![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
255. 8. Kimbilattheragāthāvaṇṇanā 1-
abhisattova nipatatīti āyasmato kimbilattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni karonto
kakusandhassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto parinibbute satthari
tassa dhātuyo uddissa saḷalamālāhi maṇḍapākārena pūjaṃ akāsi. So tena
puññakammena tāvatiṃse nibbattitvā aparāparaṃ devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ
buddhuppāde kapilavatthunagare sakyarājakule 2- nibbatti, kimbilotissa nāmaṃ ahosi.
So vayappatto bhogasampattiyā sampanno viharati, tassa ñāṇaparipākaṃ disvā
saṃvegajananatthaṃ anupiyāyaṃ viharanto satthā paṭhamayobbane ṭhitaṃ dassanīyaṃ itthirūpaṃ
abhinimminitvā purato dassetvā puna anukkamane yathā jarārogavipattīhi abhibhūtaṃ 3-
dissati, tathā akāsi. Taṃ disvā kimbilakumāro ativiya saṃvegaṃ pakāsento:-
[118] "abhisattova nipatati vayo
rūpaṃ aññamiva tatheva santaṃ
tasseva sato avippavasato
aññasseva sarāmi attānan"ti
gāthaṃ abhāsi.
Tattha abhisattovāti "tvaṃ sīghaṃ gaccha mā tiṭṭhā"ti devehi anusiṭṭho āṇatto
viya. "abhisaṭṭhovā"tipi 4- pāṭho, "tvaṃ lahuṃ gacchā"ti kenaci abhilāsāpito 5- viyāti
attho. Nipatatīti atipatati abhidhāvati na tiṭṭhati, 6- khaṇe khaṇe khayavayaṃ pāpuṇātīti
@Footnote: 1 cha.Ma. kimilatthera... evamuparipi 2 cha.Ma. sākiyarājakule 3 cha.Ma. abhibhūtā
@4 Ma. abhiseṭṭhovātipi 5 Ma. abhisāmakato 6 Sī. abhidhāvati tiṭṭhati, Ma. abhidhāvati
Attho. Vayoti bālyayobbanādiko sarīrassa avatthāviseso. Idha panassa 1- yobbaññaṃ
adhippetaṃ, taṃ hissa abhipatantaṃ khīyantaṃ hutvā upaṭṭhitaṃ. Rūpanti rūpasampadāti
vadati. Rūpanti pana sarīraṃ "aṭṭhiñca paṭicca nhāruñca paṭicca maṃsañca paṭicca
ākāso parivārito rūpaṃtveva saṅkhaṃ gacchatī"tiādīsu 2- viya. Aññamiva tatheva santanti
idaṃ rūpaṃ yādisaṃ, 3- ayaṃ tatheva tenevākārena santaṃ vijjamānaṃ aññaṃ viya mayhaṃ
upaṭṭhātīti adhippāyo. "tadeva santan"ti ca keci paṭhanti. Tasseva satoti tasseva
me anaññassa sato samānassa. Avippavasatoti na vippasantassa, ciravippavāsena
hi sato anaññampi aññaṃ viya upaṭṭhāti idampi idha natthīti adhippāyo. Aññasseva
sarāmi attānanti imaṃ mama attabhāvaṃ aññassa sattassa viya sarāmi upadhāremi
sañjānāmīti attho. Tassevaṃ aniccataṃ manasi karontassa daḷhataro saṃvego udapādi,
so saṃvegajāto satthāraṃ upasaṅkamitvā dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā
vipassanaṃ paṭṭhapetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-
"nibbute kakusandhamhi brāhmaṇamhi vusīmate 5-
gahetvā saḷalaṃ mālaṃ maṇḍapaṃ kārayiṃ ahaṃ.
Tāvatiṃsaṃ gato santo labhimha byamhamuttamaṃ
aññe devetirocāmi puññakammassidaṃ phalaṃ.
Divā vā yadi vā rattiṃ caṅkamanto ṭhito cahaṃ
channo saḷalapupphehi puññakammassidaṃ phalaṃ.
Imasmiṃyeva kappamhi yaṃ buddhamabhipūjayiṃ
duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
@Footnote: 1 Sī. idha pana 2 Ma.mū. 12/306/269 mahāhatthipadopamasutta 3 Ma. tādisaṃ yādisaṃ
@4 khu.apa. 32/449/467 saḷalamaṇḍapiyattherāpadāna 5 cha.Ma. vusīmati
Arahattaṃ pana patvāpi thero attano purimuppannaṃ aniccatāmanasikāraṃ vibhāvento
tameva gāthaṃ paccudāhāsi. Tenetaṃ imassa therassa aññābyākaraṇampi ahosi.
Kimbilattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 364-366.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=8113
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=8113
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=255
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5648
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5819
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5819
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]