Pahūtenannapānena 3- bhikkhusaṃghamatappayiṃ
paccekadussayugale bhikkhusaṃghassadāsahaṃ.
Yaṃ vadanti sumedhoti lokāhutipaṭiggahaṃ 4-
bhikkhusaṃghe nisīditvā imā gāthā abhāsatha.
Yo me 5- annena pānena sabbe ime ca tappayiṃ 6-
tamahaṃ kittayissāmi suṇātha mama bhāsato.
Aṭṭhārase kappasate devaloke ramissati
sahassakkhattuṃ rājā ca cakkavattī bhavissati.
Upapajjati yaṃ yoniṃ devattaṃ atha mānusaṃ
sabbadā sabbasovaṇṇaṃ chadanaṃ dhārayissati.
Tiṃsakappasahassamhi okkākakulasambhavo
gotamo nāma gottena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
sabbāsave pariññāya nibbāyissatināsavo.
@Footnote: 1 Sī. vata 2 Sī. sataṅgikehi 3 Sī. bahunā annapānena 4 Sī. yaṃ vadesi sumedho so
@ āhutīnaṃ paṭiggaho 5 Sī. yo maṃ 6 Sī. sabbeneva atappayī
Bhikkhusaṃghe nisīditvā sīhanādaṃ nadissati
citake chattaṃ dhārenti heṭṭhā chattamhi ḍayhatha.
Sāmaññaṃ me anuppattaṃ kilesā jhāpitā mayā
maṇḍape rukkhamūle vā santāpo me na vijjati.
Tiṃsakappasahassamhi yaṃ dānamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi sabbadānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Atha bhagavā āyasmantaṃ yasaṃ dakkhiṇaṃ bāhuṃ pasāretvā "ehi bhikkhū"ti
āha. Vacanasamanantarameva dvaṅgulamattakesamassu aṭṭhaparikkhāradharo vassasaṭṭhikatthero 1-
viya ahosi. So attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā udānento ehibhikkhubhāvappattito
purimāvatthavasena:-
[117] "suvilitto suvasano sabbābharaṇabhūsito
tisso vijjā ajjhagamiṃ kataṃ buddhassa sāsanan"ti
gāthaṃ abhāsi.
Tattha suvilittoti sundarena kuṅkumacandanānulepanena vilittagatto. Suvasanoti
suṭṭhu mahagghakāsikavatthavasano. Sabbābharaṇabhūsitoti sīsūpagādīhi sabbehi ābharaṇehi
alaṅkato. Ajjhagaminti adhigacchiṃ. Sesaṃ vuttanayameva.
Yasattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
------------
@Footnote: 1 poṭṭhakesu vassasatikattheroti pāṭho dissati
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 360-363.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=8023
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=8023
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=254
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5644
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5816
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5816
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]