![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
340. 6. Nadīkassapattheragāthāvaṇṇanā
atthāya vata metiādikā āyasmato nadīkassapattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ
upacinanto padumuttarassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto
ekadivasaṃ satthāraṃ piṇḍāya carantaṃ disvā pasannamānaso attanā ropitassa ambarukkhassa
paṭhamuppannaṃ manosilāvaṇṇaṃ ekaṃ ambaphalaṃ adāsi. So tena puññakammena devamanussesu
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde magadharaṭṭhe brāhmaṇakule uruvelakassapassa bhātā
hutvā nibbatto vayappatto nissaraṇajjhāsayatāya gharāvāsaṃ anicchanto tāpasapabbajjaṃ
pabbajitvā tīhi tāpasasatehi saddhiṃ nerañjarāya nadiyā tīre assamaṃ māpetvā
viharati. Nadītīre vasanato 1- hissa kassapagottatāya ca nadīkassapoti samaññā
ahosi. Tassa bhagavā saparisassa ehibhikkhubhāvena upasampadaṃ adāsi. Taṃ sabbaṃ
khandhake 2- āgatameva. So bhagavato ādittapariyāyadesanāya 3- arahatte patiṭṭhāsi.
Tena vuttaṃ apadāne 4-:-
"padumuttarabuddhassa lokajeṭṭhassa tādino
piṇḍāya vicarantassa dhārato uttamaṃ yasaṃ.
Aggaphalaṃ gahetvāna vippasannena cetasā
dakkhiṇeyyassa vīrassa adāsiṃ satthuno ahaṃ.
Tena kammena dvipadinda lokajeṭṭha narāsabha
pattomhi acalaṃ ṭhānaṃ hitvā jayaparājayaṃ.
Satasahassito kappe yaṃ dānamadadiṃ tadā
@Footnote: 1 Sī.,i. vasato 2 vinaYu.mahā. 4/37-54/32-45 uruvelapāṭihāriyakathā
@3 vinaYu.mahā. 4/54/44-5 uruvelapāṭihāriyakathā, saṃ.saḷā. 18/31/23-25
@ādittasutta (syā) 4 khu.apa. 33/30/54 jambūphaliyattherāpadāna (syā)
Duggatiṃ nābhijānāmi aggadānassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahatte pana patiṭṭhito aparabhāge attano paṭipattiṃ paccavekkhitvā diṭṭhi-
samugghātakittanamukhena aññaṃ byākaronto:-
[340] "atthāya vata me buddho nadiṃ nerañjaraṃ agā
yassāhaṃ dhammaṃ sutvāna micchādiṭṭhiṃ vivajjayiṃ.
[341] Yajiṃ uccāvace yaññe aggihuttaṃ juhiṃ ahaṃ
esā suddhīti maññanto andhabhūto puthujjano.
[342] Diṭṭhigahanapakkhando parāmāsena mohito
asuddhiṃ maññisaṃ suddhiṃ andhabhūto aviddasu.
[343] Micchādiṭṭhi pahīnā me bhavā sabbe padālitā 1-
juhāmi dakkhiṇeyyaggiṃ namassāmi tathāgataṃ.
[344] Mohā sabbe pahīnā me bhavataṇhā padālitā
vikkhīṇo jātisaṃsāro natthi dāni punabbhavo"ti
imā pañca gāthā abhāsi.
Tattha atthāya vata meti mayhaṃ atthāya vata hitāya vata. Buddhoti sabbaññubuddho.
Nadiṃ nerañjaraṃ agāti nerañjarāsaṅkhātaṃ nadiṃ agañchi, tassā nadiyā tīre ca
mama bhātu uruvelakassapassa assamaṃ upagatoti adhippāyo.
