![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
280. 3. Sobhitattheragathavannana
satima pannavati ayasmato sobhitattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinanto
padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare kulagehe nibbattitva vayappatto satthu
dhammadesanam sunanto sattharam ekam bhikkhum pubbenivasananalabhinam bhikkhunam aggatthane
thapentam disva sayampi tam thanantaram uddissa patthanam katva punnani katva
sugatisuyeva samsaranto sumedhassa bhagavato kale brahmanakule nibbattitva vinnutam
patto brahmananam vijjasippesu nipphattim gantva nekkhammadhimutto gharavasam
pahaya tapasapabbajjam pabbajitva himavantassa samipe arannayatane assamam
karetva vanamulaphalaphalena yapento buddhuppadam sutva sabbattha ekarattivaseneva
bhaddavatinagare 3- sattharam upasankamitva pasannamanaso "tuvam sattha ca ketu ca"ti-
adihi chahi gathahi abhitthavi, sattha cassa bhavinim sampattim pakasesi. So
@Footnote: 1 Si.,i. haritamanisarikkhakoti 2 Ma. cha sahassani gandhabbanam cha sahassani sattadha
@3 Si. bandhumatinagare
Tena punnakammena devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade savatthiyam brahmana-
kule nibbatti. Sobhitotissa namam akamsu. So aparena samayena satthu dhammadesanam
sutva patiladdhasaddho pabbajitva vipassanam vaddhetva chalabhinno ahosi. Pubbe-
nivasanane cinnavasi ca ahosi. Tena vuttam apadane 1- :-
"dakkhine himavantassa sukato assamo mama
uttamattham gavesanto vasami vipine 2- tada.
Labhalabhena santuttho mulena ca phalena ca
anvesanto acariyam 3- vasami ekako aham.
Sumedho nama sambuddho loke uppajji tavade
catusaccam pakaseti uddharanto mahajanam.
Naham sunomi sambuddham napi me koci sasati 4-
atthavasse atikkante assosim lokanayakam.
Aggidarum niharitva sammajjitvana assamam
kharibharam gahetvana nikkhamim vipina aham.
Ekarattim vasantoham gamesu nigamesu ca
anupubbena candavatim 5- tadaham upasankamim.
Bhagava tamhi samaye sumedho lokanayako
uddharanto bahu satte deseti amatam padam.
Janakayamatikkamma vanditva jinasagaram
ekamsam ajinam katva santhavim lokanayakam.
Tuvam sattha ca ketu ca dhajo yupo ca paninam
parayano patittha ca dipo ca dipaduttamo. 6-
@Footnote: 1 khu.apa. 33/74/104 nanatthavikattherapadana (sya) 2 pali. pavane
@3 pali. anomasanto acari 4 cha.Ma. samsati 5 Si. bandhumatim 6 cha.Ma. dvipaduttamo
Nepunno dassane dhiro 1- taresi janatam tuvam
natthanno tarako loke tavuttaritaro mune. 2-
Sakka bhave 3- kusaggena pametum sagaruttamo 4-
na tveva tava sabbannu nanam sakka pametave.
Tuladande thapetvana mahim sakka dharetave 5-
na tveva tava pannaya pamanamatthi cakkhuma.
Akaso minitum sakka rajjuya angulena va
na tveva tava sabbannu silam sakka pametave.
Mahasamudde udakam akaso ca vasundharo 6-
parimeyyani etani appameyyosi cakkhuma.
Chahi gathahi sabbannum kittayitva mahayasam
anjalim paggahetvana tunhi atthasaham tada.
Yam vadanti sumedhoti bhumipannam 7- sumedhasam
bhikkhusamghe nisiditva ima gatha abhasatha.
Yo me nanam pakittesi vippasannena cetasa
tamaham kittayissami sunatha mama bhasato.
Sattasattati kappani devaloke ramissati
sahassakkhattum devindo devarajjam karissati.
Anekasatakkhattunca cakkavatti bhavissati
padesarajjam vipulam gananato asankhiyam.
Devabhuto manusso va punnakammasamahito
anunamanasankappo tikkhapanno bhavissati.
