|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
349. 3. Mahānāgattheragāthāvaṇṇanā
yassa sabrahmacārīsūtiādikā āyasmato mahānāgattherassa gāthā. Kā
uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ kusalaṃ
upacinanto kakusandhassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ
kakusandhaṃ bhagavantaṃ araññaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle jhānasukhena nisinnaṃ
disvā pasannamānaso tassa dāḷimaphalaṃ 3- adāsi. So tena puññakammena devamanussesu
saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sākete madhuvāseṭṭhassa nāma brāhmaṇassa putto
hutvā nibbatti, mahānāgotissa nāmaṃ ahosi. So viññutaṃ patto bhagavati sākete
@Footnote: 1 cha.Ma. ekanavutito 2 cha.Ma. osadhamadāsahaṃ 3 Sī.,i. dāḍimaphalaṃ
Añjanavane viharanto āyasmato gavampatittherassa pāṭihāriyaṃ disvā paṭiladdhasaddho
therasseva santike pabbajitvā tassovāde ṭhatvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ
apadāne 1-:-
"kakusandho mahāvīro sabbadhammāna pāragū
gaṇamhā vūpakaṭṭho so agamāsi vanantaraṃ.
Bījamiñjaṃ gahetvāna latāya āvuṇiṃ 2- ahaṃ
bhagavā tamhi samaye jhāyate pabbatantare.
Disvānahaṃ devadevaṃ vippasannena cetasā
dakkhiṇeyyassa vīrassa bījamiñjamadāsahaṃ.
Imasmiṃyeva kappamhi yaṃ miñjamadadiṃ tadā
duggatiṃ nābhijānāmi bījamiñjassidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā vimuttisukhena viharanto thero chabbaggiye bhikkhū
sabrahmacārīsu gāravaṃ akatvā viharante disvā tesaṃ ovādadānavasena:-
[387] "yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati
parihāyati saddhammā maccho appodake yathā.
[388] Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati
na virūhati saddhamme khette bījaṃva pūtikaṃ.
[389] Yassa sabrahmacārīsu gāravo nūpalabbhati
ārakā hoti nibbānā dhammarājassa sāsane.
[390] Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati
na vihāyati saddhammā maccho bahodake 3- yathā.
@Footnote: 1 khu.apa. 33/31/56 vibhedakabījiyattherāpadāna (syā) 2 pāli. ācariṃ
@3 cha.Ma. bavhodake
[391] Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati
so virūhati saddhamme khette bījaṃva bhaddakaṃ.
[392] Yassa sabrahmacārīsu gāravo upalabbhati
santike hoti nibbānaṃ dhammarājassa sāsane"ti
imā cha gāthā abhāsi.
Tattha sabrahmacārīsūti samānaṃ brahmaṃ sīlādidhammaṃ carantīti sabrahmacārino,
sīladiṭṭhisāmaññagatā sahadhammikā, tesu. Gāravoti garubhāvo sīlādiguṇanimittaṃ garukaraṇaṃ.
Nūpalabbhatīti na vijjati na pavattati, na upatiṭṭhatīti attho. Nibbānāti kilesānaṃ
nibbāpanato kilesakkhayāti attho. Dhammarājassāti satthuno. Satthā hi sadevakaṃ
lokaṃ yathārahaṃ lokiyalokuttarena dhammena rañjeti tosetīti dhammarājā. Ettha ca
"dhammarājassa sāsane"ti iminā nibbānaṃ nāma dhammarājasseva sāsane, na aññattha.
Tattha yo sabrahmacārīsu gāravarahito, so yathā nibbānā ārakā hoti, tathā
dhammarājassa sāsanatopi ārakā hotīti dasseti. Bahodaketi bahu udake.
Santike hoti nibbānanti nibbānaṃ tassa santike samīpeeva hoti. Sesaṃ
vuttanayameva. Imāeva ca therassa aññābyākaraṇagāthā ahesuṃ.
Mahānāgattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 99-101.
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=33&A=2263
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_th.php?B=33&A=2263
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=349
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6525
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6656
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6656
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]