Idāni yathāvuttamatthaṃ vivarituṃ "yassāhan"tiādi vuttaṃ. Yassāti yassa
buddhassa bhagavato. Dhammaṃ sutvānāti catusaccapaṭisaṃyuttaṃ dhammaṃ sutvā, sotadvārā-
nusārena upalabhitvā. Micchādiṭṭhiṃ vivajjayinti "yaññādīhi suddhi
hotī"tiādinayappavattaṃ viparītadassanaṃ pajahiṃ.
@Footnote: 1 cha.Ma. vidālitā
Micchādiṭṭhiṃ vivajjayinti vuttamevatthaṃ vitthāretvā dassetuṃ
"yajin"tiādimāha. Tattha yajiṃ uccāvace yaññeti pākaṭayaññe somayāgavājapeyyādike 1-
nānāvidhe yaññe yajiṃ. Aggihuttaṃ juhiṃ ahanti tesaṃ yaññānaṃ yajanavasena āhutiṃ
paggaṇhanto aggiṃ paricariṃ. Esā suddhīti maññantoti esā yaññakiriyā
aggipāricariyā suddhihetubhāvato suddhi "evaṃ me saṃsārasuddhi hotī"ti maññamāno.
Andhabhūto puthujjanoti paññācakkhuvekallena avijjandhatāya andhabhūto puthujjano
hutvā. Vanagahanapabbatagahanādīni viya duratikkamanaṭṭhena diṭṭhiyeva gahanaṃ diṭṭhigahanaṃ, taṃ
pakkhando anupaviṭṭhoti diṭṭhigahanapakkhando. Parāmāsenāti dhammasabhāvaṃ atikkamitvā
"idameva saccan"ti parāmasanato parāmāsasaṅkhātena micchābhinivesena. Mohitoti mūḷhabhāvaṃ
pāpito. Asuddhiṃ maññisaṃ suddhinti asuddhiṃ maggaṃ "suddhiṃ maggan"ti maññisaṃ
maññiṃ. Tattha kāraṇamāha "andhabhūto aviddasū"ti. Yasmā avijjāya andhabhūto, tatoeva
dhammādhammaṃ yuttāyuttañca avidvā, tasmā tathā maññinti attho.
Micchādiṭṭhi pahīnā meti evaṃbhūtassa pana satthu sammukhā catusaccagabbhaṃ
dhammakathaṃ sutvā yoniso paṭipajjantassa ariyamaggasammādiṭṭhiyā sabbāpi micchādiṭṭhi
samucchedappahānavasena mayhaṃ pahīnā. Bhavāti kāmabhavādayo sabbepi bhavā ariyamaggasatthena
padālitā viddhaṃsitā. Juhāmi dakkhiṇeyyagginti āhavanīyādike aggiṃ chaḍḍetvā
sadevakassa lokassa aggadakkhiṇeyyatāya sabbassa ca pāpassa dahanato dakkhiṇeyyaggiṃ
sammāsambuddhaṃ juhāmi paricarāmi, tayidaṃ mayhaṃ dakkhiṇeyyaggiparicaraṇaṃ
dadhinavanītamathitasappiādinirapekkhaṃ satthu namassanamevāti āha "namassāmi tathāgatan"ti.
Athavā juhāmi dakkhiṇeyyagginti dāyakānaṃ dakkhiṇāya mahapphalabhāvakaraṇena pāpassa ca
dahanena dakkhiṇeyyaggibhūtaṃ attānaṃ juhāmi paricarāmi tathā katvā paricarāmi tathā
katvā paricarāmi. 2- Pubbe aggidevaṃ namassāmi, idāni pana namassāmi tathāgatanti.
@Footnote: 1 Ma. someyyajappeyyādike 2 cha.Ma. pariharāmi
Mohā sabbe pahīnā meti dukkhe aññāṇādibhedā sabbe mohā mayhaṃ
pahīnā samucchinnā, tatoeva "bhavataṇhā padālitā. Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi
dāni punabbhavo"ti tīsu padesu mesaddo ānetvā yojetabbo.
Nadīkassapattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 58-61.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=1312
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=1312
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=340
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6396
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6516
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6516
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]