Timsakappasahassamhi okkakakulasambhavo
@Footnote: 1 Si. te punnadassano viro 2 Si. muni 3 Si. sakka have, cha.Ma. theve
@4 cha.Ma. sagaruttame 5 Si. pametave 6 cha.Ma. vasundhara 7 cha.Ma. bhuripannam
Gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Agara abhinikkhamma pabbajissatikincano
jatiya sattavassena arahattam papunissati. 1-
Yato sarami attanam yato pattosmi sasanam
etthantare na janami cetanam amanoramam.
Samsaritva bhavabhave 2- sampattanubhavim aham
bhoge me unata natthi phalam nanassa thomane.
Tiyaggi 3- nibbuta mayham bhava sabbe samuhata
sabbasavaparikkhino 4- natthi dani punabbhavo.
Timsakappasahassamhi yam nanamathavim aham
duggatim nabhijanami phalam nanassa thomane.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
So arahattam pana patva attano pubbenivasam anupatipatiya anussaranto
yava asannabhave acittakapatisandhi, tava addasa. Tato panca kappasatani cittap-
pavattim adisva avasaneva 5- disva "kimetan"ti avajjanto nayavasena "asannabhavo
bhavissati"ti nittham agamasi. Tenaha bhagava "atthi bhikkhave asannasatta nama
dighayuka deva, tato cuto sobhito idhupapanno, so etam bhavam janati, sobhito
anussarati"ti. 6- Evam nayavasena anussarantassa 7- anussaranakosallam disva sattha
theram pubbenivasam anussarantanam aggatthane thapesi. Tatoeva cayam ayasma savisesam
attano pubbenivasanussatinanam tassa ca paccayabhutam patipattim paccavekkhitva
somanassajato tadatthadipanam udanam udanento:-
[165] "satima pannava bhikkhu araddhabalaviriyo
@Footnote: 1 cha.Ma. phusissati 2 cha.Ma. bhave sabbe 3 Si. tividhaggi
@4 cha.Ma. sabbasava parikkhina 5 Si.,i. avasane ca
@6 vinaYu.mahavi. 1/232/165 parajikakanda (atthato samanam) 7 Si. anussaranto
Panca kappasatanaham ekarattim anussarim.
[166] Cattaro satipatthane satta attha ca bhavayam
panca kappasatanaham ekarattim anussarin"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha satimati sayam samudagamanasampannaya satipatthanabhavanaparipuriya sati
vepullappattiya ca satima. Pannavati chalabhinnaparipuriya pannavepullappattiya
ca pannava. Bhinnakilesataya bhikkhu. Saddhadibalananceva catubbidhasammappadhanaviriyassa
ca samsiddhiparipuriya araddhabalaviriyo. Saddhadinam hettha balaggahanena gahanam satipi
satiadinam balabhave, yatha "gobalibaddha punnananasambhara"ti. 1- Panca kappasatanaham,
ekarattim anussarinti ekarattim viya anussarim. Viyasaddo hi idha luttaniddittho,
etena pubbenivasanussatinane 2- attano nanavasibhavam dipeti.
Idani yaya patipattiya attano satimantadibhavo satisayam pubbenivasa-
nananca siddham, tam dassetum "cattaro"tiadina dutiyam gathamaha. Tattha cattaro
satipatthaneti kayanupassanadike attano visayabhedena catubbidhe lokiyalokuttaramissake
satisankhate satipatthane. Sattati satta bojjhange. Atthati attha maggangani.
Satipatthanesu hi suppatitthitacittassa satta bojjhanga bhavanaparipurim gataeva
honti, tatha ariyo atthangiko maggo. Tenaha dhammasenapati "catusu satipatthanesu
supatitthitacitta 3- satta sambojjhange yathabhutam bhavetva"tiadihi 4-
sattakotthasikesu sattatimsaya bodhipakkhiyadhammesu ekasmim kotthase bhavanaparipurim
gacchante itare agacchanta nama natthiti. 5- Bhavayanti bhavanahetu. Sesam
vuttanayameva. 6-
Sobhitattheragathavannana nitthita.
@Footnote: 1 Ma. nanasambharati ca 2 Si....nanena 3 Ma. patitthitacitto 4 di.pati.
@11/143/86 sampasadaniyasutta 5 Ma. anagacchanta na atthi 6 Si.,i. uttanameva
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 444-448.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=32&A=9927&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=32&A=9927&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=280
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5833
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5985
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5985
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]